Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Brief LNV evaluatie naar beleving van werking van Minas

Datum nieuwsfeit: 18-08-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Tweede Kamer der Staten Generaal

Brief LNV evaluatie naar beleving van werking van min as

Gemaakt: 21-8-2000 tijd: 10:22


24445 Mest- en ammoniakbeleid
Nr. 55 Brief van de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 18 augustus 2000

Zoals is bepaald in artikel 68 van de Meststoffenwet, wordt iedere twee jaar aan de beide Kamers der Staten-Generaal een verslag gestuurd over de werking van de Meststoffenwet. Dit jaar worden de jaren 1998 en 1999 geëvalueerd. Hiervan ontvangt u begin volgend jaar een verslag. Als onderdeel van de totale evaluatie heb ik, mede namens de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM), een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren naar de beleving van de werking van het instrument MINAS bij verschillende partijen in het veld. Het gaat hier om een onderzoek naar de subjectieve beleving bij partijen en niet om een onderzoek gebaseerd op harde feiten. Hoewel het onderzoek slechts een onderdeel is van de totale evaluatie, biedt het rapport concrete aanknopingspunten om nu reeds een aantal zaken in gang te zetten dan wel aan te geven wat er in dat kader al gebeurt. Het is dan ook om die reden dat ik het, mede namens de Minister van VROM, wenselijk acht u nu het rapport toe te zenden 1) en via deze brief aan te geven wat wij gaan doen met de belangrijkste conclusies en aanbevelingen.


1. Beoordeling MINAS kritisch door het onvoldoende onderschrijven van noodzaak aanpak milieuproblemen en normstelling
De praktijk is kritisch over MINAS. Een belangrijke conclusie uit het rapport is dat de boeren bij de beleving van MINAS de doelstelling, de normstelling en het instrument door elkaar halen. Het oordeel over het instrument MINAS wordt bij boeren vooral negatief beïnvloed door het niet onderschrijven van de milieudoelstelling en het gebrek aan draagvlak voor de daarbij behorende normen. Opvallend daarbij is dat de veelal intensieve bedrijven die de afgelopen 2 jaar hebben gewerkt met MINAS, positiever zijn over het instrument dan de extensieve bedrijven die nog niet direct onder MINAS vielen (de beperkt vrijgestelde bedrijven). Dit schept het beeld dat de praktijk zich in haar beoordeling meer laat leiden door geluiden uit de omgeving en gevoelens, dan dat zij zich baseert op feitenkennis en ervaringen in de eigen bedrijfsvoering.

Het onvoldoende erkennen van de noodzaak om het milieuprobleem op te lossen, is een belangrijk signaal. We zullen in de communicatie richting de boeren - beter dan tot op heden is gebeurd - de noodzaak van het mestbeleid, inclusief de daarbij behorende normen, voor het voetlicht moeten brengen. Wij streven naar een gezamenlijke uitwerking hiervan met LTO Nederland. In ieder geval zal dit punt in het voorjaar van 2001 bij de voorgenomen communicatie over het nieuwe beleid (afzetcontractenstelsel) worden meegenomen. De communicatie dient niet enkel gericht te zijn op de inhoud van het instrument zelf, maar ook op het waarom van het stelsel van afzetcontracten, de relatie met de EU-Nitraatrichtlijn en de onlosmakelijke onderlinge samenhang tussen MINAS en het stelsel van afzetcontracten.


2. De verliesnormen zijn bedreigend voor de boeren
Veel boeren geven aan dat de verliesnormen niet haalbaar zijn, maar geven tevens aan dat zij de consequenties van de normstelling niet hebben doorgerekend voor hun eigen bedrijf. Deze conclusie bevestigt het beeld dat de boeren nog onvoldoende doordrongen zijn van de mogelijkheden van reductie van de verliezen op bedrijfsniveau. Het is ook daarom dat wij voor de jaren 2000 tot en met 2003 een bedrag van circa 150 miljoen gulden hebben gereserveerd voor kennisprojecten gericht op ontwikkeling en verspreiding van kennis over de mogelijkheden om de mineralenverliezen te reduceren. Wij hopen dat de resultaten van deze projecten èn de uitstraling daarvan naar de diverse sectoren zijn effect zal hebben zodat een reëler zicht bij boeren ontstaat op de mogelijkheden om de normen te halen binnen hun eigen bedrijfsvoering.


3. Behoefte aan consistentie van het beleid

Een ander belangrijk punt uit het rapport is dat zowel boeren als intermediairs een sterke behoefte hebben aan consistentie in het beleid. Als gevolg van het in de tijd gezien naar voren halen van de verliesnormen en het aangekondigde beleid inzake het afzetcontractenstelsel, ervaren met name de boeren dit als een verlies aan consistentie. Wij zijn ons bewust van het feit dat we veel vragen van de boeren en dat er in relatief korte tijd veel nieuwe regelgeving van kracht is geworden, dan wel is aangekondigd. Wij denken hierbij aan de invoering van MINAS, de Wet herstructurering varkenshouderij (Whv), de invoering van het stelsel van pluimveerechten en het stelsel van afzetcontracten. Dat is inderdaad in korte tijd veel nieuwe regelgeving. Om de milieudoelstellingen, mede ingegeven door de EU-Nitraatrichtlijn, te realiseren, zijn wij echter genoodzaakt op het ingeslagen pad verder te gaan. Met het huidige stevige pakket gaan wij ervan uit dat daarmee de EU-Nitraatrichtlijn op een aanvaardbare wijze wordt geïmplementeerd. Daarmee bereiken we maximale consistentie.


4. Onvrede over bereikbaarheid en informatievoorziening Bureau Heffingen
Het rapport geeft verder aan dat er onvrede is bij zowel boeren als intermediairs over de dienstverlening van Bureau Heffingen. Met name de informatievoorziening, de telefonische bereikbaarheid en de doorlooptijd van de afhandeling van de afleveringsbewijzen en aangiften.Deze onvrede willen wij serieus nemen, maar hier passen wel enkele kanttekeningen bij. Om te beginnen gaat het in deze evaluatie over de jaren 1998 en 1999. Jaren waarin Bureau Heffingen in zeer korte tijd een enorme uitbreiding van het takenpakket heeft gekregen en derhalve veel nieuwe medewerkers moest opleiden. Dat daarbij niet altijd alles even soepel is verlopen, is een gegeven. Maar sinds die tijd is er veel gebeurd. Het is dus de vraag of de conclusies in dezelfde mate voor het huidige niveau van dienstverlening gelden.

Kwaliteit van de informatievoorziening
De kwaliteit van de informatievoorziening wordt als onvoldoende ervaren. Het is daarbij goed om helder te maken wat de informatietaken van Bureau Heffingen precies zijn. Bureau Heffingen geeft voorlichting over uitvoeringszaken, niet over beleid, en het Bureau kan ook geen adviezen geven op bedrijfsniveau. Die beperking ten aanzien van de voorlichtingstaken zou voor een deel de oorzaak kunnen zijn van de onvrede bij de doelgroep. Daar komt nog bij dat bij de invoering van een nieuw systeem als MINAS veel zaken zich in de praktijk moeten uitkristalliseren. Beleid en uitvoering moeten dan gezamenlijk antwoorden formuleren op nog niet eerder gestelde vragen en dat kost tijd. Wel zijn wij van mening dat het beter moet en kan. Bureau Heffingen werkt daar hard aan. Voorbeelden zijn de goed gewaardeerde actuele internetpagina over MINAS en de inmiddels reguliere overleggen met VLB en LTO Nederland.

Telefonische bereikbaarheid
Vanaf begin 1998 verricht Bureau Heffingen continu metingen naar de telefonische bereikbaarheid. Voor het onderdeel MINAS blijkt daaruit dat de bereikbaarheid steeds goed is geweest. Omstreeks diezelfde periode kreeg Bureau Heffingen ook te maken met de invoering van de Whv. Voor vragen daarover was het Bureau slecht bereikbaar. Dit was het gevolg van een keuze om de prioriteit bij de afhandeling van de formulieren over de Whv te leggen en niet bij de telefonische dienstverlening. Het is goed voorstelbaar dat in de beleving van boeren daarmee al snel de bereikbaarheid van heel Bureau Heffingen slecht is.

Doorlooptijd afhandeling afleveringsbewijzen en aangiften Wat betreft de afhandeling van de afleveringsbewijzen geldt dat de doorlooptijd door een veelvoud van factoren inderdaad erg lang was. Bureau Heffingen heeft de signalen opgepikt en samen met alle betrokken partijen afspraken gemaakt over verbeteringen in het proces. Sinds begin van dit jaar verloopt de afhandeling aanzienlijk beter; de doorlooptijd is met meer dan de helft verkort. Daarnaast worden op dit moment de mogelijkheden onderzocht om de gegevensverzameling van de mesttransporten beter te stroomlijnen waardoor het traject verder kan worden verkort. Voor de afhandeling van de aangiften geldt dat 1998 het eerste aangiftejaar was. Aan de zijde van de invullers (boeren en mestintermediairs) zijn veel fouten gemaakt. Op dit moment bekijken wij nog hoe hiermee precies om te gaan. De planning die nu is afgesproken is als volgt:
- dit jaar 50% van de aangiften van 1998,
- volgend jaar de overige 50% over 1998, plus 50% over 1999, plus 50% over 2000. Deze langere doorlooptijd van de aangiften over 1998 en 1999 is eenmalig. De standaard wordt 50% van de aangiften afhandelen in het jaar waarin de aangifte is ingediend en 50% in het daaropvolgende jaar.

De verbetering van de dienstverlening van Bureau Heffingen is volop in gang gezet. De resultaten van het onderzoek bevestigen evenwel de noodzaak om verdere verbeteringen te blijven doorvoeren op het gebied van een adequate en eenduidige informatievoorziening, de telefonische bereikbaarheid en de verwerkingstijd van de afhandeling van formulieren.


5. Instrument MINAS acceptabel en voorstellen voor verbetering
Boeren en mestintermediairs vinden MINAS als instrument acceptabel. Wel worden tal van suggesties gedaan voor verbetering van het instrument. Daarnaast dragen enkele belangenbehartigende organisaties alternatieven aan voor MINAS. De onderzoekers concluderen echter dat geen van de genoemde alternatieven voldoende is uitgekristalliseerd. Zo bestaat er geen duidelijk zicht op hoe de genoemde alternatieven aansluiten bij de milieudoelstellingen in Nederland, de toepasbaarheid voor andere sectoren en tot slot de teelttechnische en administratieve gevolgen van de invoering van een geheel nieuwe systematiek. Boeren vinden regelgeving rondom MINAS complex en gedetailleerd. Daarbij moet wel bedacht worden dat er aan de ene kant vanuit het bedrijfsleven zelf een roep is om maatwerk en om rekening te houden met bijzondere situaties en knelgevallen en er aan de andere kant een roep is om eenvoud en geringe papierstromen. Het is zaak voor zowel het beleid als de praktijk om oog te hebben voor dit dilemma en hier de goede weg in te vinden. De belangrijkste kritiekpunten die boeren en mestintermediairs noemen op het instrument MINAS zijn de onzekerheid c.q. onvoorspelbaarheid van de gehalten bij monstername en analyse van de mest, de administratieve lasten en de informatievoorziening rondom MINAS. De onderzoekers adviseren niet te sleutelen aan het hart van het instrument MINAS, maar vooral te kijken naar verdere optimalisatie.

Als onderdeel van het onderzoek is ook aan de geënquêteerden en geïnterviewde partijen gevraagd naar voorstellen tot verbetering van het instrument. Hieronder willen wij ingaan op enkele van de genoemde voorstellen.

Verbeteren fraudebestendigheid van bemonstering en analyse Eén van de verbeterpunten betreft het nauwkeuriger en fraudebestendiger maken van de bemonstering en analyse. Voor dit punt geldt dat er sinds 1998 een traject in gang is gezet. Na de invoering dit jaar van het verplicht automatisch moeten bemonsteren van de mest, wordt met ingang van 1 januari 2001 het fraudebestendige deel van het apparaat verplicht. Een volgende stap zal een verdergaande elektronische vastlegging en overdracht van de gegevens zijn.

Vermindering van de administratieve lasten
In het kader van de vermindering van de papierstroom geldt dat dit reeds in gang gezet is en in feite een continu proces is.De mogelijkheid die ICT biedt om de informatie-uitwisseling tussen boeren en overheid te verbeteren, zullen de komende jaren verder worden benut. Zo streeft Bureau Heffingen ernaar in de toekomst nog meer op het individueel bedrijf toegesneden formulieren toe te sturen opdat men minder onnodige papieren krijgt. Verder is het sinds dit jaar ook mogelijk elektronisch aangifte te doen. Wat betreft de wijze van het verzamelen en vastleggen van de gegevens ten aanzien van de mesttransporten (afleveringsbewijzen, kwartaaloverzichten en analyserapporten), onderzoeken we op dit moment de mogelijkheden om te komen tot een betere verzameling van de gegevens. Hierdoor moet niet alleen de hoeveelheid papier verminderen, ook moeten er zo minder fouten optreden bij de vastlegging van de gegevens.

De vele verbeteringsvoorstellen die in het onderzoek door boeren en mestintermediairs verder naar voren kwamen, zijn ingebracht en besproken in de werkgroep vereenvoudiging MINAS. Deze gezamenlijke werkgroep met het bedrijfsleven is ingesteld naar aanleiding van de afspraken die met het bedrijfsleven zijn gemaakt in de 'Positiebepaling LNV/VROM en LTO Nederland inzake de uitwerking van het mestbeleid'. Deze afspraken zijn u bij brief op 25 februari (TK 1999-2000, 26729, nr. 19) dit jaar toegestuurd. Op grond van de rapportage van deze werkgroep zullen wij ten aanzien van verdere vereenvoudigingen van MINAS een besluit nemen.


6. Vervolg belevingsonderzoek

Het is de eerste keer dat een onafhankelijk onderzoek over de ervaring van boeren en mestintermediairs met MINAS, is uitgevoerd. De resultaten bieden aanknopingspunten om de communicatie van de overheid richting de boeren beter te richten en de uitvoering van MINAS te verbeteren. In het kader van de afgesproken tweejaarlijkse evaluatie zijn wij voornemens een dergelijk onderzoek over 2 jaar te herhalen. Niet alleen kan op deze manier de beleving bij boeren en intermediairs goed worden gevolgd, ook kan zo gemeten worden of de hierboven genoemde stappen hun effect hebben gehad.

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER
EN VISSERIJ,

L.J. Brinkhorst

1) Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie
Tweede Kamer der Staten Generaal

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie