Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Nieuwsbrief Meldpuntennetwerk Gezondheid en Milieu

Datum nieuwsfeit: 22-08-2000
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
MELDPUNTENNETWERK GEZONDHEID EN MILIEU
NIEUWSBRIEF.....juli/augustus 2000.
Redactie: (wdemol@casema.net) Homepage: www.ecomarkt.nl/sgm

IS MOBIELE TELEFONIE ASOCIAAL, ONMEETBAAR EN ONGEZOND?

Twee nieuwe rapporten

In mei en juni 2000 verschenen er twee nieuwe rapporten over de gezondheids- en sociale aspecten van mobiele telefonie. Van de Gezondheidsraad verscheen op 29 juni 2000 een rapport getiteld "GSM-basisstations" (te vinden op internet: www.gr.nl ).
De conclusie van het rapport is dat er geen overtuigend wetenschappelijk bewijs is voor schadelijke gezondheidseffecten t.g.v. elektromagnetische velden. Daarom zou er geen reden tot ongerustheid zijn. De meldingen die bij het netwerk binnenkomen wijzen echter op het tegendeel. De regelgeving m.b.t. het plaatsen van zendmasten komt te traag op gang en gaat niet uit van het voorzorgprincipe. Dit alles speelt zich af tegen de achtergrond van een commercieel slagveld tussen providers waarbij miljarden gemoeid zijn. Kort daarvoor, op 11 mei 2000, verscheen er een opmerkelijk Engels onderzoeksrapport, het "Stewartrapport" (te vinden op internet: www.iegmp.org.uk/IEGMPtxt.htm).
In dit rapport wordt veel meer ingegaan op de onduidelijkheden rond de gezondheidsaspecten. Er worden bewijzen aangevoerd dat ook bij blootstelling aan radiofrequente (RF-)straling met een veldsterkte die onder de norm ligt, biologische effecten kunnen optreden. Er wordt daarom gepleit voor toepassing van het voorzorgprincipe.

"GSM-basisstations", rapport van de Gezondheidsraad Het rapport "GSM-basisstations" werd opgesteld door de Commissie Elektromagnetische Velden van de Gezondheidsraad (secretaris: dr. E. van Rongen). De Commissie was op 9 maart 2000 in werking getreden n.a.v. een adviesaanvraag van de ministers van VROM en VWS. De reden voor de adviesaanvraag was de hoge vlucht, die de mobiele telefonie neemt, en de onrust bij de bevolking over o.a. de gezondheidsaspecten. De onrust is mede ingegeven door verschillende studies en rapportages in de media in 1998, die zouden duiden op mogelijk nadelige gezondheidseffecten van elektromagnetische (EM-) velden door het gebruik van mobiele telefoons en antenne-installaties. Met name over de niet-thermische effecten van deze EM-velden bestaat nog steeds grote onduidelijkheid. Antenne-installaties worden, meestal zonder medeweten van de bewoners, op daken van wooncomplexen geplaatst wat bij veel bewoners weerstand oproept. Het persbericht dat werd uitgegeven n.a.v. dit rapport, vermeldde echter dat zendmasten geen gevaar kunnen opleveren voor de gezondheid.

Onduidelijkheid en onrust bij de burgers
De ervaringen van het Meldpuntennetwerk met melders, die hinder ondervonden door in hun buurt geplaatste GSM-masten, leerden dat de onrust onder de bevolking enerzijds werd veroorzaakt door het plotselinge optreden van gezondheidsklachten na plaatsing van basisstations en anderzijds door de grote onduidelijkheid over wat er stond te gebeuren. Huurders, woningeigenaren en zelfs gemeenten wisten niet waar zij aan toe waren. En tot nu toe is nog steeds niet formeel geregeld welke instantie of welk instituut metingen mag en kan verrichten en door wie dat betaald wordt. In de 2e helft van 1999 werd door deze onrust het plaatsen van basisstations voor de providers steeds moeilijker. Zowel de overheid als de providers hebben er sinds die tijd veel aangedaan om te voorzien in de behoefte aan voorlichting en informatie. Zo hebben de providers gemeenschappelijk een helpdesk opgericht (MoNet) en werd er door ministeries gewerkt aan allerlei folders en brochures. Het Meldpuntennetwerk kreeg in die tijd zoveel meldingen van gezondheidsklachten over deze milieufactor, dat deze sindsdien op de eerste plaats van de top 10 van milieufactoren kwam te staan.

Keerzijde van de medaille slecht belicht
"Mede dankzij de sterke commerciele benadering van het publiek is mobiele telefonie voor iedereen bereikbaar geworden...", zo wordt in het rapport GSM-basisstations gesteld.
In het rapport worden voordelen genoemd voor de consument, die voor iedereen duidelijk zullen zijn, nl.: betere mogelijkheden tot communicatie en een grotere veiligheid. Aan de (potentiele) nadelige aspecten wordt echter onvoldoende aandacht besteed. De Commissie noemt als negatieve kanten slechts het storende aspect (bellen in restaurants e.d.) en het veiligheidsaspect (bellen in de auto). De keerzijde van de medaille wordt hiermee slechts heel spaarzaam belicht. En dit betreft niet alleen het buiten beschouwing laten van optredende gezondheidsklachten of verstoring van het woongenot door masten, maar ook veel sociale aspecten. Zo wordt niet genoemd dat het werk van de politie er aanzienlijk door bemoeilijkt wordt (mondelinge informatie politie) en dat het in Nederland wemelt van jongeren, die een onwaarschijnlijke schuldenlast met zich meedragen en die voor f
20.000 en meer rood staan. Het mobieltje, uiteraard niet de enige oorzaak, draagt daar als modeverschijnsel wel toe bij, want het is een voortdurende bron van uitgaven. Het verschijnsel is zo algemeen dat de Sociale Dienst van Rotterdam speciaal voor deze groep jongeren een schuldsaneringsproject in het leven heeft geroepen. Er zijn reeds gezinnen die hun gewone telefoon noodgedwongen moesten opzeggen, omdat er telefoonrekeningen van meer dan f1000,- ontstonden door het vele bellen naar mobiele nummers. In zo'n gezin loopt ieder met zijn eigen mobieltje.

Steeds meer masten
Een grote nog steeds groeiende groep mensen wil gebruik maken van mobiele telefonie. Om er voor te zorgen dat er vanaf elke plek in Nederland storingsvrij mobiel gebeld kan worden, moet er in Nederland een net van vast opgestelde zend- en ontvangststations(basisstations) zijn. Dat betekent dat er meer masten nodig zijn naarmate er meer gebeld wordt. Een mast kan immers een beperkt aantal gesprekken tegelijkertijd verwerken. Voor een goede kwaliteit is er een dicht netwerk nodig en om de concurrentie te bevorderen heeft de overheid 5 operators toegelaten, die ieder hun eigen systeem, dus ook hun eigen netwerk hebben. Momenteel schept de telecommunicatiewet wel de verplichting om zoveel mogelijk gebruik te maken van dezelfde opstelplaatsen.....aldus het rapport van de Gezondheidsraad. Hieruit blijkt dus, dat niet alleen de hoeveelheid bellers, maar ook de hoeveelheid operators bepalend is voor de dichtheid van het GSM-mastenbos, tewijl de tweede factor ook nog een positieve invloed heeft op de eerste: immers, naarmate er meer operators zijn, worden de prijzen lager en kunnen meer mensen mobiel gaan bellen. Een milieu-effect rapportage, waarin ook deze aspecten onderzocht werden met het doel te komen tot optimalisatie van de hoeveelheid operators voor alle belanghebbenden, is er niet geweest. Veel concurrentie verhoogt natuurlijk wel de prijzen van de frequenties, die de overheid verkoopt.

Oorzaak klachten: EM-velden of laagfrequent geluid? In het rapport wordt geen wetenschappelijke verklaring voor gezondheidsklachten in de buurt van basisstations gegeven. Eigenlijk zouden daar geen gezondheidsklachten kunnen zijn: de veldsterkten zijn te laag en het dak zou voldoende afscherming bieden. Wel staat er dat klachten van burgers serieus genomen moeten worden en dat er zou moeten worden onderzocht of er misschien sprake kan zijn van laag frequent geluid of trillingen, die mensen gewoonlijk ook uit hun slaap houden. Het laag frequent geluid zou veroorzaakt worden door de elektrische installatie. Uit het rapport blijkt echter niet hoe en door wie dergelijke metingen gedaan moeten worden.

Registratie
Voor storingen in apparatuur is er volgens het rapport nu een "regeling Storingsklachten", die een afdoende handvat zou bieden volgens de commissie. Tevens vindt zij dat er een centrale registratie moet plaatsvinden van alle basisstations: de technische gegevens, een veldsterkteberekening en eventueel metingen. Dit allemaal ten gunste van controle, handhaving en informatie van de omwonenden. Tenslotte moet het volgens de commissie mogelijk worden, op grond van gezondheidsoverwegingen, te reguleren door middel van wijzigingen in de Telecommunicatiewet of de Wet Milieubeheer.

Regulatie van de vergunningverlening
Bovengenoemde standpunten zijn ons inziens heel goed na te streven, maar veel is nog onduidelijk en in feite moet alles nog opgezet worden, terwijl in juli de frequenties voor UMTS geveild zijn, waarvoor ca. 12.000 basisstations meer nodig zullen zijn. (Met UMTS komt mobiel internetten en videobeelden versturen binnen ieders bereik!). Uit het rapport blijkt niet dat men ook rekening zal houden met cumulatieve effecten van meerdere masten van verschillende providers, die het milieu op een bepaalde plek beïnvloeden. Gemeenten krijgen er een taak bij om te zorgen dat vergunningverlening vlekkeloos gaat verlopen (momenteel laat deze nog veel te wensen over), waarvoor zij vanuit de inkomsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat redelijkerwijs een flinke financiële injectie zouden moeten krijgen. Ook hierover spreekt het rapport niet. Nu krijgen gemeenten slechts voorlichting middels bezoeken van medewerkers van de Gezondheidsraad, MoNet en het Ministerie van Verkeer en Waterstaat over het te voeren antennebeleid.
De centrale doelstelling van dit antennebeleid is: het binnen duidelijke kaders van volksgezondheid en leefmilieu stimuleren en faciliteren van voldoende ruimte voor antennenopstelpunten.
Het opstellen van deze kaders kost de Nederlandse overheid moeite, zoals uit het bovenstaande blijkt. In Engeland is men slagvaardiger te werk gegaan en werd reeds vorig jaar een interdepartementale commissie in het leven geroepen, die aanleiding was tot het lijvige 'Stewartrapport"

Het "Stewartrapport"
In Engeland heeft een commissie (Independent Expert Group on Mobile Phones) in opdracht van de regering een diepgaand literatuuronderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten van mobiele telefonie. Op 11 mei 2000 werd het onderzoeksrapport "Mobile Phones and Health" gepubliceerd. In tegenstelling tot het boven genoemde rapport 'GSM-basisstations', besteedt dit rapport veel aandacht aan meningen, aanwijzingen en bewijzen uit verschillende wetenschappelijke en politieke richtingen. Dit geldt ook voor de manier, waarop het publiek de GSM-problematiek ervaart (risico perceptie). Enkele opmerkelijke citaten uit het rapport:

Uit: Samenvatting en Aanbevelingen (pag. 3)
'Ondanks publieke onrust over de veiligheid van mobiele telefoons en antennes voor mobiele telefonie is er nog tamelijk weinig specifiek relevant onderzoek over dit onderwerp gepubliceerd in serieuze ('peer-reviewed') wetenschappelijke tijdschriften...’
'Als de balans van de bewijsvoering, die er tot op heden is, wordt opgemaakt, lijkt het dat blootstelling aan radiofrequente straling onder de NRPB (National Radiation Protection Board) en ICNIRP (International Commission on Non-ionizing Radiation Protection) normen geen schadelijke gevolgen heeft voor de gezondheid van de algemene bevolking. ' ' Er zijn nu echter aanwijzingen dat ook bij blootstelling onder de bovengenoemde normen, biologische effecten kunnen optreden, wat niet noodzakelijkerwijs hoeft in te houden dat dit ook leidt tot ziekte of gezondheidsschade...'
'Onze conclusie is dat het op dit moment niet mogelijk is om te stellen dat blootstelling aan radiofrequente straling, zelfs als deze blootstelling ligt beneden de nationale normen, totaal zonder (potentiele) schadelijke gezondheidseffecten is, en dat de hiaten in kennis het toepassen van het voorzorgprincipe rechtvaardigt...’
'In het licht van bovenstaande overwegingen geven wij de aanbeveling om het voorzorgprincipe toe te passen op de mobiele telefoon technologie totdat veel gedetailleerder en wetenschappelijk sterke informatie over de gezondheidseffecten beschikbaar is...’

Uit: Adviezen aan overheid en industrie (pag. 4-7) 'Op en rondom scholen liever geen antennes plaatsen, tenzij het bestuur en de ouders hiermee instemmen.'
'De SAR-waarden moeten op de verpakking, gebruiksaanwijzing en op het display zichtbaar zijn.'
'Er moet een nationale website komen, waar de SAR-waarden in te vinden zijn'.
'Er moet alles aan gedaan worden om op alle maatschappelijke en overheidsniveaus bekendheid te geven aan de mogelijke gezondheidsrisico's van het gebruik van de mobiele telefoon.'

Op basis van de huidige staat van kennis wordt aanbevolen prioriteit te geven aan een aantal onderzoeksgebieden, die vooral gericht zijn op het gebruik van de mobieltjes:

- effecten op de hersenfuncties

- gevolgen van blootsteling aan gepulste signalen
- de dosimetrie

- het mogelijke effect op de gezondheid door veranderingen in de cel, geïnduceerd door RF-straling

- psychologische en sociale studies gerelateerd aan het gebruik van de mobiele telefoon

- epidemiologische studies, studies bij vrijwilligers en bij, voor RF straling gevoelige personen (inclusief kinderen)

Activiteiten van burgers in afwachting van wetenschappelijk onderzoek Het Platform tegen Zendmasten uit Dordrecht heeft samen met het Meldpuntennetwerk een nieuw onderzoek aangevraagd bij de Wetenschapswinkel Biologie van de Universiteit Utrecht, met het doel meer licht te werpen op de mogelijke relatie tussen aspecifieke gezondheidsklachten en RF-straling van zendmasten en GSM-telefoons. Behalve een literatuurstudie zal waarschijnlijk ook een experimenteel onderzoek uitgevoerd worden. Bovendien is er een nieuwe werkgroep in oprichting waarin alle betrokkenen/ GSM-gehinderden gaan samenwerken. Vanuit deze groep zullen alle melders van het Meldpuntennetwerk en deelnemers aan het Platform tegen Zendmasten geinformeerd worden. Er liggen reeds voornemens om binnen afzienbare tijd een studiedag of persbijeenkomst te beleggen. Verder kunnen middels deze werkgroep burgers elkaar op de hoogte houden van hun resultaten en hun methodes om van de klachten af te komen, want bovengenoemde onderzoeken, hoe nuttig ook, zullen voorlopig geen oplossing betekenen voor de mensen die nu hun gezondheidsklachten in verband brengen met de basisstations: op elektromagnetisch gebied liggen gemeten waarden altijd onder de normen en het routinematig meten van laagfrequent geluid staat nog in de kinderschoenen. En om uit te vinden wat de effecten van de sterk toegenomen RF-achtergrondstraling op de lange duur zullen zijn, zal waarschijnlijk nog veel langer duren.

Belangengroep, steungroep, werkgroep...
Het is belangrijk dat wij elkaar ondersteunen, dat wij samenwerken in onze strijd om ons leefmilieu te beschermen tegen de negatieve invloeden veroorzaakt door de 'zegeningen' van onze welvaart en de techniek. Bent u het eens met deze stelling, meldt u dan aan als lid van een van de werkgroepen op het gebied van
Laag Frequent Geluid of Mobiele Communicatie.
Gehinderden, deskundigen op allerlei gebied (fysica, elektronica, juridische zaken, beleid, journalistiek...) en geinteresseerden zijn van harte welkom. U kunt actief of passief lid worden. Als actief lid kunt u gevraagd worden voor een werkgroep.
U kunt zich opgeven bij Ingrid Van Herk (GSM) tel. 033-4570849, bij Pia Cuypers (LFG) tel. 045-5714954 of bij het Platform tegen zendmasten te Dordrecht (Jan van Gils tel. 010-4212184).

Literatuur :

1. "GSM-basisstations", Gezondheidsraad, juni 2000
2. "Mobile Phones and Health, Independent Expert Group on Mobile Phones " o.l.v. Sir William Stewart, mei 2000

3. "(On)schuld en boete", Rotterdams Dagblad, 1 juli 20000

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie