Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Wetsvoorstel Herindeling Den Haag dit jaar naar Kamer?

Datum nieuwsfeit: 21-09-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Wetsvoorstel Herindeling Den Haag mogelijk nog dit jaar naar Kamer

Een persbericht bij het onderwerp Gemeentelijke herindeling 21 september 2000
In de afgelopen maanden zijn er meer dan dertigduizend reacties binnengekomen bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties naar aanleiding van het herindelingsplan Den Haag en omstreken. Iedereen die heeft gereageerd, krijgt persoonlijk antwoord. De verzending van deze antwoorden is inmiddels begonnen en zal minstens vier weken gaan duren. In zijn antwoorden geeft de minister een nadere toelichting op de verschillende onderdelen van het herindelingsplan (zie bijlage hieronder).
Inmiddels hebben ook de betrokken gemeenten hun reacties officieel vastgesteld en aan de minister toegezonden of overhandigd. Deze reacties worden op dit moment bestudeerd. In de komende weken zal de minister bovendien met de gemeenten overleg voeren. Bij voortzetting van de procedure zal vervolgens een wetsvoorstel worden voorbereid dat zo mogelijk nog dit jaar bij de Tweede Kamer zal worden ingediend.
Bijlage
Samenvattende tekst van de antwoorden van de minister op ontvangen reacties op het Herindelingsplan Den Haag en Omstreken Herindeling ten behoeve van de regio

De discussie over de bestuurlijke organisatie rond Den Haag heeft vele jaren geduurd zonder dat die discussie tot een keuze heeft geleid. Daardoor zijn structurele oplossingen voor ernstige problemen van Den Haag, waaronder de ruimtenood, uitgebleven. Dat heeft negatieve gevolgen gehad voor de ontwikkeling van stad en regio. In 1997 heeft de Tweede Kamer geoordeeld dat het draagvlak voor een stadsprovincie in deze regio onvoldoende is. In deze dagen wordt veel gepleit voor bestuurlijke samenwerking. Ik ben daar niet alleen een warm voorstander van, ik meen dat samenwerking in alle omstandigheden onmisbaar is. Samenwerking kan echter niet alle problemen oplossen, vooral omdat die onder omstandigheden te vrijblijvend is. Herindeling is dat niet en brengt een nieuwe situatie tot stand. Ook na herindeling zullen de gemeenten samen moeten werken om de grensoverschrijdende problemen het hoofd te bieden. Herindeling is noodzakelijk om de problemen in de Haagse regio aan te pakken.
In de informatiekrant van het ministerie heb ik opgemerkt dat mijn herindelingsplan geen afsluiting vormt van de discussie over deze regio. Daarmee heb ik aangegeven dat nu ruimte ontstaat voor het zoeken naar lange termijn oplossingen voor de regio. De voorgestelde herindeling voorziet in een oplossing voor tien tot vijftien jaar. Daardoor ontstaat voldoende ruimte voor het zoeken naar de bedoelde oplossingen. Voor dit moment vind ik dat een wezenlijke stap. Als ik had gevonden dat de herindeling méér gebieden zou moeten betreffen, dan had ik dat in mijn plan opgenomen.
Het is mijn stellige overtuiging dat wijziging van gemeentegrenzen een belangrijk middel is om de bestuurbaarheid van gemeenten en de ontwikkelingsmogelijkheden van regios te vergroten. Een centrumgemeente als Den Haag moet ruimte hebben om zijn functie voor de regio te kunnen waarmaken. Met de herindeling zoals ik die in het plan heb voorgesteld ontstaat een sterkere, maar zeker niet te grote stad.
In herindeling zie ik op zichzelf geen oplossing voor sociale of economische problemen van een grote stad. Waar die problemen deels voortkomen uit een gebrek aan ruimte en armslag kan herindeling wel een bijdrage leveren aan het oplossen van die problemen. Herindeling doet dat door betere voorwaarden te scheppen voor het stadsbestuur.
Voorgeschiedenis en procedure
Het Regeerakkoord van medio 1998 meldt, voorzover relevant voor deze herindeling: "Centrumgemeenten moeten in staat zijn hun centrumfunctie te vervullen. Indien zich ruimtelijke knelpunten voordoen, dan wel samenwerkende gemeenten er onvoldoende in slagen daar bevredigende oplossingen voor te vinden, kan worden overgegaan tot grenscorrecties tussen gemeenten, dan wel tot gemeentelijke herindeling. () Herindelingsvoorstellen, waaronder die voor Den Haag (), waarmee een aanvang is gemaakt worden verder in procedure gebracht en in principe uitgevoerd conform de provinciale voorstellen."
De herindeling vindt plaats op basis van artikel 287 van de Gemeentewet. Het bestuur van de provincie Zuid-Holland is in de gelegenheid geweest wijziging van de gemeentelijke indeling ter hand te nemen maar heeft de kwestie overgedragen aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Alvorens de herindelingsprocedure te starten heeft mijn ambtsvoorganger aan prof. Van der Zwan gevraagd de bestuurlijke problematiek van Den Haag te verkennen. Prof. Van der Zwan heeft in zijn verkenning een samenwerkingsmodel uitgewerkt, als alternatief voor herindeling. Dit model ontmoette bij buurgemeenten veel bezwaren, die betrekking hadden op de bevoegdhedenverdeling binnen het op te zetten openbaar lichaam en tussen het op te zetten openbaar lichaam en de deelnemende gemeenten, op het werkingsgebied in territoriale zin, op de toedeling van de verfijningsuitkering omvangrijke opgave woningbouw uit het gemeentefonds aan het openbaar lichaam en op de zeggenschap van het openbaar lichaam binnen de corridor. Bovendien werd de democratische legitimiteit van het openbaar lichaam te gering gevonden. Mijn ambtsvoorganger heeft geconstateerd dat de buurgemeenten van Den Haag zich niet ondubbelzinnig hebben uitgesproken voor de realisatie op korte termijn van een sterke stadsprovincie. Om op korte termijn de meest urgente problemen van Den Haag te lenigen is de herindelingsprocedure gestart. Overeenkomstig artikel 285 lid 1 onder a. van de Gemeentewet heeft eind 1999 overleg plaatsgevonden met de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Haag en acht omliggende gemeenten. Overeenkomstig hetzelfde lid onder b. is een ieder in de gelegenheid gesteld over de voorgenomen wijziging zijn oordeel ter kennis van mij te brengen. De Wet Algemene Regels Herindeling (Arhi) is op deze herindeling niet van toepassing maar ik heb een aantal termijnen wel aan die wet ontleend.
Motie Remkes
Van belang is dat de Tweede Kamer in 1997 over deze herindeling een duidelijke uitspraak heeft gedaan in de vorm van de motie Remkes. De motie Remkes is in 1997 door de Tweede Kamer aanvaard en in 1998 na de Tweede Kamerverkiezingen in het regeerakkoord bevestigd. De motie is als leidende Kameruitspraak belangrijk geweest in mijn overwegingen. Waar mogelijk heb ik de aanwijzingen van de motie tot de mijne gemaakt.
In het herindelingsplan heb ik uiteengezet hoe ik de financiële effecten van het plan beoordeel. Het is niet reëel om mijn positieve verwachtingen te kwantificeren. Berekeningen hangen af van vele factoren en aannamen die niet, dan wel nu niet, cijfermatig kunnen worden ingevuld. Daarbij gaat het om de inhoud van nagestreefde ontwikkelingen zowel binnen de grenzen van Den Haag, als elders. De beschikbaarheid van voldoende te ontwikkelen nieuwe locaties beschouw ik als een vitaal element van het plan om te komen tot positieve verwachtingen voor de gemeente Den Haag. Herindelingsplan
In mijn herindelingsplan heb ik getracht Den Haag de nodige ruimte te geven en tegelijkertijd zo min mogelijk inbreuk te maken op de omliggende gemeenten. Ik denk dat dat is gelukt. De gemeenten die gebied afstaan gaan er niet structureel op achteruit: tegenover lagere inkomsten staan lagere kosten. Dat die gemeenten de herindeling toch als een last ervaren, daarvan ben ik me bewust. Bij het vaststellen van mijn herindelingsplan heb ik mij laten leiden door verschillende soorten overwegingen.
Niet alle gebieden die volgens mijn plan bij Den Haag gaan behoren, zijn al bestemd, uitgegeven of ingericht. Ook waar dat wel al heeft plaatsgevonden zie ik argumenten voor herindeling. De betere regievoering over een groter gebied die ik de gemeente Den Haag mogelijk wil maken heeft niet alleen betekenis in de eerste fasen van de ontwikkeling van een nieuw gebied. Juist ook op de langere termijn, wanneer processen van herontwikkeling aan de orde gaan komen, is het van belang dat eenduidige regie kan worden gevoerd.
In mijn herindelingsplan heb ik beschreven dat op grond van dit plan ongeveer 12.000 burgers nieuwe inwoners van Den Haag zullen worden. Dit aantal is gebaseerd op actuele cijfers ten tijde van de vaststelling van het herindelingsplan, afgelopen voorjaar. Als gevolg van met name de voortschrijdende ontwikkeling van de woningbouwlocaties Leidschenveen en Ypenburg, zal dit aantal op het door mij nagestreefde moment van herindeling - 1 januari 2002
- aanmerkelijk zijn toegenomen. Het aantal van 12.000 burgers vind ik echter relevant, omdat dit de burgers zijn voor wie dit plan nu een bijzondere betekenis heeft: deze burgers wonen nu in straten, buurten en wijken die bij realisering van het plan deel gaan uitmaken van Den Haag.
Democratisch gehalte
De procedure waarlangs tot herindeling wordt besloten is democratisch in verschillende zin: de procedure garandeert betrokkenheid en inbreng van de bevolking en leidt tot besluitvorming in de volksvertegenwoordiging.
Als bestuurlijke besluiten worden genomen die niet breed worden gesteund kan dat vragen oproepen over het functioneren en de ontvankelijkheid van de politiek. Soms blijft het niet bij vragen en keren mensen zich, hopelijk slechts tijdelijk, van de politiek af. Toch kan het nodig zijn dat de wetgever een beslissing neemt die niet alleen toegejuicht wordt. In de kwestie van de herindeling van Den Haag en omstreken heb ik de noodzaak en mogelijkheden zorgvuldig overwogen en bij het opstellen van het uiteindelijke wetsvoorstel zal ik dat nog eens doen. Het woord is vervolgens aan de volksvertegenwoordiging.
De door gemeenten tijdens de provinciale procedure gehouden volksraadpleging heeft een aanwijzing opgeleverd van de manier waarop in de betreffende plaatsen naar herindeling wordt gekeken, maar verdient eigenlijk niet de naam van referendum. Wil sprake zijn van een volksraadpleging of referendum dan dient het, met alle waarborgen omkleed, te worden gehouden op het niveau waarop de herindeling wordt beslist, dus op nationaal niveau. Vanuit het ministerie is in de periode van terinzagelegging een extra inspanning geleverd om van gedachten te wisselen met mensen die vanuit verschillende achtergronden en invalshoeken naar de herindeling keken. Dat is gebeurd in een rondetafelgesprek in Wateringen. Om de bedoelde gedachtewisseling een kans te geven heb ik er daarbij voor gekozen een gezelschap uit te nodigen van beperkte omvang. Het gevoerde rondetafelgesprek heeft bijgedragen aan de gedachtevorming ten behoeve van mijn wetsvoorstel. Gemeente Den Haag
Al vele jaren wordt erkend dat de gemeente Den Haag kampt met problemen waarvan het belangrijk is dat ze worden opgelost. De gemeentebesturen rond Den Haag erkennen bovendien dat het ook in het belang is van hun gemeenten dat de situatie structureel wordt verbeterd. Op bestuurlijke niveaus gaat de discussie dan ook vooral over de vraag wat het echte probleem is en hoe het moet worden opgelost; niet over de vraag of Den Haag het probleem alleen kan of moet oplossen. Over de vraag hoe het komt dat Den Haag in zijn beklemde situatie is komen te verkeren kan, zo blijkt uit ontvangen reacties, verschillend gedacht worden. Bij de beëindiging van de artikel-12 situatie van de gemeente Den Haag (tijdelijke extra steun voor gemeenten in financiële problemen) is door de toenmalige staatssecretaris van Binnenlandse Zaken vastgesteld dat een bestuurlijke oplossing voor de ruimtenood van Den Haag - zoals herindeling - mede noodzakelijk is om financieel weer op eigen benen te kunnen staan. In die zin is mijn herindelingsplan een logisch vervolg op de artikel-12 steun. De verdeling van geld over gemeenten houdt rekening met een reeks van omstandigheden. Het is waar dat een deel van die omstandigheden de grote steden betreft. Ook dan gaat de verdeling vanuit het gemeentefonds er echter van uit dat in de grote steden aan een aantal basisvoorwaarden is voldaan om zelf een gezonde ontwikkeling te kunnen bevorderen. Geen van de grote steden is zo beklemd als de gemeente Den Haag.
Veronderstelde gevolgen van de herindeling voor gemeenten Waar wordt gevreesd dat het bij deze herindeling niet blijft en dat een buurgemeente op termijn alsnog kan worden opgeheven, verwijs ik naar het Herindelingsplan Den Haag en Omstreken. Ik heb in dat plan het nodige geschreven over de levensvatbaarheid van gemeenten na herindeling.
De bestuurlijke gemeente kan door herindeling kleiner worden. De invloed daarvan op het karakter of de identiteit van de gemeente wordt gemakkelijk overschat. Dit is niet de eerste herindeling in Nederland. De ervaringen elders kunnen inwoners op dit punt en op meer punten geruststellen. Uiteraard zullen inwoners van buurgemeenten van Den Haag die door herindeling onder de gemeente Den Haag komen te ressorteren, gebruik blijven maken van voorzieningen van buurgemeenten. Het ligt alleen al gezien de spreiding van voorzieningen voor de hand dat inwoners van buurgemeenten meer gebruik maken van voorzieningen in Den Haag dan andersom. Ik zie in het gebruik van elkaars voorzieningen in ieder geval geen reden om de grenzen anders te trekken dan ik heb voorgesteld. Ik besef dat herindeling een bepaalde tijd moeilijkheden kan opleveren in bestuurlijke verhoudingen. Gelukkig leert de ervaring dat bestuurders als de herindeling eenmaal een feit is, het belang van de gemeente dienen door samenwerking te bevorderen met de stad, in dit geval Den Haag, waaraan gebied is afgestaan. De afgelopen weken en maanden heb ik waargenomen dat bestuurders van buurgemeenten zich hebben verzet tegen de voorgenomen herindeling. Toch ben ik optimistisch over de samenwerking na herindeling.
Veronderstelde gevolgen van de herindeling voor de woonomgeving Meer mensen hebben mij geschreven over hun keuze, recent of in het verleden, voor een bepaalde gemeente, een keuze die soms gemotiveerd wordt als een keuze tegen een andere gemeente. Vooral bij dat laatste vraag ik me af of dat gevoel niet ook achteraf ontstaat, bijvoorbeeld als grenswijziging in het verschiet komt. Het gaat hier om persoonlijke afwegingen. Ik denk dat de keus waar het hier over gaat in veel gevallen vooral andere zaken betreft dan de preciese gemeente, zoals het type huis of straat, de buurt, de wijk, familie, vrienden of kennissen om de hoek, het groen, de voorzieningen, de bereikbaarheid, de concrete woonomgeving. In verschillende bewoordingen is mij geschreven dat de streek, de gemeente, de wijk of de straat waarin briefschrijvers wonen, groen moet blijven. Ik kan me die wens goed voorstellen maar het is de vraag waarom die wens juist nu wordt geuit, in het kader van de herindeling. Het is waar dat deze herindeling te maken heeft met ontwikkeling van gebieden en dat ontwikkeling gevolgen kan hebben voor het aanzien van een gebied. Als uit gemaakte opmerkingen echter spreekt dat groene gebieden per definitie wel in goede handen zijn van buurgemeenten van Den Haag en niet in die van Den Haag zelf, dan heb ik moeite daarvoor begrip op te brengen. Ik kan niet uitsluiten dat inwoners in de regio de komende jaren meer het gevoel zullen krijgen onderdeel uit te maken van de grote stad, maar ik kan me niet voorstellen dat dat zou komen alleen door herindeling.
Veronderstelde gevolgen van de herindeling voor inwoners Het effect van herindeling op de dagelijkse levensomstandigheden wordt naar mijn idee over het geheel sterk overschat. Ook in het geval een wijk onderdeel gaat uitmaken van de gemeente Den Haag hebben inwoners hun contacten in de straat, in de buurt, in verenigingen, instellingen en scholen. Gemeentegrenzen kunnen belangrijke ontwikkelingen belemmeren en versterken, al naar gelang de positie, maar op diverse zaken, waaronder naar mijn idee een aantal die in reacties wel worden genoemd, zijn ze veel minder van invloed. Sociale verbanden worden gemaakt en onderhouden door mensen.
De afstand tussen de burger en het bestuur is in een grotere gemeente niet per se groter. Uiteraard zal de gemeente Den Haag stappen zetten om de burgers goed te informeren, adekwaat van dienst te zijn en zorgvuldig bij het bestuur te betrekken. Op vragen van praktische aard die betrekking hebben op de situatie na herindeling kan ik geen antwoord geven omdat ze veelal behoren tot de verantwoordelijkheid van de gemeente Den Haag. De gemeente Den Haag heeft me verzekerd aan informatie en voorlichting tijdig veel aandacht te zullen schenken.
Als het zo is dat de herindeling inwoners per saldo geld kost kan dat voor betrokkenen een reden zijn om tegen de herindeling te zijn. Ik heb me van die mogelijkheid rekenschap gegeven maar uiteindelijk andere argumenten de doorslag laten geven. Sinds de publicatie van het herindelingsplan overigens heeft het Centrum voor Onderzoek van de economie van de Lagere Overheden de nieuwe Atlas van de lokale lasten gepubliceerd. Gegevens daarin over de gemiddelde woonlasten in de verschillende gemeenten tonen aan dat de verschillen tussen gemeenten niet groot zijn en dat Den Haag binnen die marges niet de duurste gemeente is. Het is uiteraard van de persoonlijke situatie afhankelijk hoe de woonlasten precies uitpakken.
Dat de waarde van een huis door de herindeling daalt is zeer onwaarschijnlijk. Op de waarde van een huis zijn veel factoren van invloed die met herindeling niet veranderen.
Verandering van gemeentegrenzen heeft tot gevolg dat mensen zonder te verhuizen inwoner worden van een andere gemeente. Zij hebben gelegenheid op het voornemen tot herindeling te reageren, zoals velen hebben gedaan. Ook gemeenteraden maken hun mening kenbaar. Uiteindelijk wordt de keus door de wetgever gemaakt. De wet maakt herindeling mogelijk en herindeling kan, zoals naar mijn mening in dit geval, noodzakelijk zijn. Bij het maken van mijn wetsvoorstel zal ik, zoals ik dat bij mijn herindelingsplan heb gedaan, alle belangen wegen.
Vlietzone
Zorgen blijken te bestaan over toekomstige ontwikkelingen in de Vlietzone, die volgens het herindelingsplan deel van de gemeente Den Haag gaat uitmaken. Deze zone kent op dit moment een diversiteit aan functies: in de Zeeheldenwijk, in Park Leeuwenbergh en langs de Vliet wordt gewoond, er is een aantal bedrijventerreinen gesitueerd, zoals de Broekpolder en Hoornwijck, en bijvoorbeeld de NS hebben een omvangrijke werkplaats. Niettemin heeft de Vlietzone op diverse plaatsen een groene uitstraling en is het begrijpelijk dat bijvoorbeeld ook het provinciebestuur van Zuid-Holland zijn verantwoordelijkheid neemt voor dit groen. Met mijn herindelingsplan beoog ik de hele Vlietzone, vanaf het bedrijventerrein Overgoo in de gemeente Leidschendam tot aan Vrijenban in de gemeente Rijswijk, binnen de grenzen van Den Haag te brengen. Naar mijn mening heeft het voordelen wanneer dit kwetsbare en veelzijdige gebied door één gemeente wordt bestuurd en dat afwegingen tussen groen, recreatie, wonen en bedrijvigheid, binnen de formele randvoorwaarden van de provincie, door deze gemeente worden gemaakt.
Corridor
De corridor legt een verbinding tussen de gemeente Den Haag en de Vliet- en Hoflandgemeenten en stelt de gemeente Den Haag in staat relevante ontwikkelingen aan de uiteinden van de corridor en in de corridor zelf in samenhang te regisseren. In het herindelingsplan ben ik uitvoerig ingegaan op mogelijke en voorziene ontwikkelingen in de corridor, ook in termen van infrastructuur. Door de corridor krijgt Den Haag de ruimtelijke bevoegdheden om het nodige tot stand te brengen.
Wateringen
In 1992 hebben de provincie Zuid-Holland en de gemeenten Den Haag en Wateringen afspraken gemaakt die hebben geresulteerd in de grenscorrectie per 1994 tussen Den Haag en Wateringen. De rijksoverheid en de Tweede Kamer waren bij die afspraken geen partij. De Tweede Kamer heeft zich in 1997 middels de motie Remkes uitgesproken voor de versterking van Den Haag met "het nog resterende deel van Wateringse Veld".
Het is waar dat de realisering van zowel de woningbouwlocatie Essellanden als de bedrijventerreinen Wateringse Veld en Zwethove voorspoedig verloopt. Daarmee is de betekenis van dit onderdeel van het herindelingsplan zeker niet automatisch vervallen. De wijk Essellanden zal op het beoogde moment van herindeling zeker nog een reële opvangtaak voor Den Haag kunnen vervullen. Bovendien draagt de wijk bij aan een steviger draagvlak voor Den Haag. De bedrijventerreinen Wateringse Veld en Zwethove ontlenen hun betekenis onder meer aan hun strategische ligging aan de autosnelweg A4. Niet alleen bij de huidige ontwikkeling van deze terreinen - van gebouwen en objecten en van infrastructuur - maar ook bij processen van herontwikkeling of dynamisch gebruik heeft het belangrijke voordelen dat centrale regie door één gemeente wordt gevoerd.
Verdere procedure
Als ik ook van de reacties van de gemeenteraden, die ik uiterlijk 15 september ontvang, heb kennisgenomen, neem ik alle reacties in overweging. Het resultaat van die overweging leg ik vast in een wetsvoorstel, dat zoals elk wetsvoorstel zal worden behandeld in de ministerraad en voor advies zal worden voorgelegd aan de Raad van State. Mijn wetsvoorstel wordt openbaar op het moment dat ik het vervolgens aan de Tweede Kamer zend. Ik hoop dat nog in 2000 te kunnen doen. Na behandeling in de Tweede Kamer en daarna in de Eerste Kamer, in de loop van 2001, kan het wetsvoorstel wet worden. Als het wetsvoorstel door besluitvorming in Tweede en Eerste Kamer wet wordt, wordt daaraan uitvoering gegeven. Gemeenten dragen er in onderling overleg zorg voor dat te treffen voorzieningen tijdig worden voorbereid. Voorafgaand aan de feitelijke datum van herindeling vinden verkiezingen plaats. De herindeling is bedoeld in te gaan per 1 januari 2002.

Relevante links:
Website Herindelingsplan Den Haag e.o

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie