Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Vakcentrales: kabinet belemmert vrij verkeer werknemer

Datum nieuwsfeit: 28-09-2000
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Persbericht FNV, CNV, Unie mhp

Aan de sociaal- economische redactie

FNV, CNV, Unie mhp: kabinet belemmert vrij verkeer werknemers

'On-Europees en nationalistisch', zo betitelt FNV-bestuurder Agnes Jongerius, mede namens de vakcentrales CNV en Unie mhp, het standpunt van het kabinet over het vrije verkeer van werknemers binnen de Europese Unie (EU). In een gezamenlijke brief (zie www.fnv.nl) aan de Tweede Kamercommissies van Sociale en Europese Zaken maken de vakcentrales felle verwijten: 'In het kabinetsstandpunt over Europese coördinatie lijkt het hogere doel van het vrije verkeer van werknemers geen echte rol meer te spelen, en trekt het kabinet zich terug op de eigen Nederlandse belangen.'

Achtergrond van de brief is dat in december in Nice 'grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit' onderwerp van Europees overleg is. Binnenkort buigt de Tweede Kamer zich over de Nederlandse inbreng. En die is volgens de vakcentrales van 'een vrij negatieve teneur'. Het verzoek aan de Kamer is dan ook te bewerkstelligen dat het kabinet haar standpunt heroverweegt.

In plaats van het vrije verkeer van werknemers te bevorderen werpt het kabinet vooral belemmeringen op, zo stellen FNV, CNV en Unie mhp vast. Dit gebeurt vooral door krampachtig vast te houden aan allerlei regelingen op het gebied van de sociale zekerheid, gezondheidszorg en belastingen, die een sta-in-de-weg vormen.

Als voorbeeld noemen de vakcentrales het standpunt van het kabinet dat het onmogelijk zou zijn uitkeringsgerechtigden die in een ander land verblijven te controleren. 'Het is moeilijk in te zien waarom er met uitkeringsinstanties van de landen om ons heen geen afspraken te maken zijn. In de praktijk bestaan dergelijke afspraken zelfs al', aldus de vakcentrales.

Zij betichten het kabinet ook van een 'beperkte interpretatie' van het beginsel vrij verkeer. Dat komt er volgens hen op neer dat het recht van werk zoeken alleen geldt voor werknemers met een gunstige positie op de arbeidsmarkt. 'Kennelijk is men bevreesd voor een grote toeloop van 'import-werkzoeken'. Het is de vraag of ons stelsel van arbeidsvoorziening in de Europese vergelijking zo'n uitzonderlijke kwaliteit heeft dat het een aanzuigende werking zou uitoefenen op de burgers van elders in de EU', zo stellen de vakcentrales snerend vast.

Nadere informatie:
FNV-voorlichting: Paulus Plas 020 58 16 553 CNV-voorlichting: Karin Jansen 030 29 13 707 Unie mhp-voorlichting: Frits van Schaik 030 637 47 92

Postadres Postbus 8456, 1005 AL Amsterdam

Aan de leden van de Vaste Commissies voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid en voor Europese Zaken
uit de Tweede Kamer der Staten Generaal
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG

DatumUw kenmerk
26 september 2000
Ons kenmerkTelefoonnr.
020 58 16 536

OnderwerpE-mail
Kabinetsreactie op het voorstel tot wijziging van Verordening (EEG) 1408/71 (21501-18 nr. 126) d.d. 8 juni (2000Jos.Kester@fnv.nl)



Bijlage: Brief

Geachte dames en heren,

Bij deze vragen de drie vakcentrales FNV, CNV en Unie mhp uw aandacht voor de EG-verordening 1408/71, beter bekend als de Coördinatieverordening sociale zekerheid. Het Franse voorzitterschap van de Raad van Ministers van de Europese Unie heeft zich voorgenomen, voor het einde van dit jaar een voortgangsverslag voor te leggen aan de Europese Raad. Op 8 juni heeft het kabinet uw Kamer een concept voor een Nederlands standpunt voorgelegd. Naar wij begrepen hebben overlegt u op 4 oktober as. met de verantwoordelijke bewindslieden.

De kabinetsreactie stelt ons op verschillende terreinen teleur. Opvallend is, dat er een vrij negatieve teneur uit spreekt ten opzichte van grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit. Dit is op zichzelf al bevreemdend. Het wordt echter nog verbazender als het wordt afgezet tegen de adviesaanvrage over Arbeidsmobiliteit in de EU die op 8 mei jl. aan de SER werd gestuurd. In deze adviesaanvrage wordt de beperkte omvang van de arbeidsmobiliteit in de EU geproblematiseerd en wordt de vraag gesteld, welke mogelijkheden er zijn om de ongewenste belemmeringen weg te nemen. In het standpunt over Europese coördinatie lijkt het hogere doel van het vrije verkeer van werknemers geen echte rol meer te spelen, en trekt het kabinet zich terug op de eigen Nederlandse belangen. Wij willen deze stelling graag onderbouwen met een korte verhandeling over de hoofdonderwerpen van de coördinatieverordening.

Werkloosheidsregelingen
Het kabinet verzet zich tegen het voorstel tot uitbreiding, van 3 naar 6 maanden, van het recht om met behoud van uitkering werk te zoeken in het buitenland (waarbij overigens het vereiste van toestemming vooraf gewoon blijft gelden). Ten tweede verzet het kabinet zich tegen het voorstel om het werklandbeginsel voortaan ook toe te passen op grensarbeiders die werkloos zijn geworden (dit houdt in dat zij voortaan een werkloosheidsuitkering ontvangen uit het voormalige werkland en niet langer, zoals nu nog, uit hun woonland). Hiermee gaat het kabinet in tegen het advies van de Stichting van de Arbeid.

Dat de toepassing van het werklandbeginsel in de werkloosheidsregelingen de voorkeur verdient, kan geïllustreerd worden met de specifieke regelingen in Duitsland en België: In het geval van werkloosheid is er vaak sprake van sociale plannen, afkoopsommen (Abfindungen) en bovenwettelijke aanvullingen (Belgische fondsen voor Bestaanzekerheid) op de werkloosheidsuitkeringen Deze regelingen sluiten uiteraard aan bij de binnenlandse werkloosheidsregelingen en niet bij de buitenlandse werkloosheidsregelingen. Door te kiezen voor het werklandbeginsel ontstaan er minder problemen (nadelen c.q. extra eisen) voor werkgever en werknemer indien er een grensarbeider ontslagen wordt. In het geval van vervroegde pensionering in België ontstaan er problemen omdat deze Belgische regeling ('brugpensioen') onderdeel uitmaakt van het Belgische werkloosheidsstelsel. Omdat werkloosheiduitkeringen niet exporteerbaar zijn, is dit nadelig voor Nederlandse grensarbeiders in België. Hetzelfde geldt voor de vergoedingen in het kader van de Belgische Wet op het Beroepsloopbaanonderbrekingsverlof. Indien grensarbeiders recht hebben op een werkloosheiduitkering vanuit het werkland dan worden deze problemen opgelost.

Het kabinet redeneert bij zijn standpunten sterk vanuit het controleprincipe. Daarmee wordt bedoeld de onmogelijkheid om uitkeringsgerechtigden die in een ander EU-land verblijven te controleren. Dit principe verhindert in de ogen van het kabinet de onderschrijving van de onderhavige voorstellen. FNV, CNV en Unie mhp vinden dit sterk overtrokken. Het is moeilijk in te zien waarom er met uitkeringsinstanties van de landen om ons heen geen afspraken te maken zijn voor wederzijdse adequate controle van uitkeringsgerechtigden. In de praktijk bestaan dergelijke afspraken zelfs al.

Ook acht het kabinet het niet wenselijk om de faciliteiten die werkzoekenden ter beschikking staan om de gang naar de arbeidsmarkt te vergemakkelijken, ook aan te wenden voor (zoals men ze noemt) "import-werkzoekenden". Dit zou, naar de mening van de regering, niet bijdragen aan het doel van vermindering van de Nederlandse werkloosheidslasten. Dit wekt verbazing. Het doel van werkloosheidsregelingen in het algemeen en van de verordening 1408/71 in het bijzonder is helemaal niet vermindering van de Nederlandse uitkeringslasten. Doel is de bevordering van de werking van de (grensoverschrijdende) arbeidsmarkt en het voorkomen van verlies van rechten door werknemers die gebruik maken van hun recht op vrij verkeer. Het openstellen door de EU-landen van arbeidsmarktbevorderende maatregelen voor elkaars werklozen bevordert de werking van de arbeidsmarkt en kan daarmee overigens ook bijdragen tot de beperking van de uitkeringslast in Europa c.q. in Nederland.

Ons bekruipt al met al het gevoel dat het kabinet een beperkte interpretatie aanhangt van het beginsel van vrij verkeer van werknemers. Volgt men de gedachtegang van het kabinet dan geldt het vrij verkeer van werknemers binnen de EU dat uiteraard ook het recht omvat om werk te zoeken alleen voor werknemers met een gunstige positie op de arbeidsmarkt. En niet of in mindere mate voor werknemers die (langdurig) werkloos zijn cq. voor werknemers met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt die hulp nodig hebben van openbare arbeidsvoorzieningsorganen. Een dergelijk onderscheid zou uiteraard in strijd zijn met het EG-verdrag en zou ook principieel onaanvaardbaar zijn. Kennelijk is men bevreesd voor een grote toeloop van 'import-werkzoekenden'. Het is niet duidelijk waarop deze angst is gebaseerd. Zo is het de vraag of ons stelsel van arbeidsvoorziening in de Europese vergelijking zo'n uitzonderlijke kwaliteit heeft dat het een aanzuigende werking zou uitoefenen op burgers van elders in de Unie. Voorts lijkt het kabinet niet stil te staan bij de mogelijkheid voor Nederlandse werkzoekenden om in het buitenland een scholing te volgen. FNV, CNV en Unie mhp verzoeken de Kamer er bij het kabinet op aan te dringen hier nog eens goed over na te denken.

Arbeidsongeschiktheidsregelingen
De gezamenlijke vakcentrales zijn van mening dat huidige coördinatie van risicostelsels (w.o. de Nederlandse WAO) optimaal en tot volle tevredenheid functioneert. Dit is veel minder het geval daar waar het betreft de coördinatie tussen risicostelsels en opbouwstelsels. De voorstellen van de Europese Commissie - die onderschreven worden door de staatssecretaris - om de coördinatie van de arbeidsongeschiktheidsregelingen te pro-rateren wijzen wij ten stelligste af. Dit is alles behalve een vereenvoudiging ten opzichte van de huidige praktijk.

Grensarbeiders en gezondheidszorg
Het kabinet reageert afwijzend op het voorstel om gezinsleden van grensarbeiders en gepensioneerde grensarbeiders de mogelijkheid te geven c.q. te laten houden, zowel in het woonland als in het werkland een beroep te doen op de gezondheidszorg. Tot onze verbazing beroept het kabinet zich op het beginsel van gelijkheid; men vreest een achterstelling ten opzichte van overige bewoners van het grensgebied. Deze redenering komt vreemd over. Alleen gezinnen van grensarbeiders kunnen tegen het probleem aanlopen dat de gezinsleden verschillende rechten hebben en van verschillende hulpverleners gebruik moeten maken. En alleen grensarbeiders maken mee dat ze na pensionering nodeloos van huisarts moeten veranderen of een poliklinische behandeling moeten onderbreken. Om dergelijke praktische problemen te voorkomen heeft het Europees Parlement meermalen aangedrongen op wijziging van verordening 1408 in de nu door de Europese Commissie voorgestelde richting. De drie vakcentrales ondersteunen die pragmatische insteek. Wanneer het gelijkheidsbeginsel hier al aan de orde is, dan heeft dat betrekking op de ongelijkheid tussen ziekenfondsverzekerden en particulier verzekerden, aangezien particulier verzekerden deze rechten in de praktijk meestal wel hebben.

Personele werkingssfeer
Tot onze tevredenheid steunt het kabinet het beginsel dat ook (legaal verblijvende) onderdanen van derde landen gebruik zouden moeten kunnen maken van de verordening. Helaas laat men zich op sleeptouw nemen door een moeilijke discussie over de rechtsbasis van dit voorstel. Art. 63 lid 4 VEG is niet aanvaardbaar als rechtsbasis, onder meer om de redenen die het kabinet zelf noemt. FNV, CNV en Unie mhp roepen Nederland op om in te stemmen met het voorstel van de Europese Commissie om, daar waar art. 42 niet voldoende is, art. 308 te gebruiken.

Materiële werkingssfeer
Het onderbrengen in de Verordening van VUT-regelingen en algemeen verbindend verklaarde socialezekerheidsbepalingen in CAO's wordt door het kabinet zonder meer van de hand gewezen. De Stichting van de Arbeid verzoekt echter nadrukkelijk om een nadere studie hierover. FNV, CNV en Unie mhp willen dit verzoek hier nog eens onderstrepen.

Zeelieden
Gelukkig stemt het kabinet niet in met het voorstel van de Commissie om het vlagcriterium centraal te stellen. Het vlagcriterium gaat voorbij aan de problematiek van het 'omvlaggen', en het feit dat in veel gevallen geen vlag van een lidstaat gehanteerd wordt. Wij bepleiten daarom een breuk met het vlagcriterium. In plaats daarvan zou de vestigingsplaats van de werkgever, c.q. de scheepsbeheerder, uitgangspunt moeten zijn. Het kabinet wordt uitgenodigd, zich voor dit beginsel uit te spreken.

Samenhang met fiscale coördinatie
FNV, CNV en Unie mhp zijn van mening dat de discussie over de herziening van coördinatie van de sociale zekerheid niet geïsoleerd gevoerd moet worden van de discussie over de EU belastingcoördinatie. In alle bilaterale belastingbedragen geldt in het geval van detachering de zogenaamde 183 werkdagen-grens per kalenderjaar. In de coördinatieverordening VO 1408/71 geldt dat men bij detachering 12 maanden sociaal verzekerd blijft in het woonland. De gezamenlijke vakcentrales dringen er op aan dat de incongruentie tussen de fiscale 183 werkdagen-grens per kalenderjaar en de 12 maandsperiode in de sociale zekerheid opgeheven wordt. Op deze wijze wordt voorkomen dat een gedetacheerde werknemer na 183 werkdagen met terugwerkende kracht onderworpen wordt aan een buitenlands fiscaal stelsel (werkland), terwijl hij overeenkomstig VO 1408/71 voor de sociale zekerheid 12 maanden onderworpen blijft aan het woonland.

Tot slot
Wij menen, het voorgaande overziend, dat er alle reden is de voorlopige opstelling van de Nederlandse regering te doen heroverwegen. Wij verzoeken u dan ook ons commentaar te betrekken in uw beschouwingen, en bij de regering aan te dringen op een meer 'Europese' opstelling. Tot nadere toelichting van onze reactie zijn wij uiteraard graag bereid.

Hoogachtend,
namens de gezamenlijke vakcentrales,

Agnes Jongerius
federatiebestuurder FNV

cc: staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken en Werkgelegenheid staatssecretaris Benschop van Europese Zaken

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie