Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: Welzijn varkens beter meetbaar

Datum nieuwsfeit: 29-09-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

20 sep 2000

Nummer 120 19 september 2000

Welzijn VARKENS beter meetbaar

Intensieve varkenshouderij zet biologie van het dier op scherp

De intensieve varkenshouderij stelt de varkens aan veel stress bloot. Dat gaat veel dieren

niet in de koude kleren zitten. De gedragsfysioloog ir. Ingrid de Jong zocht uit welke veranderingen in de fysiologie van het dier nu precies op stress of een verminderd welzijn kunnen duiden. Haar onderzoek maakt dierenwelzijn beter 'meetbaar' en biedt en passant zicht op de mogelijke grenzen van de varkensfokkerij. De Jong promoveert op 29 september, kort voor dierendag, aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De intensieve varkenshouderij stelt de varkens aan veel stress bloot. Dat gaat veel dieren

niet in de koude kleren zitten. De gedragsfysioloog ir. Ingrid de Jong zocht uit welke veranderingen in de fysiologie van het dier nu precies op stress of een verminderd welzijn kunnen duiden. Haar onderzoek maakt dierenwelzijn beter 'meetbaar' en biedt en passant zicht op de mogelijke grenzen van de varkensfokkerij. De Jong promoveert op 29 september, kort voor dierendag, aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Chronische stress gaat ten koste van het welzijn van het dier, de productiviteit en de productkwaliteit van het vlees. Het meten van stress is dus belangrijk voor de varkenshouderij. "Op dit moment bestaan er echter nog geen goede indicatoren voor stress en welzijn die ook voor de praktijk bruikbaar zijn," aldus De Jong. "Je kunt stress weliswaar aflezen aan het gedrag van het dier, maar die benadering is op bedrijfsniveau nauwelijks toepasbaar. Bovendien beïnvloedt stress niet alleen het gedrag, maar de hele fysiologie van het dier."

Depressief

"Het is al langer bekend dat intensief gehuisveste varkens onder chronische stress gebukt gaan," vertelt De Jong. "Het verband tussen stress en welzijn is lastiger te leggen. Welzijn betreft immers niet alleen het biologisch functioneren, maar ook de gevoelens en emoties van het dier." Uit haar onderzoek blijkt dat de dagelijkse schommelingen van het hormoon cortisol wel eens een goede graadmeter kunnen zijn voor dierenwelzijn. Bij varkens die in relatief kleine, kale hokken opgroeien zijn deze schommelingen namelijk sterk 'afgeplat'. De hormoonspiegel van varkens die in grotere hokken met stro bivakkeren vertoont wel een duidelijk bioritme. "Een afgeplatte dag-nacht ritmiek van cortisol komt ook voor bij mensen met bepaalde vormen van depressie. Mogelijk ervaren varkens dus vergelijkbare emoties. Dat kan je eigenlijk alleen verder onderzoeken door varkens, net als mensen, daadwerkelijk antidepressiva te geven."

Slachttransport

De chronische stress zorgt ervoor dat de dieren minder goed kunnen omgaan met acute stress. Zo blijken intensief gehuisveste varkens meer stress te ondervinden van het verzamelen, het transport naar het slachthuis, en het verblijf in de wachtruimte. De Jong: "De concentratie cortisol stijgt significant in het speeksel van deze dieren, maar niet bij soortgenoten die in ruimere hokken met stro opgroeien. Tijdens het transport zijn ze bovendien actiever, en besteden meer tijd aan het bijten en 'masseren' van hun soortgenoten."

Eenvoudige parameter

In de varkenshouderij wordt de samenstelling van de groepen varkens regelmatig veranderd. Voor de dieren vormt dat een stressvolle aangelegenheid. De Jong ontdekte dat de lichaamstemperatuur van de dieren na het mengen stijgt, en dat deze pas na een etmaal weer terug is op het oorspronkelijke niveau. "De lichaamstemperatuur blijkt dus een gevoelige maat voor de langetermijn gevolgen van sociale stress," concludeert zij. "Het is een eenvoudige en betrouwbare parameter om stress of verminderd welzijn onder praktijkcondities vast te stellen."

Grenzen bereikt

Vleesvarkens hebben een vrij hoge lichaamstemperatuur, wat de promovendus toeschrijft aan het intensieve voederschema van de varkens. Bovendien blijken de dieren verrassend genoeg geen dag-nacht ritmiek in hun lichaamstemperatuur te hebben. Dit in tegenstelling tot vrijwel alle andere zoogdieren. "De dagelijkse temperatuurschommeling is een vorm van adaptatie van een dier aan de omgeving," vermoedt De Jong. "Het uitblijven van deze schommelingen kan betekenen dat het dier moeite heeft om zich aan te passen aan zijn huidige leefomstandigheden. Als dat zo is, dan kun je de vraag stellen of we de grens van het fokken op groei en voederconversie, en de manier waarop varkens op dit moment worden gehouden, niet hebben bereikt."

Curriculum Vitae

De Jong (Goes, 1971) studeerde Zoötechniek aan de Landbouwuniversiteit Wageningen. In 1996 begon zij met haar promotieonderzoek bij de vakgroep Dierfysiologie van de RUG. Bijna alle experimenten van het onderzoek zijn uitgevoerd bij de afdeling Gedrag, Stressfysiologie en Management van het Instituut voor Dierhouderij en Diergezondheid BV (ID-Lelystad) in Lelystad. Sinds januari 2000 doet zij als post-doc bij hetzelfde instituut onderzoek naar het welzijn van vleeskuikenmoederdieren. De Jong promoveert bij prof.dr. J.M. Koolhaas tot doctor in de wiskunde en natuurwetenschappen. De titel van het proefschrift luidt: Chronic stress parameters in pigs - indicators of animal welfare?

Noot voor de pers

Voor meer informatie: mw. ir. I.C. de Jong, tel. (0320) 23 81 92, fax. (0320) 23 82 08, e-mail (i.c.dejong@id.wag)-ur.nl (werk).

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie