Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Originele handtekening van Cleopatra ontdekt

Datum nieuwsfeit: 29-09-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

29 sep 2000

Nummer 127 29 september 2000

Originele handtekening van Cleopatra ontdekt

Papyroloog Peter van Minnen heeft een papyrus ontdekt met de handtekening van de Egyptische koningin Cleopatra. De vondst van een dergelijk persoonlijk document van een bekende persoon uit de oudheid is hoogst zeldzaam. Het is de eerste keer dat zoiets gebeurt voor een historisch personage van het kaliber van Cleopatra.

Van Minnen is KNAW-onderzoeker in dienst van de theologische faculteit van de Rijksuniversiteit Groningen. Tevens is hij als (onbezoldigd) onderzoeker verbonden aan de afdeling oude geschiedenis van de Katholieke Universiteit Leuven. De papyrus is afkomstig uit de Staatliche Museen in Berlijn en betreft een besluit over de vrijstelling van in- en uitvoerrechten en van belastingen op land.

Onbekende kant

Voor het algemene publiek en historici in het bijzonder biedt de tekst nieuwe perspectieven. De Berlijnse papyrus laat namelijk een onbekende kant van koningin Cleopatra zien. Tijdens haar regering moet zij duizenden dergelijke teksten hebben ondertekend. Dat is alleen mogelijk als zij haar taak serieus nam en lange werkdagen maakte. Dat is moeilijk te rijmen met het beeld dat van Cleopatra is ontstaan als gevolg van Romeinse propaganda en tweeduizend jaar bellettrie, zoals bijvoorbeeld het werk van Shakespeare.

Toeval

Van Minnen deed zijn ontdekking bij toeval toen hij een feestbundel voor een Belgische collega doornam. Zijn oog viel op een tekst waaraan volgens hem iets niet klopte. De tekst was geïnterpreteerd als een contract tussen twee particulieren, maar ging in feite over de vrijstelling van in- en uitvoerrechten. Dat bevreemdde Van Minnen, omdat zoiets alleen een zaak kan zijn van de overheid.

Verkeerde gok

Cleopatra (VII) leefde van 69-30 voor Christus. Zij was de dochter van Ptolemeus XI, de koning van Egypte. In 51 v.Chr. werd hij opgevolgd door Cleopatra en haar jongere broer Ptolemeus XII, die zijn zus later afzette. Met hulp van haar minnaar Julius Caesar wist Cleopatra de Egyptische troon opnieuw te bemachtigen. Toen Caesar in 44 vermoord werd, brak een burgeroorlog uit tussen Octavianus (de latere keizer Augustus) en Marcus Antonius. Cleopatra koos de kant van Marcus Antonius, met wie zijn eveneens een affaire begon. Het bleek een verkeerde gok. Marcus Antonius verloor de strijd en pleegde zelfmoord. Later volgde Cleopatra hem in de dood door zich te laten bijten door een gifslang. Egypte werd vervolgens een Romeinse provincie.

Origineel stuk

Omdat het document dan Van Minnen aantrof in de feestbundel gedateerd was in februari 33, moest dit document van Cleopatra zelf zijn uitgegaan. Uit de context valt op te maken dat de intelligente koningin haar besluit uitvaardigde om Publius Canidius, de rechterhand van Marcus Antonius, aan zich te binden. De ondertekening is in een andere hand geschreven dan de tekst van het koninklijk besluit en het bureau van de hoge ambtenaar heeft de datum van ontvangst erboven gezet. Het gaat dus om een origineel stuk. De papyrus werd aangetroffen in mummie-cartonnage (een soort papier-maché waarmee men oude archieven recyclede) waarin al vaker documenten uit Alexandrijnse archieven zijn aangetroffen. Nooit eerder werd er echter een stuk van zo'n hoog niveau in aangetroffen.

Noot voor de pers

Voor nadere inlichtingen: dr. Peter van Minnen, tel. 00-32-16 32 49 22, fax. 00-32-16 32 49 09, e-mail
(peter.vanminnen@onyx.arts.kuleuven.ac.be)

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie