Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Heroïsche jaren van de ruilverkavelingen in Nederland

Datum nieuwsfeit: 05-10-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

De heroïsche jaren van de ruilverkavelingen in Nederland

Gerrie Andela beschrijft in haar rijk geïllustreerde proefschrift hoe het agrarisch cultuurlandschap na de Tweede Wereldoorlog ingrijpend veranderde door ruilverkavelingen en talloze andere cultuurtechnische werkzaamheden. De kunsthistorica promoveert op 5 oktober 2000 op haar dissertatie Kneedbaar landschap, kneedbaar volk. De heroïsche jaren van de ruilverkavelingen in Nederland.

De toekomst moest beter zijn. Dat was na de Tweede Wereldoorlog helder voor alle bevolkingsgroepen in Nederland. De wederopbouw en industrialisatie kregen een tegenhanger op het platteland. Met het oog op 's lands voedselvoorziening en de export richtte de rijksoverheid zich op een verbetering van de agrarische productiestructuur. Sleutelbegrippen waren rationalisatie en mechanisatie. De auteur beschrijft hoe het platteland in hoog tempo veranderde. Kronkelende beken werden rechtgetrokken, wegen verhard en verbreed, percelen bij elkaar gevoegd, boerderijen verplaatst en nieuw gebouwd. Het Nederlandse cultuurlandschap kreeg een doelmatige inrichting, afgestemd op een mechanische bedrijfsvoering. Hét beleidsinstrument hierbij was de ruilverkaveling.

De metamorfose was ongekend, zoals het boek van Andela aantoont met tal van voorbeelden in onder andere het Gelders rivierengebied, Maasvallei, Drenthe, Overijssel en de kop van Noord-Holland. Het ging echter niet alleen om een cultuurtechnische vernieuwing, maar om een mentaliteitsverandering. Het hele boerengezin moest mee in deze moderniseringsgolf. Om dit te bewerkstelligen koos men voor streekverbetering, veelal in samenhang met ruilverkaveling. Talrijke land- en tuinbouwdeskundigen, cultuurtechnici, landschapsarchitecten, sociologen, huishoudkundigen en mensen van plattelandsorganisaties waren bij deze drastische omslag betrokken. Kritiek op de ingrijpende veranderingen kwam vooral uit de hoek van de natuur- en landschapsbescherming. Met de opkomst van de milieubescherming in de jaren zestig en de energiecrises in het begin van de jaren zeventig werd deze gaandeweg feller. Het ruilverkavelingsproces raakte over haar hoogtepunt heen. Wat ervoor in de plaats kwam, was de meer op een democratische leest geschoeide landinrichting.

Vijftig jaar later, zo schrijft Andela in haar slothoofdstuk, ligt er een nieuwe nationale opgave met andere prioriteiten: stadsuitbreidingen, waterbeheer, recreatie, natuur. Weer daagt de maakbaarheid van het Nederlandse landschap beleidsmakers en ontwerpers uit. De landschappelijke transformatie gaat verder. /FC

Gerrie Andela (Tritsum, 1953) studeerde kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Haar onderzoek werd gefinancierd door NWO en het Stimuleringsfonds van Architectuur en maakt deel uit van het Prioriteitsprogramma 'De Nederlandse cultuur in Europese context'. Mevrouw Andela blijft werkzaam als free lance onderzoeker en publicist.

Voor nadere gegevens over deze promotie zie hieronder.

Onderzoek

Promotie

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie