Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage D66 aan debat begroting BZK 2001

Datum nieuwsfeit: 18-10-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
D66

18 oktober

DEBAT BEGROTING BZK 2001

Olga Scheltema

Het jaar 2000 en Enschede, zij zullen onafscheidelijk aan elkaar verbonden blijven. De verschrikkelijke beelden van de vuurwerkramp zijn onuitwisbaar. Bewindslieden van BZK zullen er niet aflatend op moeten toezien dat de inwoners van Enschede ook krijgen wat hen beloofd is. Zowel bij de vergoeding van schade aan particulieren als aan bedrijven ben ik daar nog niet geheel gerust op. Het jaar 2000 was ook anderszins een bewogen jaar, bij uitstek voor BZK. Minister Peper verdween. Met hem vervloog de bevlogenheid. De bestuurlijke vastigheid van minister de Vries kwam ervoor in de plaats. Doen wat te doen staat en liefst geen gezeur. Maar die droom? Die droom waar het reformatorisch dagblad interview over sprak "Geef mij een land waar plaats is voor een droom". Uw woorden in muziek gevat. Koestert U die nog?

Is de IT misschien zo'n droom?
Tijdens Uw rede voor het VNG-congres leek de IT in ieder geval wel een uitdaging. U signaleerde dat in onze democratie ingrijpende maatschappelijke veranderingen zullen gaan optreden ten gevolge van de informatietechnologie. Informatie die steeds gemakkelijker beschikbaar voor iedereen, maakt dat informatie wordt gedeeld. Gedeelde informatie is - het kan niet anders- gedeelde macht. Het klassieke vertegenwoordigende stelsel wordt erdoor verzwakt, dat is gewoon een feit. Uw conclusie was: Er zit niets anders op dan te vernieuwen, af te koersen op een combinatie van representatieve en directe democratie. Een graadje opgewekter had wat mij betreft best gemogen. Maar Voorzitter, U kunt zich voorstellen hoe tevreden ik was met deze inbreng van juist deze minister, die zich in het verleden nog wel eens negatief over bv het referendum had uitgelaten. Meer directe democratie is in deze nieuwe tijd gewoon een must, dat is wat D66 al lang bepleit, maar wat vaak nog zo moeizaam moet worden bevochten. Als het de minister werkelijk ernst is, is hij dan ook bereid experimenten op het terrein van de directe democratie toe te staan dan wel te entameren? Ik denk bv aan het digitaal aanleveren van een handtekening voor het houden van een referendum?

In het Buitenhof van deze week schilderde minister Van Boxtel met een zeker futuristisch genoegen een wereld zonder grenzen geschraagd door ICT. Handel, dienstverlening aan de burger, democratie alles gaat op den duur via een e-loket.
Verrassend was vooral de uitwerking daarvan op onze bestuurlijke organisatie. Nog even, en ons onoplosbaar lijkend bestuurlijke organisatieprobleem is over. Grenzen worden steeds onbelangrijker, zelfs die van onze gemeenten en provincies! Samenwerkingsverbanden rond steden en in landsdelen zullen naar behoefte uitkristalliseren. Prachtig, maar dan moet het kabinet dat wel gaan toestaan. Het heeft onze warme steun. Laat samenwerking bloeien, geef stedelijke netwerken en regio's een kans! Laat hen experimenteren! Ik zie wel tekenen in die richting maar hoor daar graag wat meer over. Het leek zo onbespreekbaar, maar zou de Thorbeckiaanse driedeling dan toch zijn onaantastbaarheid gaan verliezen?

Nederland is geen eiland in Europa. We maken gewoon deel uit van de Europese archipel. Een archipel die op uitdijen staat en waar nog steeds hard moet worden gewerkt aan opheffing van democratische tekorten, aan verbetering van de openbaarheid, aan aanpassing van de instituties. Maar die vierde laag neemt hand over hand toe. Het kan niet anders of ook vanuit dit gegeven onstaat een druk op onze bestuurlijke dichtheid en hopelijk ook op de hier zeker in dit parlement aanwezige vrees voor directe democratie.

VZ als het zover zou mogen komen in Nederland, dat er niet meer gekijfd wordt over grenzen maar gewoon bestuurd wordt in samenwerking en liefst op dat nivo democratisch gecontroleerd. Is het een toekomst droom of wordt het nabije werkelijkheid. Ik bepleit het laatste.

Niet alleen territoriale grenzen maar ook departementale grenzen zouden er wat ons betreft voor een deel moeten gaan schuiven. Een kernkabinet met kerndepartementen, het is een gedachte die reeds lang bij ons leeft en die in deze tijd toch dichterbij lijkt te kunnen en ook moeten komen. De verkokering is onze eigen inwendige vijand. Bureaucratie kan worden verminderd en slagkracht vergroot als tot een dergelijk model zou kunnen worden besloten.

Het juridische ICT-gezicht
De informatietechnologie moet zijn stempel ook op onze Grondwet drukken. Voorstellen van de commissie Franken liggen er, en vanochtend kwam er dan eindelijk ook het kabinetsstandpunt. Ik heb dat nog niet geheel in mij op kunnen nemen. Vz. De constitutionele toetsing wordt kennelijk later apart behandeld. Ik wil U echter al nu vast zeggen dat het voor D66 niet meer de vraag is of constitutionele toetsing van grondrechten moet worden geintroduceerd, maar hoe! Het wordt bij uitstek in dit jaar van het EU Handvest van de grondrechten en alle discussies daarover steeds opvallender dat wij in Nederland wel accepteren dat de europese rechter waakt over de grondrechten verankerd in het EVRM en in andere verdragen, maar niet dat onze rechter waakt over onze eigen grondrechten. Dat wordt nog steeds voorbehouden aan de wetgever. Toetsing van wetten aan de Grondwet is verboden.
Zo langzamerhand is dat een anachronisme geworden. Vrijwel alle landen om ons heen kennen een rechterlijke toetsing (uitgezonderd het Verenigd Koninkrijk en Luxemburg).
En als het kabinet toch constitutioneel verder gaat nadenken, dan graag ook nog een wat helderder voorkeur voor deze of gene richting bij voorstellen tot verandering voor de Eerste Kamer en het kiesstelsel.
Politieke partijen
In ons stelsel spelen politieke partijen spelen nog steeds een belangrijke rol, ondanks het feit dat steeds minder mensen zich aan die partijen binden. Zij zijn niet alleen belangrijk voor de recrutering van bestuurders en volksvertegenwoordigers op diverse nivo's, zij hebben ook een belangrijke taak als kweekvijver voor politiek talent, dragen bij aan politieke scholing en vorming, bieden een platform voor politieke discussies en meningsvorming en zorgen ook voor op- en begeleiding van bestuurders en volksvertegenwoordigers. Het feit dat veel kiezers zich niet meer vast aan een partij binden maar per keer overwegen aan welke partij zij op dat moment hun vertrouwen schenken, heeft tot nevenresultaat dat nogal wat partijen zich in een financiele noodsituatie bevinden. Wij achten een substantiële ophoging van de rijksbijdrage aan politieke partijen redelijk, juist vanwege die publieke functie. Anders valt aan sponsoring niet te ontkomen, en dat is een weinig lokkend beeld mag ik U zeggen. Zelfs Amerika probeert daar wat van terug te komen.

Integriteit van de overheid en van de politiek staat terecht reeds een aantal jaren op de politieke agenda. Steeds weer komen er toch facetten naar voren waarbij je je moet afvragen, kan dit nu wel of kan dit niet. Dat was ook het geval bij het bericht in de NRC van enkele dagen geleden waarin een scala van voorbeelden van door ambtenarenorganisaties bedongen kortingen werden tentoongespreid. Ik schrok van de omvang. Is het nu zo erg, in de particuliere sfeer gebeurt het toch ook, zo vragen sommigen zich af. Vz de D66-fractie vindt dat de overheid op dit terrein niet terughoudend genoeg kan zijn. De overheid als hoeder van het algemeen belang heeft nu eenmaal in onze samenleving een wat uitzonderlijke positie. Graag hoor ik de minister op dit punt. Zou een wat breder onderzoek niet gewenst zijn om op grond daarvan te komen met richtlijnen voor wat acceptabel is en niet?

Democratische controle.
De Kaderwet zbo's : hij is er. Vz dat doet mij deugd, nog los van de inhoud, want daar moet ik mij nog wel op beraden. Bij de behandeling van het voorstel komt ik daarop terug. De wet is zo belangrijk omdat hij handvatten biedt als parlement vat te krijgen en houden op de grote diversiteit aan zbo's.

Maar in het verlengde daarvan presenteert zich wel een volgend probleem.

Het toezicht.
Al jaren wordt erop gestudeerd, nota's zijn verschenen, onlangs ook nog de criteria van de commissie Holtslag en er wordt verder gestudeerd. Maar ondertussen wordt in de praktijk alle kanten heengevlogen. Erger nog , gekozen structuren worden alras voor andere ingeruild. Het lijkt erop alsof de overheid niet weet wat zij met toezicht aanmoet.
En dat terwijl de commissie van Zijl bij het CTSV onderzoek nog zo helder heeft aanbevolen te kiezen voor onafhankelijk toezicht volgens het rekenkamermodel. Het kabinet besloot toen anders. En ziet een wirwar van toezichtsarrangementen ontstond. OPTA wel onafhankelijk, NMA minder maar wordt nu toch weer richting OPTA-constructie geduwd, LISV onafhankelijk, dreigt nu weer in de boezem van het departement te worden opgenomen (agentschap) omdat de minister te weinig sturingsbevoegdheden had gekregen. De inspectie volksgezondheid creëert in eigen boezem een aparte opsporingspoot. Het is slechts een bloemlezing.
Steeds weer draait het erom wat moet een toezichtsorgaan nu doen en wat moet het ministerie kunnen. De aanbevelingen van de commissie van Zijl staan wat ons betreft nog rechtovereind en verdienen alsnog navolging. Een onafhankelijk toezichtorgaan moet de feiten kunnen aandragen waarop de minister tot eventuele maatregelen/sancties kan komen.
De ministeriele praktijk vliegt nu alle kanten uit. En daarom spreek ik deze minister in het kader van zijn coördinerende taak aan. Hoe meer eenheid in het toezicht te verkrijgen en hoe toezicht verantwoord in te richten? Het lijkt een bureaucratisch verhaal vz, maar waar het in wezen om gaat zijn om onze parlementaire controlemogelijkheden.

Wil het parlement kunnen controleren dan moet het zich op onafhankelijk onderzoeksmateriaal kunnen baseren. Graag vraag ik van de minister op dit punt op korte termijn een verhelderende notitie.

GSB, minderheden en veiligheid
Een weerbarstig maar onwaarschijnlijk belangrijk beleidsterreinen. Weerbarstig omdat er zovelen bij zijn betrokken, gemeenten, scholen, departementen. Geld moet worden bijeen gesprokkeld, regelingen gebundeld. Wat dat laatste betreft is de bijdrageregeling sociale integratie en veiligheid een belangrijke stap voorwaarts. Mij weer eens nadrukkelijk in de materie verdiepend, zag ik hoeveel er toch al weer veranderd en verbeterd is sinds vorige kabinetsperiode. Het GSB-beleid is gewoon niet meer weg te denken. Dat rechtvaardigt wel de vraag hoe de minister de toekomst ziet. Welke mogelijkheden ziet hij ook om de sociale infrastructuur nadrukkelijker vorm te doen krijgen?

Veiligheid is voor velen van ons een eerste levensbehoefte. Het prettig en in goede harmonie in eigen wijk met elkaar kunnen samenleven is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Samenleven doe je niet alleen maar met de ander buren en wijkbewoners van welke herkomst ook. Het gaat natuurlijk fout als men elkaar niet kan verstaan. Ieder poging tot integratie is dan gedoemd te mislukken.

Inburgering wordt ook door de D66-fractie dan ook van het grootste belang geacht. Wachtlijsten moeten zo snel mogelijk worden weggewerkt. Ondanks het feit dat er al veel geld voor beschikbaar is gesteld, blijft het dweilen met de kraan open. Te groot aanbod van cursisten, soms teveel scholing nodig, dan nog weer eens een nieuwe categorie erbij zoals de VVTV-ers. 'Vz Ella Vogelaar van de Taskforce acht geld niet het grootste probleem. Maar wat dan wel? Is het het organisatievermogen van gemeenten, is het de prioriteitstelling aldaar, is het de opleidingscapaciteit. Kortom waar hangt het op dat datgene wat een ieder wil, toch onvoldoende snel zijn beslag krijgt? Moeders met kinderen die maar niet inburgeren vanwege het ontbreken van kinderopvang. VZ dat mag toch geen probleem zijn. Voor ons is een persoonsgebondenbudget om zelf een oplossing te verzorgen bespreekbaar evenals het zorgen voor kinderopvang bij de inburgeringscursus. Dat laatste heeft zelfs een voorkeur omdat dan ook kwaliteitseisen kunnen worden gesteld.

Het liefst zou je iedereen tegelijk aan zo'n cursus laten deelnemen. Nieuwkomers, oudkomers. Maar vz gezien de huidige problematiek lijkt dat niet realistisch. Is wel eens becijferd wat deelname van oudkomers zou kosten?

Minderheden verdienen echter ook op andere wijze specifieke aandacht. Hun eigen cultuur allereerst. Maar ook en juist zeer in het bijzonder, als er in het land van herkomst grote problemen en vele vijandelijkheden zijn, waardoor mensen ten diepste worden geraakt, zoals nu in de Molukken. Dan is het nog belangrijker dat hier in Nederland sprake is van medeleven en van een luisterend oor. Ik zou graag van de bewindslieden horen wat zij in dit opzichte hebben gedaan en ervaren.

Veiligheid
De politie is een belangrijke medespeler in het steden-en veiligheidsbeleid. Bij de behandeling van de politiebegroting wordt daar uitvoeriger op ingegaan. Op dit moment wil ik echter wel een paar onderwerpen kort aanstippen:
Eén loket ook voor de politietelefoon. 112 voor nood en een 0900-8844 voor geen spoed wel politie. Prima, mits gratis en mits dat laatste nummer niet veelvuldig wordt geblokkeerd door bedrijven omdat 0900-nummers anderszins wel worden misbruikt. Met collega Rouvoet heb ik hierover vragen gesteld.

VZ voor ons is dat gewoon onderdeel van de basiszorg en basisbereikbaarheid van de politie. Daar moet geen geld voor worden gevraagd. Dat vonden wij allang, de kosten zijn gering. Fl. 8 miljoen werd op een vraag van mij becijferd. Het is goed dat ook de PvdA zich in die richting beweegt. Iedereen betaalt er via zijn belastingen voor.
Basiszorg en basisbereikbaarheid moet er zijn ook voor zwervers, daklozen en psychisch gestoorden. Vaak wordt deze zorg door de politie geboden omdat de 24-uurs opvang van hulpverleningsinstanties waartoe al tijden geleden werd besloten nog steeds niet overal en zeker niet vlekkeloos van de grond is gekomen. Vz terecht spreekt de politie van een voor de politie oneigenlijke taak. Waarom stagneert die 24 uurs opvang zo en wat wordt eraan gedaan?

In veel gemeenten wordt of dreigt te worden overgegaan tot de installatie van camera's in gebieden waar nogal eens sprake is van onveiligheid of overlast. Daar is niets mis mee, mits het gebeurt onder een aantal beperkende voorwaarden mede in het belang van de privacy van mensen. Zichtbaarheid, beelden niet langer bewaard dan noodzakelijk etc. Al tijden spreken wij over de noodzaak van een regeling maar depraktijk zoekt zich nog steeds onbelemmerd een weg. Vz gezien de mate waarin dat gebeurt kan wat ons betreft de regeling niet meer op zich laten wachten.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie