Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

PvdA-bijdrage aan plenair debat Ontwikkelingssamenwerking

Datum nieuwsfeit: 01-11-2000
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

charset="iso-8859-1"

NB. BIJDRAGE VAN SHARON DIJKSMA VOLGT LATER

Den Haag, 1 november 2000

BIJDRAGE VAN ATHANASIS APOSTOLOU (PVDA) AAN HET PLENAIRE DEBAT OVER DE BEGROTING 2001 ONTWIKKELINGS-SAMENWERKING

Graag wil ik een viertal onderwerpen aan de orde stellen die het ontwikkelingsproces en de armoedebestrijding in arme landen ernstig kunnen belemmeren.

Allereerst wil ik de aandacht van de minister vragen over de Aidsproblematiek.

In Afrika lijden meer dan 34 miljoen mensen aan HIV/AIDS. Meer dan 10 miljoen mensen zijn inmiddels aan AIDS overleden. Dat vraagt om meer actie. Het probleem is internationaal erkend. Wij zouden de visie van de minister van Ontwikkelingssamenwerking op het punt van aids willen vernemen. Zij heeft een prijzenswaardig initiatief ontwikkeld om de prijzen van medicijnen tegen aids te drukken om zo te toegang van de armen tot deze medicijnen te vergemakkelijken. Maar dat is niet voldoende. Zijn de werkzaamheden van UNAIDS - volgens de minister - een adequaat antwoord op de ernstige gevolgen van deze ziekte? Is het Utstein-samenwerkingsverband geen uitgelezen kans om een Aidsprogramma te ontwikkelen, waarbij naast de aandacht voor preventie bij vrouwen tevens de verantwoordelijkheid van mannen centraal staat? Geweld tegen vrouwen blijkt een oorzaak te zijn van de besmetting met het HIV-virus. Er bestaan voorbeelden van bedrijven in Zuid-Afrika die Aidsprojecten mede financieren en hiervoor subsidie krijgen. Zou de minister meer van dit soort initiatieven kunnen ontplooien? Alleen meer geld is niet het enige wat nodig is. Het is noodzakelijk dat een politieke debat met de leiders van Afrikaanse landen wordt gevoerd. Zolang Mbeki in Zuid-Afrika de kans krijgt zijn verantwoordelijkheid te ontlopen en het probleem van de oorzaak van aids te ontkennen schieten we te weinig op. Er is politiek commitment van de Afrikaanse leiders nodig om door preventie en controle aids uit te roeien. Zou Nederland - als belangrijke donor - opnieuw een poging kunnen doen om Aids in een volgende bijeenkomst van de Global Coalition for Africa te agenderen, als een hoofdthema? Of ziet de minister ook andere mogelijkheden?

Het tweede onderwerp betreft het milieubeleid.

Tijdens een hoorzitting in de Kamer en in schriftelijke reacties van enkele organisaties constateren we dat er veel onrust bestaat bij experts op dit terrein omdat Nederland haar streefnorm niet haalt. Het budget voor het zogenaamde Clean Development Mechanism (CDM) wordt niet als ODA-uitgaven aangemerkt. De minister heeft op dit punt een ware overwinning behaald door deze Clean Development Mechanism buiten haar begroting te houden. De vraag blijft echter of de minister de ecologische en milieu component als beleidsprioriteit waar maakt. De minister heeft tot nu toe niet genoeg laten blijken dat zij veel heeft met milieubeleid. Over het algemeen zitten de milieuministers in de Derde Wereld in een moeilijke positie en zonder enig westers initiatief en steun komen ze dus nergens. Ondertussen is bewezen dat aandacht voor milieubeleid heel belangrijk is voor effectieve bestrijding van duurzame armoede. De consequenties van milieu degradatie zijn voor ontwikkelingslanden ernstig. Grootschalige ontbossing kan leiden tot conflicten. Milieuvervuiling remt ontwikkeling ook omdat landbouw grond op den duur uitgeput raakt en oogsten mislukken. De PvdA-fractie wil de minister aansporen meer aandacht te besteden aan het milieubeleid. Van de 21 landen waarmee een structureel samenwerkingsprogramma bestaat zijn er alleen vier die milieu als sector op hun activiteiten hebben geplaatst. Welke mogelijkheden ziet de minister om meer landen dit beleidsaspect als prioriteit in hun programma op te gaan nemen? Milieuorganisaties in Nederland en elders stellen dat door een te strakke afbouw van goed lopende activiteiten veel projecten abrupt moeten worden stopgezet zonder een redelijke overname door andere instanties. Dat is te betreuren. In hoeverre is de minister bereid ruimte te laten voor continuering van goed lopende milieu programma's die niet onder de landenlijst vallen? De concentratiegebieden van b.v. de tropische regenwouden (één van de internationale milieudoelstellingen van Nederland) liggen niet in de gekozen landen. De organisatie tropenbos zegt dat ze haar werkzaamheden in opdracht van DGIS moet verleggen van het Amazone gebied naar het gebied Chocó. Kan de minister uiteenzetten waarom deze keuze wordt gemaakt? De fractie van de PvdA vindt dat de minister alles in het werk moet stellen om de aandacht voor de milieucomponent waar te maken. Onderuitputting van het daarvoor uitgetrokken budget zou niet moeten voorkomen.

Het derde onderwerp dat ik onder de aandacht van de minister wil brengen is dat van de rol van wapens en met name kleine wapens en landmijnen in landen waar gewapende conflicten plaats vinden of hebben gevonden.

De actuele situatie in Ethiopië en Eritrea laat zien hoe gevaarlijk de aanwezigheid van mijnen in landen na een gewapend conflict is. Jaarlijks sterven duizenden kinderen aan de gevolgen van een ontploffing van mijnen of ze raken voor hun leven gehandicapt. Verder is het onacceptabel dat EU-landen zich nog altijd schuldig maken aan de handel in wapens met landen in conflict. Op dit punt moeten initiatieven worden genomen om de transparantie m.b.t. de export van wapens (m.n. kleine wapens) te bevorderen. In 2001 wordt een VN-conferentie over kleine wapens georganiseerd. Nederland zou een pleidooi moeten houden voor de totstandkoming van een bindend verdrag met betrekking tot de handel in kleine wapens. Juist vanuit de coherentie van het OS-beleid geredeneerd is het van belang om te weten welke rol de minister op dit punt voor zichzelf weggelegd ziet. Kan de minister nader ingaan op haar flankerend beleid ten aanzien van Eritrea en Ethiopië? Duurzame vrede en stabiliteit in deze regio van Afrika kan niet alleen door militaire aanwezigheid maar met name door sociale en economische ontwikkeling. Tenslottte vinden we dat burger vredesinitiatieven in conflict landen forse ondersteuning verdienen.

Het vierde onderwerp betreft de kwijtschelding van schulden.

Tijdens de APS heeft de fractievoorzitter van de PvdA aangedrongen op een verbreding en verdieping van het HIPC-initiatief. Ik herhaal hier zijn oproep. Dat initiatief gestart in 1996 en aangepast in 1999 heeft minder succes gehad, dan er was gehoopt. Welke druk gaat de regering uitoefenen op multilaterale instellingen als IMF en Wereldbank en commerciële banken om de schulden van HIPC-landen (Heavily Indebted Poor Countries) kwijt te schelden? De beoordeling van landen in het HIPC-initiatief dient met voortvarendheid plaats te vinden zodat ze in aanmerking komen voor kwijtschelding. Zijn de criteria niet te streng om zich te kunnen kwalificeren? Het was de bedoeling dat aan het eind van dit jaar ongeveer twintig landen zouden kunnen kwalificeren. Wat is nu de stand van zaken? De minister kondigt een ambitieus programma aan om naast het HIPC-initiatief additioneel en op bilaterale basis de nog uitstaande ODA-leningen van HIPC-landen kwijt te schelden. Deze kwijtschelding dient volgens de regering plaats te vinden na het HIPC-beslispunt. Dat kan inhouden dat lang moet worden gewacht. Daarom is er nodig naar de criteria voor kwalificering kritisch te kijken. Waarom heeft de minister gekozen voor de lijn dat voor de bilaterale kwijtschelding van schulden door Nederland gewacht moet worden op het HIPC-beslispunt?

Het laatste onderwerp waarvoor ik de aandacht wil vragen betreft het stabiliteitspact voor de Balkan.

Tijdens het begrotingsonderzoek stelde de minister dat het bedrag dat voor het stabiliteitspact is uitgetrokken voor twee jaar was. Zij kondigde aan dat het aparte artikel dat voor het stabiliteitspact staat zal afbouwen zodat "een en ander gewoon indaalt in de normale OS." Het is niet duidelijk wat de reikwijdte van deze uitspraak is. De PvdA-fractie vraagt om opheldering op dit punt. Nu de situatie in de FRJ veranderd is zal het merkwaardig zijn om over afbouw te spreken. De PvdA-fractie pleit er voor dat op dit punt goed doordachte beslissingen worden genomen. Veranderingen in het bestaand beleid en de bestaande afspraken moeten na diepgaand en grondig overleg met de kamer plaats vinden. Het bedrag van 200 miljoen dollar per jaar dat voor het stabiliteitspact is uitgetrokken Is toch bedoeld als hulp voor de DAC-landen in de regio plus Montenegro en Kosovo? Nu de EU openingen heeft gemaakt naar de FRJ, zal een deel van dat geld ook bestemd zijn voor Servië? Er dient op dit punt tijdens deze behandeling van de begroting duidelijkheid te worden verschaft.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie