Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Toespraak De Vries bij ontvangst boek over atoomgevaar

Datum nieuwsfeit: 09-11-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Toespraak staatssecretaris G.M De Vries bij de ontvangst van het boek Atoomgevaar? Dan zeker BB
Een toespraak bij het onderwerp Brandweer en Rampenbestrijding

9 november 2000
"Dat mag nooit meer gebeuren!". Hoevaak is dat al niet gezegd. "Dat mag nooit meer gebeuren", zei iedereen na de watersnoodramp in 1953. "Dat mag nooit meer gebeuren", zei iedereen na de Bijlmerramp, de overstromingen in 1996 en pas nog, na de vuurwerkramp in Enschede. Na iedere vreselijke gebeurtenis is Nederland geschokt en verdrietig, iedereen spant zich tot het uiterste in om de slachtoffers zo goed mogelijk te helpen. Er wordt gezorgd voor geld en goederen om de ergste nood te lenigen. Er wordt gekeken of de noodplannen nog up to date zijn, of de dijken niet beter wat hoger kunnen en of er in andere steden ook vuurwerkbedrijven midden in de stad staan. Een paar weken, een paar maanden is iedereen daar flink mee bezig. Niet praten, maar poetsen.
Maar helaas is die aandacht dikwijls maar tijdelijk. Het lijkt nog te vaak op het verhaal van dat verdronken kalf en die put. Er wordt meer gedaan aan genezen dan aan voorkomen. Voorkoming van en voorbereiding op calamiteiten moet meer zijn dan de afhandeling van de voorgaande calamiteit, waarna de aandacht weer kan verslappen. Echt zorgen dat zoiets nooit meer gebeurt, en zorgen dat iedereen beter is voorbereid, is geen werk van enkele weken of maanden, maar een kwestie van voortdurende alertheid, pro-actie en preventie. Werk dat niet alleen gedaan kan worden door de overheid, maar in samenwerking met de brandweer, de politie, alle hulpverleningsorganisaties, en zeker ook de burgers zelf. Integraal veiligheidsbeleid wordt dat genoemd. Daar wordt nu hard aan gewerkt, aan het smeden van een effectieve veiligheidsketen met een goed georganiseerde, parate rampenbestrijdingsorganisatie.
De BB, de Bescherming Bevolking, was de voorloper van deze organisatie. De BB werd in 1952 in eerste instantie opgericht om de ontwrichting die een nieuwe wereldoorlog met zich mee zou brengen op te vangen. De BB was er om te alarmeren, te helpen schuilen en te evacueren, om te zorgen dat er minder chaos zou zijn, en daardoor minder slachtoffers. Want, zei initiatiefnemer Mijnlieff in 1948: "Nietsdoen is onverantwoord; dan bestaat de kwade kans dat het land wederom slachtoffer zal worden van uitgestelde voorbereiding."
De BB moest blussen, redden, medische hulp verlenen, opvang en troost bieden en slachtoffers begraven. Maar de organisatie was ook sterk gericht op Individuele Zelfbescherming. Met andere woorden: het uitgangspunt was dat eigenlijk alle Nederlanders deel uitmaakten van de BB. Want niet alleen de Organisatie bescherming Bevolking, de blokhoofden en de noodwachten moesten voorbereid zijn, maar iedereen. Eerst op een nieuwe conventionele oorlog, later op een atoomexplosie. Die was volgens de BB-voorlichting "te herkennen aan een zeer felle lichtflits". Mensen werden aangespoord om noodvoorraden aan te leggen, een schuilplaats in te richten en zich tegen fall-out te beschermen.
Als het boek "Atoomgevaar? Dan zeker BB" iets duidelijk maakt dan is het wel dat de BB een organisatie was die sterk ter discussie stond. De BBers zelf vonden dat ze te weinig middelen kregen om hun werk goed te doen. De meeste burgers gingen er van uit dat een kernoorlog allesvernietigend zou zijn en dus niet plaats zou vinden. Politici vonden dat aan de Russen moesten laten zien dat we van wanten wisten, al mocht dat niet teveel kosten. Uit het boek rijst een beeld op van naïviteit en amateurisme, met filmpjes en brochures over groene zeep, schuilplaatsen onder de trap, zandzakken en grondnulpuntbepalers, die ons nu doen glimlachen. Zoals de instructiefilm De bom barst, die eind jaren vijftig werd uitgebracht. Deze film laat mensen zien die achter een haringkar, een portiek en achter een vensterbank met een zeem op het hoofd (!) bescherming zoeken tegen de Bom. En een automobilist, die voordat hij binnen gaat schuilen nog even rustig het rampje van zijn auto dichtdraait, want "Het is namelijk niet gezond om later op radioactief stof te zitten". Een zekere mevrouw Boddens Hosang propageerde in haar op BB-materiaal gebaseerde boekje Bescherm u zelf de vermaarde Hollandse zindelijkheid als probaat verweer tegen fall-out. Volgens haar konden ramen en deuren goed tochtdicht worden gemaakt met groene zeep. Plakband kon ook, maar groene zeep had het voordeel dat, "wanneer u weer naar buiten mag gaan en uw stoep, kozijn, balkon enz. wilt gaan ontsmetten met water en zeep, de zeep reeds aanwezig is!" Maar, dat moet wel gezegd worden: het was de eerste vorm van rampenvoorlichting en -voorbereiding die we hadden. Ik durf te beweren dat we er ook heel wat van hebben geleerd. Bijvoorbeeld dat een goede pro-actieve rampenbestrijding niet van de grond komt zonder voldoende draagvlak bij de bevolking. Veiligheid begint niet alleen voor maar zelfs al achter de voordeur, iedereen heeft een eigen én een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om een veilige leefomgeving. We hebben ook geleerd dat gemotiveerde vrijwilligers onmisbaar zijn om een rampenbestrijdingsorganisatie soepel te laten draaien, en dat er altijd een sterke lokale organisatie moet zijn, waarin alle hulpverlenende diensten samenwerken. We hebben geleerd - maar misschien nog niet goed genoeg - dat we niet voor een dubbeltje op de eerste rij kunnen zitten, en dat teveel oefenen niet bestaat. En, last but not least, hebben we geleerd dat vrouwen nog steeds noodzakelijk zijn bij de rampenbestrijdingsorganisaties, en dat hun rol zelfs aanzienlijk moet worden versterkt. Ik zei het al: het voorkomen en bestrijden van rampen vraagt onze voortdurende aandacht. Het is niet populair omdat rampen nare zaken zijn waar we liever niet teveel aan denken. Maar iemand moet, zoals in het gedicht Een strijdbaar man van J. Greshof op de trom slaan en de dromers wakker dreunen. En dat heeft de BB zeker gedaan!
Alleen het gesproken woord geldt

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie