Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Effecten dwangbehandeling psychiatrie onvoorspelbaar

Datum nieuwsfeit: 15-11-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Persbericht Trimbos-instituut

Professionele richtlijn dwangtoepassing voorgesteld

EFFECT DWANGBEHANDELING ONVOORSPELBAAR

Utrecht, 15 november 2000. Bijna een op de drie patiënten die onvrijwillig worden opgenomen in psychiatrische ziekenhuizen weigert, door gebrek aan ziekte-inzicht, een behandeling te ondergaan. In zulke gevallen wordt op dit moment minder dan de helft onder dwang behandeld. Het effect van dwangbehandeling is niet goed te voorspellen. Nieuwe wettelijke criteria bieden daarom geen oplossing voor de vele onzekerheden en ethische dilemma's rond dwangbehandeling. Wel wordt een professionele richtlijn voor dwangtoepassing aanbevolen.

Het Trimbos-instituut deed, in opdracht van het ministerie van VWS, onderzoek naar Intramurale dwangbehandeling van patiënten zonder ziekte-inzicht. De onderzoekers dragen bouwstenen aan voor de beslissing of er in de Wet BOPZ (Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen) meer mogelijkheden moeten komen voor dwangbehandeling van patiënten zonder ziekte-inzicht. Het gaat daarbij om patiënten die niet beseffen dat zij een psychiatrische stoornis hebben, wat de gevolgen hiervan zijn en dat behandeling noodzakelijk is. Gebrek aan ziekte-inzicht komt het meest voor bij patiënten met schizofrenie, maar ook bij andere stoornissen zoals manische depressiviteit of depressie met psychotische kenmerken.

Hulpverleners ervaren het als een knelpunt dat de wet niet voorziet in de mogelijkheid van dwangbehandeling als de patiënt geen ernstig gevaar oplevert. Begrippen uit de wet, zoals wilsonbekwaamheid en gevaar vinden zij onduidelijk. Verder vinden zij dat de wet onvoldoende mogelijkheden geeft voor ambulante vervolgbehandeling nadat in het ziekenhuis dwangbehandeling is gestart.

Bij dwangbehandeling gaat het in de meeste gevallen om dwangmedicatie. Voor veel stoornissen waarbij patiënten regelmatig behandeling weigeren, bestaan medicijnen die bewezen effectief zijn wanneer zij vrijwillig worden toegepast. Zij verminderen de symptomen of zorgen ervoor dat deze verdwijnen. Het is waarschijnlijk dat het effect van medicijnen bij gedwongen behandeling anders is dan wanneer een patiënt vrijwillig kiest voor een behandeling, maar er bestaat geen goed wetenschappelijk onderzoek naar de positieve effecten of de schadelijke bijwerkingen van dwangmedicatie. De behandelaars kunnen het effect van dwangbehandeling niet goed voorspellen. In een meerderheid van de gevallen komt de verwachting van de behandelaar over het effect van de ingreep niet uit: soms is het resultaat positiever, maar soms ook negatiever dan vooraf verwacht. Het ziekte-inzicht verbetert gewoonlijk niet door dwangmedicatie.

Dwangtoepassing kan het zelfrespect en zelfvertrouwen schaden en soms zelfs traumatiserend zijn. Sommige patiënten reageren met machteloosheid en hulpeloosheid, andere met verzet en protest. Bij sommigen leidt de dwangbehandeling achteraf tot wrok, achterdocht of zelfs het mijden van contact met de hulpverlening. Deze risico's moeten goed worden afgewogen voordat dwangbehandeling wordt toegepast.

Vóór verruiming van de wettelijke mogelijkheden tot dwangbehandeling pleit de uitzichtloze situatie van veel patiënten, die waarschijnlijk niet vanzelf zal verbeteren als er niet wordt ingegrepen. Voor ingrijpen pleit ook dat er effectieve medicijnen beschikbaar zijn, die wellicht de toestand van de patiënt ten goede komen. Sommige patiënten zijn het er achteraf mee eens dat ze gedwongen behandeld werden. Maar in feite tasten we momenteel in het duister over het resultaat van ingrijpen met dwang. Over de aanvaardbaarheid van dwangbehandeling wordt verschillend gedacht. In een discussiebijeenkomst met ex-patiënten, behandelaars en ethici bleek, dat de meningsverschillen dwars door beroepsgroepen en deskundigheden heen lopen. Uiteindelijk vonden de meesten dat de ethische dilemma's rond dwangbehandeling `op spanning' moeten worden gehouden. Verruiming van de mogelijkheden van dwangbehandeling kan immers goed zijn voor sommige patiënten, maar anderen kan het schaden. Het expertpanel was daarom niet voor verandering van de Wet BOPZ.

De onderzoekers concluderen, dat bij de beslissing tot dwangbehandeling vele aspecten beoordeeld moeten worden. De belangrijkste zijn:

* het te verwachten effect van de dwangbehandeling, en de mogelijke schadelijke neveneffecten (helaas is hierover weinig bekend uit wetenschappelijk onderzoek, en kunnen behandelaars dit effect niet goed voorspellen)

* de voorgeschiedenis van de patiënt, en de lessen die daaruit geleerd kunnen worden over het effect van wel of juist niet behandelen

* de wilsbekwaamheid van de patiënt.

Deze en andere aandachtspunten kunnen opgenomen worden in een professionele richtlijn voor dwangbehandeling.
Patiëntenvertegenwoordigers pleiten daarnaast voor een wettelijke regeling van 'zelfbindingsverklaringen', waarin de patiënt vastlegt hoe hij behandeld wil worden op het moment dat hij weer in de war is.

Als de politiek zou besluiten tot verruiming van de wettelijke mogelijkheden voor dwangbehandeling, moet ermee rekening worden gehouden dat de psychiatrische diagnose en het gebrek aan ziekte-inzicht onvoldoende eenduidig geoperationaliseerd kunnen worden in een wettelijke regeling. De verschillende vormen van medicatie die onder dwang kunnen worden toegepast, zijn wel voldoende duidelijk om in een wet of Algemene Maatregel van Bestuur te worden opgenomen.

M. Donker, E. Broers, P. van Ginneken, M. Janssen, H. van der Klippe, Y. Verhoeven: Intramurale dwangbehandeling van patiënten zonder ziekte-inzicht. Uitgave: Trimbos-instituut. Trimbos-reeks 2000-7.



Voor nadere informatie: Henk Maurits (030 - 297 11 38) of Harald Wychgel (030-2971116), voorlichters Trimbos-instituut.

Bezoekadres: Da Costakade 45, Utrecht.
Postadres: Postbus 725, 3500 AS Utrecht.
Telefoon (030) 297 11 00
Fax: (030) 297 11 11



index Homepage Email

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie