Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: Automobilist strategischer dan gedacht

Datum nieuwsfeit: 23-11-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

13 nov 2000

Nummer 145 13 november 2000

automobilist strategischer dan gedacht

Ongelukken vermijden blijft nummer 1

De mobiele telefoon, de routeplanner, verkeersinformatie op borden langs de weg; de automobilist krijgt steeds meer informatie te verwerken. Maar toch komt de verkeersveiligheid daardoor niet extra in gevaar, stelt psychologe drs. Fokie Cnossen vast. Uit haar experimenten blijkt dat automobilisten onder stressvolle omstandigheden de onbelangrijkste deeltaken van het autorijden eerst laten vallen en zich uiteindelijk alleen richten op het vermijden van ongelukken. Cnossen promoveert op 23 november 2000 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

"In eerdere onderzoeken is de automobilist altijd beschouwd als een passief informatieverwerkingssysteem", zegt Cnossen. "Er werd onderzocht hoeveel informatie een automobilist kan verwerken. En daar zit natuurlijk een grens aan. Maar waar het eigenlijk om gaat, is dat er een hiërarchie is van belangrijke en minder belangrijke taken. En de automobilist blijkt in de keuze daarvan heel strategisch"

Rijsimulator

De promovendus voerde experimenten uit in de rijsimulator van de RUG. Cnossen: "In de simulator deden we experimenten waarbij proefpersonen veel informatie moesten verwerken. We lieten ze bijvoorbeeld met een stadsplattegrond door druk verkeer rijden en tegelijkertijd file-informatie op de radio onthouden. Ze moesten dan na de rit zeggen waar de langste file stond. De proefpersonen bleken langzamer te gaan rijden om de kaart goed te kunnen lezen, maar niet om beter naar de file-informatie te kunnen luisteren; naar de file-informatie luisterden ze eenvoudigweg minder goed. Kortom: de kaart is belangrijker dan de file-informatie. Het bereiken van de bestemming behoort tot de hoofddoelen van een automobilist."

Ongelukken vermijden

In een tweede experiment bleek het bereiken van de bestemming op zijn beurt ondergeschikt aan het vermijden van ongelukken. "Onze proefpersonen kregen de te rijden route te horen terwijl op de weg een ongeluk dreigde. Bijna de helft vergat naar de route-informatie te luisteren en was alleen bezig met het voorkomen van het ongeluk. Het vermijden van ongelukken blijft dus onder alle omstandigheden het belangrijkste doel van de automobilist."

Achtervolging

Automobilisten blijken langzamer te gaan rijden als ze het druk hebben, maar Cnossen vroeg zich af of dit de 'werkdruk' werkelijk verlaagd. "Uit mijn experimenten blijkt dat rijsnelheid en mentale inspanning geen directe relatie hebben. Want bij een van de testen moesten de proefpersonen bijvoorbeeld een andere (snelle) auto achtervolgen. Daarin was de snelheid dus hoog, maar de mentale inspanning bleek laag. Zelfs lager dan bij de proefpersonen die moesten doen of ze rijexamen deden en dus veel langzamer reden. Het punt is dat ze bij het examen moesten luisteren naar de te volgen route terwijl er bij de achtervolging natuurlijk geen route-info werd gemeld. In de derde testrit, waarbij de automobilist moest doen of hij haast had, bleek verrassend genoeg de file-informatie het best te worden onthouden."

Mobiel bellen

"Onder stress vallen dus eerst de onbelangrijke deeltaken weg. Dat kan mobiel bellen zijn, maar zoals je kunt verwachten, gaat het ook hier om prioriteiten. Zakelijke gesprekken staan natuurlijk hoger op de lijst dan gewone gesprekken. Maar daarbij komt wel dat een automobilist door ervaring steeds meer leert. Iemand die al jaren autorijdt, heeft in zijn hoofd een encyclopedie vol van mogelijke verkeerssituaties. Kijk, het is ook een proces van gewenning. Een ervaren automobilist kan inschatten of het op dat moment veilig is om te bellen of de telefoon op te nemen."

Curriculum vitae

Fokie Cnossen (Leeuwarden, 1966) studeerde psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze verrichtte haar promotieonderzoek bij de afdeling Verkeerspsychologie, binnen de onderzoekschool Behavioural and Cognitive Neurosciences (BCN). Cnossen promoveert tot doctor in de psychologische, pedagogische en sociologische wetenschappen bij prof.dr. T.F. Meijman en prof.dr. J.A. Rothengatter. De titel van haar proefschrift luidt: Adaptive strategies and goal management in car drivers.

Noot voor de pers

Voor meer informatie: Interne en Externe Betrekkingen, tel. (050)363 54 46

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie