Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Brief Ministerie van Buitenlandse Zaken over ambtsberichten

Datum nieuwsfeit: 21-12-2000
Bron: Ministerie van Buitenlandse Zaken
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Buitenlandse Zaken

www.minbuza.nl/content.asp?Key=405923



Algemene ambtsberichten
Transparantie en verifieerbaarheid
Tekstkwaliteit van de algemene ambtsberichten
Deskundigheidsniveau van redacteuren
Gemeenschappelijke Kennnisgroep van het ministerie van Justitie
Individuele ambtsberichten
Onderzoek
Tekstkwaliteit van het individueel ambtsbericht
Besluit

Aan de Voorzitter van de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Ministerie van Buitenlandse Zaken Directie Personenverkeer, Migratie en Consulaire Zaken Afdeling Asiel- en Migratiezaken Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag

Datum 21 december 2000 Auteur DPC/AM

Kenmerk DPC/AM-542 Telefoon 070 - 3485643

Blad /8 Fax 070 - 3485046

Bijlage(n) 1 E-mail dpc-(am@minbuza.nl)

Betreft Commissieverzoek inz. Ambtsberichten

Zeer geachte Voorzitter,

In de brief van de Griffier van uw Commissie van 15 september 2000, kenmerk BuZa 2000/67, werd gevraagd om nadere informatie over de stand van zaken met betrekking tot de ambtsberichten die dit Ministerie uitbrengt. Hierover wil ik u als volgt informeren.

Allereerst zal ik ingaan op de algemene ambtsberichten. In mijn brief van 22 januari 1999 (Kamerstuknummer 19637 nr.415) reageerde ik al op het eindadvies van de Tijdelijke Adviescommissie Algemene Ambtsberichten. Daarin zette ik uiteen hoe de aanbevelingen uit het eindadvies zouden worden geïmplementeerd. Zoals daarin toegezegd, is uw Kamer ook regelmatig geïnformeerd met de reguliere asielketenrapportage over de voortgang op dit terrein.

Daarnaast zal ik in deze brief ook een schets geven van de voortgang op het terrein van de individuele ambtsberichten. Zoals u bekend, verricht het Ministerie van Buitenlandse Zaken op verzoek van de Staatssecretaris van Justitie ook onderzoek in het kader van individuele asielverzoeken en worden de resultaten daarvan in individuele ambtsberichten neergelegd

Algemene ambtsberichten


Algemene ambtsberichten hebben twee functies. Allereerst wordt een analyse geboden van de politieke, de veiligheids- en de mensenrechtensituatie in een land, wordt ingegaan op het asielbeleid in de ons omringende landen en op het standpunt van UNHCR, opdat de Staatssecretaris van Justitie op basis daarvan zijn landgebonden asielbeleid kan ontwikkelen, i.e. conclusies over vervolgingsrisico´s en terugkeermogelijkheden kan trekken.

In de tweede plaats fungeren algemene ambtsberichten als bron van landeninformatie die het Ministerie van Justitie kan gebruiken bij de beantwoording van de vraag of in het individuele geval sprake is van reden voor toelating.

In 1999 werden er 32 algemene ambtsberichten uitgebracht, in 2000 zullen er circa vijftig algemene ambtsberichten aan de Staatssecretaris van Justitie worden aangeboden.

Kwaliteit

De afgelopen twee jaar is het Ministerie van Buitenlandse Zaken verder gegaan op de ingeslagen weg om de kwaliteit van algemene ambtsberichten te verbeteren, zulks mede op basis van de aanbevelingen van het eindadvies van de Tijdelijke Adviescommissie Algemene Ambtsberichten. Deze verbeteringen hebben onder meer betrekking op de verifieerbaarheid, waaronder bronnenselectie en bronvermelding, en de tekstkwaliteit, waaronder inzichtelijkheid en leesbaarheid. Tevens is veel aandacht geschonken aan de opleiding van redacteuren, omdat hun deskundigheid een belangrijke voorwaarde is voor de kwaliteit.

Transparantie en verifieerbaarheid


In het algemeen ambtsbericht wordt een zo breed mogelijk, afgewogen beeld geschetst van de politieke, veiligheids- en mensenrechtensituatie in een land, het asielbeleid in de ons omringende landen en het standpunt van UNHCR. Dit beeld is gebaseerd op verscheidene vertrouwelijke en openbare informatiebronnen, waaronder rapporten van Amnesty International, het Amerikaanse State Department en UNHCR. Richtlijnen voor de selectie van deze bronnen werden u al in eerder toegezonden als bijlage bij de Asielketenrapportage, eerste kwartaal 1999 (Kamerstuknummer 19637 nr.445). Vanzelfsprekend wordt tevens gebruik gemaakt van informatie afkomstig van de posten. Daarnaast maakt de betrokken redacteur dikwijls voorafgaand aan het opstellen van een algemeen ambtsbericht een dienstreis. Op basis van gesprekken tijdens deze dienstreis met vertegenwoordigers van maatschappelijke instanties, NGO's en internationale organisaties waaronder UNHCR, kan hij de informatie die hij al tot zijn beschikking heeft, aanvullen en betrekken bij het opstellen van het ambtsbericht. Na een grondige analyse van de informatie van alle geraadpleegde bronnen, vindt dit ten slotte zijn neerslag in een algemeen ambtsbericht.

Tekstkwaliteit van de algemene ambtsberichten


In overleg met het Ministerie van Justitie is een standaardindeling voor ambtsberichten ontwikkeld (zie bijlage). Ze heeft tot doel er voor te zorgen dat een aantal elementen telkens in ambtsberichten terugkeert. Hoewel de standaardindeling als uitgangspunt voor een ambtsbericht fungeert, kan er zonodig van worden afgeweken.

Overigens bestaan er naast de algemene ambtsberichten, die betrekking hebben op de situatie in een land, ook thema ambtsberichten waarin wordt ingegaan op specifieke onderwerpen, zoals veiligheidsdiensten, medische voorzieningen, de dienstplicht of de positie van bepaalde bevolkingsgroepen in een land.

Bij het schrijven van de algemene ambtsberichten wordt als uitgangspunt gehanteerd dat feiten en meningen zoveel mogelijk in de tekst van elkaar worden gescheiden. Dit komt tot uitdrukking in de opbouw van elk tekstonderdeel. De bronvermelding geschiedt volgens richtlijnen voor de selectie en vermelding van bronnen die uw Kamer in 1999, zoals hierboven reeds is aangegeven, zijn toegegaan. Alle algemene ambtsberichten worden ook beoordeeld op leesbaarheid.

Deskundigheidsniveau van redacteuren

De Tijdelijke Adviescommissie Algemene Ambtsberichten adviseerde redacteuren zorgvuldig te selecteren en op te leiden om een voldoende deskundigheidsniveau te waarborgen. Daartoe is een aantal maatregelen genomen. Zo zijn voor de selectie van redacteuren inmiddels competenties geformuleerd waarover deze dienen te beschikken. Verder wordt aan dit vereiste aandacht besteed door interne opleidingen te organiseren die specifiek gericht zijn op het opstellen van algemene ambtsberichten. Bovendien is het aantal redacteuren uitgebreid, om in de toenemende informatiebehoefte van het Ministerie van Justitie te kunnen voorzien.

Samenwerking met het ministerie van Justitie

Werkafspraken

Over de totstandkoming van algemene ambtsberichten zijn dit jaar verdere werkafspraken gemaakt tussen het Ministerie van Justitie en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Deze afspraken hebben onder meer betrekking op de frequentie en planning van de algemene ambtsberichten. Afgesproken is dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken ieder half jaar een algemeen ambtsbericht uitbrengt ten behoeve van het landengebonden asielbeleid voor de belangrijkste 10 asielinstroomlanden. Voor de overige belangrijke asielinstroomlanden zal in overleg tussen beide departementen worden bezien voor welke landen een jaarlijks ambtsbericht noodzakelijk is, waarbij het jaarlijks uitbrengen van een ambtsbericht uitgangspunt is.

De planning voor ambtsberichten wordt maandelijks in overleg tussen beide departementen geactualiseerd, opdat voortdurend prioriteiten kunnen worden gesteld en met onverwachte ontwikkelingen in een land van herkomst rekening kan worden gehouden.

Terms of Reference

Doorgaans brengt het Ministerie van Buitenlandse Zaken op verzoek van het Ministerie van Justitie een algemeen ambtsbericht uit. De vragen die in het algemeen ambtsbericht worden beantwoord, worden in eerste instantie aangedragen door het Ministerie van Justitie in 'terms of reference'.

Naar aanleiding van het rapport van de Tijdelijke Adviescommissie Algemene Ambtsberichten heeft vorig jaar maart een gesprek plaatsgevonden met Amnesty International en Vluchtelingenwerk Nederland over hun eventuele betrokkenheid bij de opstelling van de terms of reference. Afgesproken werd dat Amnesty International en Vluchtelingenwerk Nederland per algemeen ambtsbericht zullen worden verzocht aandachtspunten aan te dragen bij het Ministerie van Justitie. Dit beslist vervolgens of deze aandachtspunten in de terms of reference zullen worden opgenomen.

Bewaking van de termijnen van drie en één maand

Zoals de Tijdelijke Adviescommissie Algemene Ambtsberichten heeft aanbevolen, wordt er naar gestreefd algemene ambtsberichten binnen drie maanden na de vaststelling van de terms of reference aan te bieden aan de Staatssecretaris van Justitie. Het Ministerie van Justitie tracht, conform het advies van de commissie, het ambtsbericht en de daaraan te verbinden beleidsconsequenties binnen één maand na ontvangst van het algemene ambtsbericht openbaar te maken.

Nadat de Staatssecretaris van Justitie een algemeen ambtsbericht heeft vrijgegeven, wordt het algemeen ambtsbericht op de website van het Ministerie van Buitenlandse Zaken gepubliceerd.

Gemeenschappelijke Kennnisgroep van het ministerie van Justitie


Inmiddels heeft het Ministerie van Justitie met haar Gemeenschappelijke Kennisgroep (GKG) ook praktische landenkennis opgebouwd over een groot aantal landen van herkomst van asielzoekers. Deze praktische landenkennis kan worden gebruikt bij het beantwoorden van vragen die aan de orde komen in het kader van een individueel asielverzoek. Daarnaast vormt deze landenkennis een voorwaarde om de terms of reference voor een ambtsbericht op te kunnen stellen.

In haar algemene ambtsberichten schetst het Ministerie van Buitenlandse Zaken een afgewogen beeld van de politieke, veiligheids- en mensenrechtensituatie in een bepaald land. Een belangrijke functie van het algemeen ambtsbericht is immers dat de Staatssecretaris van Justitie het kan gebruiken als basis voor zijn landgebonden asielbeleid.

Anders dan op het eerste gezicht zou kunnen lijken, is de landeninformatie die mijn Ministerie verstrekt, van andere aard dan de praktische landenkennis die de GKG zelf opbouwt. Daar waar algemene ambtsberichten in de loop der tijd meer specifieke en ook praktische informatie over een bepaald land zijn gaan bevatten, is dit gebeurt op verzoek van het Ministerie van Justitie op basis van daartoe strekkende terms of reference. Het betreft hier informatie die noodzakelijk wordt geacht voor de nadere onderbouwing van individuele asielverzoeken en bij de beleidsbepaling ten behoeve van het landgebonden asielbeleid. Naarmate de GKG over meer specifieke en praktische informatie beschikt, zal de behoefte van het Ministerie van Justitie aan praktische informatie voorzover deze niet relevant is voor de beleidsbepaling, afnemen.

Overigens zijn er ook ontwikkelingen die wijzen op meer internationale samenwerking bij het verzamelen van informatie over landen van herkomst. Zo vond er in het afgelopen jaar een fact finding mission plaats naar minderheidsgroeperingen in Somalië, in samenwerking met het Verenigd Koninkrijk en Denemarken. Deze rapportage is openbaar.

Ook dient in dit verband gewezen te worden op de gemeenschappelijke landenanalyses en -actieplannen die in het kader van de Europese Unie door de High Level Working Group zijn opgesteld. De gemeenschappelijke landenanalyses dienen weliswaar niet als algemene ambtsberichten te worden gezien, aangezien ze vooral dienden als basis voor de vervolgens opgestelde actieplannen en niet als instrument voor het nationale asielbeleid. Toch vormen zij een aanzet om, in het kader van een toekomstig EU-asiel- en migratiebeleid, tot een gemeenschappelijke beoordeling van de situatie in bepaalde landen van herkomst van asielzoekers te komen.

Individuele ambtsberichten


Op verzoek van het Ministerie van Justitie verricht het Ministerie van Buitenlandse Zaken ook onderzoek naar aanleiding van een individueel asielverzoek. In 1999 bracht het Ministerie van Buitenlandse Zaken ongeveer 1300 individuele ambtsberichten uit; het aantal zal dit jaar vermoedelijk iets lager zijn.

Op 18 augustus 1998 bracht de Nationale Ombudsman een rapport uit over de individuele ambtsberichten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, en richtte op basis daarvan een aantal aanbevelingen aan zowel dit Ministerie als aan het Ministerie van Justitie. De Staatssecretaris van Justitie en ikzelf hebben de Nationale Ombudsman in een daaropvolgende reactie op dit rapport in brieven van 16 november 1998 en 12 januari 1999 laten weten deze aanbevelingen te onderschrijven en te zullen uitvoeren. Dit heeft inmiddels zijn beslag gekregen.

Kwaliteit

Het rapport van de Nationale Ombudsman vormde de aanleiding om de procedures en werkprocessen binnen het Ministerie van Buitenlandse Zaken nader te bezien en te verbeteren. Dit leidde tot een aanscherping van de bestaande werkinstructies, voor zowel de redacteuren van de individuele ambtsberichten als voor de posten, per 1 januari 1999 en november 2000. De werkinstructies zijn begin december van kracht geworden. Bovendien zijn zowel de desbetreffende afdeling als de belangrijkste asielposten qua personeelsformatie uitgebreid

De aanscherping van de werkinstructies richten zich per saldo op de twee belangrijkste punten die de NO in zijn rapport signaleerde: een goede taakafbakening tussen het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Justitie enerzijds (verantwoordelijkheid voor de vraagstelling) en de kwaliteit van het onderzoek anderzijds. Ik ga daar hierna op in.

Vraagstelling

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken entameert een onderzoek op verzoek van het Ministerie van Justitie. De vragen van dit laatste Ministerie hebben doorgaans betrekking op een individueel asielverzoek en zijn specifiek geformuleerd. In voorkomende gevallen vindt overleg over de vraagstelling met het Ministerie van Justitie plaats. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer vragen te algemeen geformuleerd zijn of wanneer de strekking van een vraag niet duidelijk is.

Bovendien kan het beantwoorden van vragen voor vertrouwenspersonen en ambassademedewerkers in enkele landen een riskante aangelegenheid zijn, ook dit is reden voor overleg.

Onderzoek

Het onderzoek naar aanleiding van een individueel asielverzoek vindt op een post plaats. Voor de uitvoering van het onderzoek wordt dikwijls gebruik gemaakt van een vertrouwenspersoon die zorgvuldig geselecteerd en geïnstrueerd is. Zo zijn de geselecteerde vertrouwenspersonen goed thuis in het rechtssysteem van hun land en werken ze vaak ook voor andere ambassades als vertrouwenspersoon. De instructies hebben onder meer betrekking op de wijze waarop vertrouwenspersonen contact dienen op te nemen met de autoriteiten. Uitgangspunten zijn daarbij dat onderzoek zorgvuldig moet zijn en dat de veiligheid van de asielzoeker (en van zijn familie) niet in gevaar wordt gebracht door het onderzoek.

Sedert 1998 is een aantal maatregelen ingevoerd om de verifieerbaarheid van het onderzoek te vergroten. Dit naar aanleiding van de uitspraak van de Rechtseenheidskamer van 16 april 1998, waarin werd gesteld dat het Ministerie van Justitie een individueel ambtsbericht uitsluitend mag gebruiken bij het maken van een beschikking wanneer een individueel ambtsbericht zorgvuldig en inhoudelijk inzichtelijk tot stand is gekomen. Dit kan pas worden vastgesteld, wanneer uit een intern dossier blijkt welke bronnen voor het desbetreffende individueel ambtsbericht zijn geraadpleegd en welke onderzoeksmethoden en -technieken zijn gebruikt.

De Algemene Wet Bestuursrecht voorziet er in dat de rechter alle achterliggende stukken bij een individueel ambtsbericht kan inzien om te beoordelen of een individueel ambtsbericht zorgvuldig en inhoudelijk inzichtelijk tot stand is gekomen en derhalve terecht is gebruikt bij het maken van een beschikking. In 1999 kreeg mijn Ministerie 177 inzageverzoeken, voor 2000 bedraagt het aantal tot eind november 114. Er zijn vorig jaar maatregelen genomen om zeker te stellen dat de inzageverzoeken ook binnen de gestelde termijn kunnen worden gehonoreerd.

Een individueel ambtsbericht wordt gericht aan de Staatssecretaris van Justitie. Deze overhandigt een afschrift aan de gemachtigde van de asielzoeker. Om deze reden bevat een individueel ambtsbericht geen informatie die de geraadpleegde bronnen in gevaar zou kunnen brengen of die ertoe kan leiden dat toekomstig onderzoek niet meer mogelijk is. Uiteraard is deze informatie wel op het Ministerie van Buitenlandse Zaken bekend.

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken streeft ernaar individuele ambtsberichten binnen drie maanden uit te brengen. Deze termijn wordt niet altijd gehaald. Daar liggen verschillende redenen aan ten grondslag. Niet alleen de locatie waar het onderzoek moet plaatsvinden en een mogelijke overbelasting van het informantennetwerken zijn van invloed op de tijdsduur, maar ook de al dan niet aanwezigheid van een Nederlandse vertegenwoordiging in een bepaald land. Bovendien nemen de omvang en de complexiteit van de onderzoeken toe. Desalniettemin blijft het streven om de doorlooptijd van individuele ambtsberichten verder terug te brengen. Dit is ook van belang gezien de inwerkingtreding van de nieuwe Vreemdelingenwet per 1 april a.s., die immers ten doel heeft de asielprocedure te bekorten. Om de voortgang van asielonderzoek en daarmee de doorlooptijden, doelmatiger te kunnen bewaken, wordt momenteel gewerkt aan een managementinformatiesysteem, waaraan elektronische dossiervorming wordt gekoppeld.

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken streeft ernaar de bestaande onderzoeksmogelijkheden in stand te houden en waar nodig en mogelijk uit te breiden. De ervaring leert echter dat in bepaalde gevallen onderzoeksmogelijkheden hun beperkingen kennen en soms ook kunnen afnemen. Naast overbelasting van het informantennetwerk en de onmogelijkheid - zoals hierboven beargumenteerd - om in bepaalde gevallen binnen een redelijke termijn onderzoek te verrichten, levert ook de eis dat onderzoek verifieerbaar moet zijn problemen op. Sommige informanten blijken terughoudend te zijn waar het gaat om het verlenen van hun medewerking aan een onderzoek, omdat zij vinden dat de bescherming van hun identiteit onvoldoende is gewaarborgd. De vertrouwelijke informatie over de informant staat immers vanwege de toegenomen verifieerbaarheidseisen ter beschikking van velen, zoals medewerkers van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, medewerkers van het Ministerie van Justitie, en de rechtbanken. Meer in het algemeen betreft het hier het spanningsveld tussen de rechtspraktijk in Nederland enerzijds - ondermeer gestoeld op de Algemene Wet Bestuursrecht - die een hoge mate van verifieerbaarheid van onderzoek vergt en anderzijds de noodzaak de voor onderzoek gebruikte bronnen te beschermen om aldus onderzoek mogelijk te blijven maken.

Tekstkwaliteit van het individueel ambtsbericht


Om de tekstkwaliteit van het individueel ambtsbericht te vergroten, is een schrijfstandaard voor ambtsberichten ontwikkeld en geïmplementeerd. De schrijfstandaard bevat onder meer aanwijzingen voor de wijze van beantwoording van de vragen van het Ministerie van Justitie en voor een zakelijke, eenduidige formulering van individuele ambtsberichten. Daarnaast zijn voor de opstellers van individuele ambtsberichten gerichte trainingen ontwikkeld. Concept individuele ambtsberichten worden onder meer beoordeeld op tekstkwaliteit en dat oordeel wordt zorgvuldig teruggekoppeld. Op deze wijze wordt getracht een proces van permanente educatie te bewerkstelligen.

Besluit


De afgelopen jaren heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken de nodige inspanningen verricht om de kwaliteit van zowel de algemene alsook de individuele ambtsberichten verder te verbeteren. Dit heeft ook tot resultaten geleid: ambtsberichten zijn inzichtelijker en beter verifieerbaar, bijvoorbeeld door bronvermelding in algemene ambtsberichten en door systematisch informatie in asieldossiers op te nemen over geraadpleegde bronnen en gebruikte onderzoeksmethoden en -technieken. Door verbetering van werkwijzen, het opleiden van medewerkers en uitbreiding van de personeelscapaciteit, op het departement en de posten, konden er in 2000 bijna 60% meer algemene ambtsberichten worden uitgebracht dan in 1999 en kon aan de hogere kwaliteitseisen gesteld ten aanzien van individuele ambtsberichten beter worden voldaan. Bovendien leidden vernieuwde werkafspraken ertoe dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken beter en sneller kon voorzien in de informatiebehoefte van het Ministerie van Justitie. Mijn Ministerie neemt zich voor door te gaan op deze weg.

de Minister van Buitenlandse Zaken

Indeling Algemene Ambtsberichten


1 Inleiding



2 Landeninformatie


2.1 Basisgegevens

2.1.1 Land en volk

2.1.2 Geschiedenis

2.1.3 Staatsinrichting

2.2 Politieke ontwikkelingen

2.3 Veiligheidssituatie

2.4 Sociaal-economische situatie

2.5 Samenvatting


3 Mensenrechten

3.1 Waarborgen

3.1.1 Grondwet

3.1.2 Verdragen

3.1.3 Overige nationale wetgeving

3.2 Toezicht

3.3 Naleving en schendingen

3.3.1 Vrijheid van meningsuiting (incl. persvrijheid)

3.3.2 Vrijheid van vereniging en vergadering (incl. politieke groeperingen)

3.3.3 Vrijheid van godsdienst (incl. religieuze groepen en minderheden)

3.3.4 Bewegingsvrijheid

3.3.5 Rechtsgang

3.3.6 Arrestaties en detenties

3.3.7 Mishandeling en foltering

3.3.8 Verdwijningen

3.3.9 Buitengerechtelijke executies en moorden

3.3.10 Doodstraf

3.4 Positie van specifieke groepen

(dienstplichtigen/militairen, etnische groepen, homoseksuelen, vrouwen, minderjarigen, etc.)

3.5 Samenvatting


4. Vluchtelingen en ontheemden

4.1 Motieven

4.2 Verblijf

4.2.1 Binnenlands vestigingsalternatief

4.2.2 (Landen van) eerste opvang

4.3 Terugkeer

4.3.1 Situatie na terugkeer

4.3.2 Beleid van andere westerse landen

4.3.3 Standpunt van UNHCR

4.4 Samenvatting

Samenvatting

Literatuurlijst

Bijlage(n)

Kenmerk DPC/AM-542
Blad /8

1 Alleen voor zover van toepassing.



2 Voor zover wenselijk of noodzakelijk.



===

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie