Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Brief DTE inzake problemen elektriciteitsmarkt Californië

Datum nieuwsfeit: 17-01-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Dienst uitvoering en toezicht Electriciteitswet

Aan

de Minister
mevrouw A. Jorritsma-Lebbink
Bezuidenhoutseweg 30
2500 EC DEN HAAG

Datum 17-01-2001
Uw kenmerk
Ons kenmerk 01003516

Onderwerp
Huidige problemen op de elektriciteitsmarkt in Californië.

Onderstaand beantwoorden we uw vraag of de mogelijkheid bestaat dat de huidige problemen op de elektriciteitsmarkt in Californië zich op korte of (middel)lange termijn ook in Nederland kunnen voordoen. De huidige problemen op de elektriciteitsmarkt in Californië brengen de leveringszekerheid in gevaar en leiden tot hoge winsten bij de producenten van elektriciteit en enorme verliezen bij de distributiemaatschappijen.

DTe acht het onwaarschijnlijk dat de huidige problemen op de elektriciteitsmarkt in Californië zich op korte termijn in Nederland zullen voordoen. Hoewel er op (middel)lange termijn meer onzekerheden zijn, acht DTe het evenmin waarschijnlijk dat dergelijke problemen zich op wat langere termijn zullen voordoen.

In Californië doet zich reeds gedurende enige tijd een sterke stijging van de vraag naar elektriciteit voor. Deze stijging werd veroorzaakt door uitbreidingen van de IT-sector en een sterke toename van de ruimtekoeling.

Onder andere door stringent beleid van de Californische overheid op het gebied van milieu en ruimtelijke ordening wordt er in relatie tot de sterke stijging van de vraag in onvoldoende mate additionele productiecapaciteit in gebruik genomen. Naar verluidt duurt het gemiddeld 5 jaar voor een vergunning voor nieuwbouw van capaciteit wordt verleend. Daarnaast stijgen de prijzen van de verhandelbare emissierechten - en dús de productiekosten van elektriciteit - vooral tegen het einde van het jaar ($9.999 /MWh; niet méér omdat de computer geen biedingen met meer dan 4 cijfers kan verwerken). Doordat ook in de omliggende staten de productiecapaciteit relatief schaars is en het transportnet in Californië fysieke beperkingen kent, is een toename van import van elektriciteit niet of nauwelijks mogelijk. De huidige producenten hebben door deze situatie een enorme marktmacht. Bovendien is er in Calfornië tegelijkertijd relatief veel productiecapaciteit in onderhoud.

In Nederland is momenteel sprake van overcapaciteit bij de producenten van elektriciteit. Ook de ons omringende landen kennen - nog steeds - een grote overcapaciteit. Hoewel er plannen zijn om op korte termijn enige productiecapaciteit te sluiten, zijn er ook concrete plannen om een substantiële hoeveelheid productiecapaciteit in Nederland bij te bouwen. De capaciteit van de interconnectoren is, naar internationale maatstaven gemeten, relatief ruim te noemen. Zowel door reeds in gang gezette investeringen in capaciteitsvergroting door TenneT in het transportnet en op de interconnectoren, als door op termijn teruglopende capaciteitsclaims uit de SEP-contracten neemt de mogelijkheid om uit andere landen elektriciteit te importeren toe. Deze omstandigheden hebben tot gevolg dat in Nederland de afnemers van elektriciteit minder afhankelijk zijn van de producenten dan in Californië.

Op langere termijn gezien is het gevaar van misbruik van marktmacht nog minder, mede gezien de relatief korte termijnen waarop nieuw vermogen beschikbaar kan zijn. Aansluiting op gasinfrastructuur is overal in ons land voorhanden en de moderne technologie maakt snelle uitbreiding van productiecapaciteit mogelijk. Zo is een aantal grootschalige wkk-projecten concreet in voorbereiding zowel in ons land als direct aan de grens. Daarnaast zorgen verdere ontwikkelingen in de EU om de grensoverschrijdende handel in elektriciteit te faciliteren en uit te breiden, dat een goed werkende elektriciteitsmarkt in ons land te verwachten is.

Door de in Californië gekozen reguleringsmethodiek, waarbij prijsfluctuaties in de inkoopprijzen voor de distributiemaatschappijen niet aan de eindverbruikers mogen worden doorberekend, lopen de distributiemaatschappijen het risico enorme verliezen te maken. De staat Californië heeft er onder druk van de publieke opinie voor gekozen om de elektriciteitsprijzen voor eindverbruikers aan een strikte price cap te onderwerpen. Deze price cap -in essentie een maximum verkoopprijs voor elektriciteit- weerhoudt de leveringsbedrijven ervan prijspieken, die zich nu al over langere periodes voordoen op de dagmarkten in Californië, aan de eindverbruikers door te berekenen. Dit resulteert in twee effecten: de huidige ondercapaciteit versterkt de marktmacht van de bestaande producenten van elektriciteit die op dit moment geweldige windfall profits realiseren, terwijl aan de andere kant de elektriciteitsleveringbedrijven als Pacific Gas and Electric en Edison op dit moment miljarden verliezen leiden, waarvan de verwachting is dat die toch op termijn ook weer op een of andere wijze (in de vorm van prijsstijgingen of belastingen) aan de eindverbruiker in rekening zullen worden gebracht.

Naar de mening van DTe faciliteert het reguleringsregime zoals dat in Nederland geldt de onderliggende krachten op de markt beter. Zo legt DTe geen beperking op aan het hedgen van risico's voor producenten, handelaren en leveranciers. Ook passen wij in Nederland geen statische price caps toe op de eindprijzen voor de levering van elektriciteit aan beschermde afnemers. Eindprijzen voor vrije afnemers zijn, zoals bekend, reeds helemaal vrij. Eindprijzen van beschermde afnemers worden niet kunstmatig op- of neerwaarts beperkt door een maximum of minimum, maar worden gekoppeld aan de prijsontwikkelingen in het inkoopportfolio van de leveranciers voor hun vrije én gebonden afnemers.

Tenslotte worden de leveranciers door een yardstick systeem - een reguleringssysteem dat de inkoopprestaties van goede efficiënte leveranciers beloont en dat van inefficiënte bedrijven bestraft - geprikkeld om de laagst mogelijke inkoopkosten te realiseren. Ook dit draagt bij aan een tegenwicht tegen de mogelijke marktmacht van bestaande producenten in Nederland.

Kortom: zowel de structurele marktcondities (overcapaciteit, lage toetredingsbarrieres), als een beter de marktwerking faciliterend reguleringsregime (hedgingvrijheid, yardstick mechanisme voor eindprijzen), maken Californische toestanden in Nederland op korte en middellange termijn onwaarschijnlijk.

Ten slotte

In de eerstkomende weken en maanden zullen er op de veilingen voor transportcapaciteit op de interconnectoren, alsmede op de dagmarkt voor regelcapaciteit, soms hoge prijzen tot stand kunnen komen. Dat laatste hangt mede samen met de invoering van nieuwe regels van DTe die het gevolg zijn van het aflopen van de "Protocol-overeenkomst".

Die ontwikkelingen zullen mogelijk ook media-aandacht hebben, waarbij een vergelijking met de situatie in Californië gauw is gemaakt. Energiebedrijven zullen hiervoor aandacht vragen. Prijspieken zijn onvermijdelijk in markten en met spelers die voor de eerste keer te maken krijgen met de complexe werkelijkheid van marktwerking. De onzekerheid in de Nederlandse markt is op dit moment hoog. Verwachtingen over prijzen en capaciteiten lopen onder de spelers op de markt ver uiteen. DTe zal de komende weken en maanden de prijsontwikkelingen - zowel op de veilingen als op de markt voor regel- en reservevermogen - scherp in de gaten houden. Zonodig zal DTe, met in achtneming van haar bevoegdheden, actie ondernemen. Vooralsnog is het echter zaak dat markten en spelers de tijd moeten krijgen om te leren om zich aan te passen.

Ik hoop u hiermee door deze voldoende te hebben geïnformeerd, maar ik ben vanzelfsprekend altijd tot nadere toelichting bereid.

w.g. drs. J. de Jong

Directeur Dienst uitvoering en toezicht Energie

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie