Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Zuivel beschermt mogelijk tegen darmkanker

Datum nieuwsfeit: 31-01-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

18 jan 2001

Nummer 8 18 januari 2001

Haem lijkt schadelijke factor in rood vlees

Zuivel beschermt mogelijk tegen darmkanker

Het eten van rood vlees, zoals varkens- en rundvlees, wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op dikke-darmkanker. Uit het proefdieronderzoek van drs. Aloys Sesink blijkt dat een calciumrijke voeding kan beschermen tegen de werking van de schadelijke bestanddelen van rood vlees. Sesink maakt aannemelijk dat niet de verzadigde vetten uit rood vlees een belangrijke rol spelen, maar het haem, waarvan het gehalte in rood vlees tien keer zo hoog is als in wit vlees. Hij promoveert op 31 januari 2001 aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Snelle deling darmcellen
Zonder haem geen effect
Zuivel beschermt
Grillen en barbecuen niet de oorzaak
Bevolkingsstudies wijzen in zelfde richting Curriculum vitae
Noot voor de pers

Het is al enkele jaren bekend dat het eten van veel rood vlees mogelijk de kans op het krijgen van dikke-darmkanker verhoogt. Tot nu toe werd dit toegeschreven aan het hoge vetgehalte. Maar Sesink stelt dat haem, dat veel voorkomt in rood vlees, wellicht een rol speelt. Haem is, naast een bestanddeel van rode bloedcellen, ook een normaal voorkomende component in (rood) vlees, waar het onder meer zorgt voor zuurstof- en elektronentransport. Rundvlees vormt veruit de belangrijkste bron van haem in voeding. Bij ratten blijkt dat haem, dat slecht uit de voeding wordt geabsorbeerd, in de dikke darm terecht komt en daar kan binden aan een tot nu toe onbekende stof. Dit complex is in staat om de darmwand te beschadigen.

Snelle deling darmcellen

"We gaven ratten gedurende veertien dagen 'westers hoog-risico' voer, dat wil zeggen voeding met veel haem", zegt Sesink. "De hoeveelheid was vergelijkbaar met een mens die per dag meer dan 150 gram rood vlees eet. Bij de proefdieren bleek de delingssnelheid van de darmcellen verhoogd. Wat er namelijk gebeurt, is dat de haem, gebonden aan die tot nu toe onbekende verbinding, de darmwand beschadigt, waardoor het lichaam versneld nieuwe cellen gaat aanmaken. Zo'n versnelde aanmaak verhoogt het risico op beschadigingen in het DNA. Daardoor kunnen er poliepen en op den duur zelfs tumoren in de darm ontstaan."

Zonder haem geen effect

Tot nu toe werd gedacht dat het vet uit rood vlees de oorzaak was van de schadelijke werking, omdat de galzouten en vetzuren die door vetrijke voeding in de darm terecht komen de darmwand irriteren. Maar Sesink ontdekte dat niet het vet, maar de haem de darmwand irriteert: "Verhoging van het vetgehalte van voer zónder haem had geen effect op de delingssnelheid van de cellen in de dikke darm. Wel is het zo dat vet het schadelijke effect van haem in lichte mate versterkt."

Zuivel beschermt

Voeding met een hoog calciumgehalte, dus met name zuivel, kan bescherming bieden tegen de schadelijke effecten van haem. Sesink: "Calcium blijkt te binden aan haem waardoor het niet meer oplost in de darm en het de darmwand niet kan irriteren." Verhoging van het gehalte aan calcium in het rattenvoer bleek inderdaad de irriterende werking van de darminhoud op de darmwand te verminderen en de delingssnelheid van de darmcellen te normaliseren. "Dit suggereert dat consumptie van zuivelproducten kan beschermen tegen dikke-darmkanker.", aldus de promovendus.

Grillen en barbecuen niet de oorzaak

"Er wordt veelal gedacht dat kankerverwekkende stoffen in de voeding, zoals die bijvoorbeeld ontstaan bij het aanbakken van vlees tijdens het barbecuen of grillen, een belangrijke oorzaak zijn van dikke-darmkanker, maar het lijkt erop dat mensen veel te weinig van deze stoffen binnenkrijgen om het grote aantal darmkankergevallen te verklaren. Het ligt meer voor de hand dat de stoffen die de darmwand irriteren, zoals haem naar nu blijkt, de kans op darmkanker verhogen," aldus de promovendus.

Bevolkingsstudies wijzen in zelfde richting

Dikke-darmkanker is na longkanker bij mannen en borstkanker bij vrouwen de tweede meest voorkomende oorzaak van sterfte aan kanker. In 1996 stierven alleen al in Europa en de VS 200.000 mensen aan de ziekte. Dat er een relatie is tussen voeding en het ontstaan van dikke-darmkanker werd al langer vermoed. Een belangrijke aanwijzing is de situatie in Japan, waar sinds 1950 het eetpatroon veranderde van veel vis en vezels naar een meer westers eetpatroon met veel vlees en verzadigde vetten, weinig vezels en weinig verse groenten. Sindsdien is het aantal gevallen van dikke-darmkanker in Japan aanzienlijk gestegen. Uit bevolkingsstudies is ook gebleken dat darmkanker voorkomt bij mensen die veel rood vlees eten. Voor wit vlees, zoals kip, is er geen verband. Het is volgens Sesink echter nog te voorbarig om te adviseren om minder rood vlees te eten: "We zullen eerst moeten aantonen dat haem ook bij mensen een effect heeft."

Curriculum vitae

Sesink (Knegsel, 1966) studeerde gezondheidswetenschappen aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Hij verrichtte zijn, door NWO Medische Wetenschappen gesubsidieerde promotieonderzoek bij NIZO food research in Ede in het kader van het Voeding en Gezondheid Programma van het Wageningen Centre for Food Siences. Hij promoveert tot doctor in de medische wetenschappen bij prof.dr. J.H. Kleibeuker. De titel van het proefschrift luidt Red meat and colon cancer: a possible role for heme, ISBN 90-6464-045-9, uitgeverij Ponsen & Looijen (Wageningen). Sesink is momenteel wetenschappelijk onderzoeker bij het RIKILT
(Rijks-Kwaliteitsinstituut voor Land- en Tuinbouwproducten) in Wageningen, waar hij onderzoek doet naar gezondheidsbevorderende effecten van stoffen uit de voeding.

Noot voor de pers

Voor meer informatie: drs. A.L.A. Sesink, tel. (0317)47 55 89, fax (0317)41 77 17,

e-mail (a.l.a.sesink@rikilt.dlo.nl) (werk)

Begin pagina

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie