Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Elektriciteitsmarkt in Nederland robuust

Datum nieuwsfeit: 09-02-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Dienst uitvoering en toezicht Electriciteitswet

ELEKTRICITEITSMARKT IN NEDERLAND ROBUUST


- Geen enkele reden voor Californische paniek -
Er is de laatste weken een ware hype in de media ontstaan over de crisis in de elektriciteitsvoorziening in Californië en met name over de mogelijkheid dat een dergelijke crisis zich ook in Nederland zal voordoen. Opmerkelijk daarbij is, dat de discussie zich veel minder voordoet in de ons omringende landen, waar al jaren ervaring bestaat met geliberaliseerde stroommarkten.
De algemene strekking van de berichtgeving in Nederland is, dat het probleem zich hier weliswaar op korte termijn niet zal voordoen, maar dat er zich op langere termijn wel degelijk een crisis in de elektriciteitsvoorziening kan aandienen. Met name het gebrek aan coördinatie van investeringen en desinvesteringen in productiecapaciteit en het ontbreken van middelen en macht aan de zijde van de overheid om investeringen in productiecapaciteit af te dwingen, suggereren een crisisachtige sfeer. Deze is onterecht en schadelijk, aangezien de zuiverheid in het debat over de liberalisering en privatisering van de Nederlandse stroommarkt hieronder lijdt. Ten onrechte. Privatisering heeft hoegenaamd niets van doen met wat er op dit moment aan de hand is in Californië. Wat is er nu echt aan de hand in Californië? Californië bevindt zich in een diepe stroomcrisis die een combinatie is van een financiële, een fysieke (tekort aan elektriciteitsproductievermogen) en een regulatorische crisis. De malaise heeft zo ernstige proporties aangenomen, dat ze effect kan hebben op de groei van de Californische economie als geheel en op de financiële markten. Dat maakt de zaak politiek explosief en bestuurlijk uiterst moeilijk te beheersen. De achtergrond van de crisis is echter vrij simpel. Paul Friese gaf hiervan in NRC van 26 januari jl. een adequate weergave. Californië kent op dit moment een tekortschietend eigen productievermogen en acute tekorten in de stroomimport. Dit leidt tot torenhoge prijzen op de dagmarkt en torenhoge winsten voor leveranciers. De levering door leveranciers van buiten de staat Californië is om verschillende redenen niet voldoende om het stroomtekort op te heffen en het bijbouwen van productiecapaciteit is in Californië een tijdrovende (een vergunningaanvraag duurt gemiddeld vijf jaar) en schier onmogelijke opdracht (extreem hoge milieu-eisen). Er is in de laatste tien jaar, ondanks de booming IT-industrie en de bevolkingstoename, geen productiecapaciteit meer bijgebouwd. Door de hoge spotmarktprijzen leiden de distributiebedrijven enorme verliezen. Want deze distributiebedrijven zijn voor het grootste deel van hun inkoop aangewezen op de dagmarkt. Ze kunnen hun klanten slechts tegen vooraf door de overheid vastgestelde vaste prijzen beleveren en in die afzetprijzen mogen de hoge schaarsteprijzen van de inkoop niet worden verdisconteerd. Daardoor reageert de vraag vanuit het bedrijfsleven en van gezinnen niet op schaarstesignalen. Tegelijk heeft diezelfde overheid het erg moeilijk gemaakt voor de distributiebedrijven om zich tegen mogelijke korte termijn inkoopprijsrisico's in te dekken door middel van lange termijn contracten met leveranciers. Het gevolg is dat de distributiebedrijven inmiddels door al hun financiële reserves heen. Zij krijgen daardoor geen krediet meer van geldschieters of leveranciers om eventuele alternatieve contracten te sluiten buiten de staat Californië. En dan is de cirkel rond: bestaande aanbieders vinden het wel goed zo, nieuwe toetreders wordt het leven erg moeilijk gemaakt, leveranciers van buiten de staat durven geen leveringscontracten aan te gaan met Californische partners omdat deze distributiebedrijven inmiddels de financiële status van een 'junk bond' hebben. Afnemers tot slot laten de airconditioning gewoon aan staan omdat de schaarstesituatie niet in de eindprijzen wordt gereflecteerd. En dan draait het systeem dol.

De aandacht in Californië gaat op dit moment terecht uit naar maatregelen om allereerst het financiële vertrouwen in de distributiesector te herstellen. De staat Californië neemt daarin zelfs het voortouw.
Structureel is er echter meer nodig. Recent heeft een groep wereldvermaarde deskundigen ("Manifesto on the California electricity crisis" - Haas School of Business/Univ. Of California Berkeley) een viertal voorwaarden geformuleerd voor een structurele aanpak van de huidige malaise. Deze zijn: (1) de vrijheid om lange-termijn contracten aan te gaan, (2) eindprijsflexibiliteit, (3) concurrentie zowel bij de productie als de levering van elektriciteit aan eindgebruikers, en (4) samenwerking tussen de regulerings- en de concurrentie-autoriteit.

Hoe groot is nu de kans dat een onbeheersbare calamiteit als in Californië zich in Nederland voordoet? Als we afgaan op de vier eerder genoemde voorwaarden is die kans niet aanwezig. Immers, aan die voorwaarden wordt in Nederland al voldaan. Bedrijven in Nederland wordt geen strobreed in de weg gelegd om zich in lange termijn contracten in te dekken tegen prijs- en capaciteitsrisico's (1). De eindprijzen worden door de toezichthouder DTe zodanig gereguleerd dat de distributiebedrijven weliswaar gestimuleerd worden om zo goedkoop mogelijk in te kopen (door middel van een zogenaamd 'yardstick' mechanisme), maar ook zo dat marktbrede prijsbewegingen als gevolg van schaarste integraal, zij het met een vertraging, kunnen worden doorberekend aan de eindverbruiker (2). Productie en import van elektriciteit is in Nederland veel competitiever dan in Californië en op dit moment telt Nederland tussen de 20 en 30 bedrijven die zakelijke eindgebruikers in concurrentie met elkaar beleveren (3). En ten slotte vindt er niet alleen een goede samenwerking plaats tussen de toezichthouder DTe en de mededingingsautoriteit NMa. DTe is als toezichthouder op de elektriciteits- en gassector zelfs onderdeel - een zogenaamde 'kamer' in het Haagse jargon - van de mededingingsautoriteit.

De huidige crisis ronde de elektriciteitsvoorziening in Californië is voor Nederland dus nauwelijks relevant. De mediahype hierover is derhalve onnodig en zelfs schadelijk voor een zakelijk debat over liberaliserings- en privatiseringszaken. Het zou goed zijn als we ons zouden kunnen beperken tot relevante argumenten. De onderwerpen waar het hier om gaat zijn daarvoor belangrijk en complex genoeg.

Cees van Gent,

plaatsvervangend directeur Dienst uitvoering en Toezicht energie, DTe.

terug

Aan de inhoud van deze pagina's kunt u geen rechten ontlenen.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie