Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Spanning ambtenaren en politici schadelijk voor democratie

Datum nieuwsfeit: 16-02-2001
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Embargo tot vrijdag 16 februari 16.30 uur.

Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht Verhey in oratie:

Spanningen tussen ambtenaren en politici schadelijk voor de parlementaire democratie

De toenemende spanningen in politiek-ambtelijke verhoudingen zijn schadelijk voor onze parlementaire democratie. Er moet daarom een gedragscode komen voor de verhouding tussen ambtenaren en ministers. Verder moet de Tweede Kamer minder controleren op incidenten, maar gerichter zelf onderzoek doen naar relevante maatschappelijke vraagstukken. De in de politiek dominante afrekencultuur moet worden teruggedrongen. Dit zegt prof. mr. L.F.M. Verhey in zijn inaugurale rede die hij vandaag, op vrijdag 16 februari, uitspreekt ter gelegenheid van zijn benoeming tot hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Maastricht.

De laatste jaren zijn er toenemende spanningen tussen ambtenaren en politici. Ook zeer recente gebeurtenissen - zie bijvoorbeeld de gebeurtenissen na de brand in Volendam - laten dit zien. Het komt steeds vaker voor dat ministers ambtenaren in het openbaar laten vallen. Anderzijds brengen ambtenaren hun minister soms in ernstige politieke problemen, bijvoorbeeld door onzorgvuldige omgang met informatie. Deze gang van zaken brengt schade toe aan het functioneren van de ministeriele verantwoordelijkheid en van ons parlementair stelsel als geheel.

Het vertrouwen in politiek-ambtelijke verhoudingen moet worden versterkt. Engelse ervaringen wijzen uit dat een gedragscode daartoe kan bijdragen. Daarin moet globaal worden geregeld hoe ambtenaren en ministers met elkaar om moeten gaan. In dat kader moet worden erkend dat ambtenaren over ruime bewegingsvrijheid beschikken. Verder dienen de mogelijkheden voor contacten tussen ambtenaren en Tweede Kamer te worden verruimd. De ministeriële verantwoordelijkheid blijft echter een belangrijke randvoorwaarde. Ambtelijke loyaliteit moet voorop blijven staan. Omgekeerd mag de ambtenaar verwachten dat de minister ambtelijke fouten voor zijn rekening neemt.

In de discussie over ministeriële verantwoordelijkheid krijgt de rol van de Tweede Kamer te weinig aandacht. De controle door de Kamer is op dit moment vaak willekeurig. Door incidenten komen ambtelijke diensten plotseling in de politieke belangstelling, terwijl andere problemen door toeval onderbelicht blijven. De vaste Kamercommissies dienen daarom meer en gerichter zelf onderzoek naar vooraf te selecteren beleidsthema's, maar dan wel met kwaliteit en zorgvuldigheid. Deze onderzoeken dienen minder zwaar te worden opgetuigd dan een enquête. Nodig is dat voor deze lichtere variant regels worden opgesteld om ervoor te zorgen dat dergelijke onderzoeken effectief en zorgvuldig kunnen verlopen.

Een ander groot probleem is de politieke afrekencultuur. Dit is het tegenwoordig veel voorkomende verschijnsel om als de overheid fouten heeft gemaakt met de wijsheid achteraf op zoek te gaan naar de schuldigen. De verantwoordelijke minister wordt hierdoor in de verleiding gebracht zijn ambtenaren de schuld te geven; hij heeft dan grotere kans om politiek te overleven. Deze werkwijze stuit op grote bezwaren. Zij tast de vertrouwensrelatie tussen ministers en ambtenaren aan. Daarom moet het reëel mogelijk zijn dat een minister opstapt, ook al heeft hijzelf geen enkele schuld.

L.F.M. (Luc) Verhey werd geboren op 22 juni 1960 in Helmond. Na zijn studie Nederlands recht aan de Rijksuniversiteit Leiden was hij tussen 1986 en 1989 als universitair docent werkzaam bij de vakgroep staats- en bestuursrecht van de Erasmusuniversiteit en tussen 1989 en 1993 bij het Instituut voor Staats- en Bestuursrecht aan de Universiteit Utrecht. Aan deze universiteit verwierf hij in 1992 de titel van doctor in de rechtsgeleerdheid met het proefschrift 'Horizontale werking van grondrechten, in het bijzonder van het recht op privacy'. Tussen 1993 en 2000 was hij werkzaam bij de Directie Wetgeving van het Ministerie van Justitie in Den Haag. Vanaf 1 april 2000 is hij hoogleraar in het recht, in het bijzonder het staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Maastricht.

Noot voor de pers
De afdeling Communicatie van de UM is bereikbaar via 043 388 2671/3084/2044. Voor urgente zaken buiten kantooruren 06 2127 5612. Mailto:pers@voorlichting.unimaas.nl.
De persberichten van de UM staan op Internet www.pers.unimaas.nl

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie