Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Oratie hoogleraar Logistiek Management RUG

Datum nieuwsfeit: 14-03-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

14 mrt 2001

Nummer 28 14 maart 2001

Oratie hoogleraar Logistiek Management

Ingewikkelde problemen hebben soms eenvoudige oplossingen

Veel logistieke problemen zijn zeer gecompliceerd, omdat de beste oplossing er een is uit een onvoorstelbaar groot aantal mogelijkheden. Toch zijn er soms rekenmethoden te vinden waarmee een computer deze problemen in niet al te lange tijd kan oplossen. Op andere momenten moeten we genoegen nemen met minder goede oplossingen. Maar hoe ingewikkelder het probleem, hoe eenvoudiger de oplossingsmethode lijkt. Populair gezegd geldt de paradox: oneindig moeilijke problemen zijn gemakkelijk oplosbaar. Kortste route
Computer Coach
Een verrassing
Beste mogelijkheid
Curriculum Vitae
Noot voor de pers

Dit is de kern van de oratie, die de Groningse hoogleraar Logistiek Management

prof.dr. Gerard Sierksma op dinsdag 20 maart 2001 uitspreekt aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Al vanaf zijn jeugd is Sierksma gefascineerd door het begrip "oneindig in de wetenschap", zowel wat betreft het oneindig kleine als het oneindig grote. Zijn oratie draait rond (super)exponentiële reeksen. "Elke nieuwe stap in zo'n reeks betekent veel meer dan een verdubbeling van de betreffende aantallen."

Kortste route

"Bij verschillende praktische problemen hebben we te maken met zulke enorme getallen. Zoals de vraag naar de kortste route die een schip, vrachtauto, of vliegtuig zou kunnen volgen langs verschillende locaties", zo schetst Sierksma de kern van het probleem. "Als je elke volgorde van locaties meerekent, kom je bij 20 locaties al uit op een 2 met 18 nullen aan mogelijkheden. Ook als je de onzinnigste daarvan meteen wegstreept, hou je verschrikkelijk veel mogelijkheden over."

Computer Coach

Een ander tot de verbeelding sprekend probleem is de ideale opstelling van een voetbalelftal. Hoe kies je elf mensen uit een selectie van drieëntwintig en zet je ze ook nog op de juiste plaatsen in het veld? Voor de oplossing van dit probleem heeft Sierksma een spraakmakend systeem ontwikkeld. Het programma De Computer Coach registreert van elke kandidaat-speler en elke positie een vijftigtal kwaliteiten, met bijbehorend cijfer van nul tot tien. Vervolgens rekent het, op basis van deze gegevens, razendsnel de ideale opstelling uit. "Stel nou dat een kwaliteit van één van de spelers verandert, door een blessure of iets anders. Dan weet De Computer Coach meteen te vertellen wat er moet gebeuren. Soms wordt een speler eenvoudig vervangen door een ander, soms vinden er verschuivingen in de opstelling plaats."

Een verrassing

Een programma als de Computer Coach is niet één, twee, drie, verzonnen. Er is een gedegen kennis van econometrie voor nodig. Maar soms worden de problemen nog ingewikkelder. "In de zee bij het voormalige Joegoslavië moesten verdachte schepen gecontroleerd worden in verband met de heersende boycot. Daar hebben we toen geprobeerd een programma voor te ontwikkelen: in welke volgorde controleer je ze om zo effectief mogelijk te zijn. Maar het gaat om een probleem met een onmogelijk groot aantal factoren: waar varen de schepen, welke kant varen ze op, en hoe verdacht zijn ze." De optimale oplossing was simpelweg niet te achterhalen. De haalbare mogelijkheid die er het dichtste bij kwam was nogal verrassend. "Controleer gewoon telkens het dichtstbijzijnde schip, ongeacht richting of graad van verdachtheid. Heel simpel, maar zo dicht bij de beste oplossing als je maar kunt komen."

Beste mogelijkheid

Iets vergelijkbaars is te vertellen over een robot, die in printplaatjes voor elektronica-onderdelen elke halve minuut 3000 gaatjes moet boren op vooraf aangegeven plaatsen. "Hij moet gewoon telkens de dichtstbijzijnde plek nemen waar een gat moet komen. Hoe meer gaatjes er zijn en hoe dichter bij elkaar, hoe dichter ook de route van de robot de beste mogelijkheid zal benaderen. Want die beste mogelijkheid is hier gewoon niet uit te rekenen", zegt Sierksma. "Er zijn wetenschappers die daar anders over denken. Maar ik ben tot die conclusie gekomen toen ik een keer nadacht over een cijferslot. Is er een methode te verzinnen om snel de code te kraken? Nee, je moet alle mogelijkheden bij langs gaan, en dan maar hopen dat de juiste code niet de allerlaatste is die je uitprobeert."

Curriculum Vitae

Gerard Sierksma werd op 16 April 1945 geboren te Kampen. Hij studeerde wis- en natuurkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 1971 werd hij aan diezelfde universiteit universitair docent Econometrie, en in 1991 universitair hoofddocent Operations Research, met als specialiteit de kwantitatieve logistiek. In 2000 werd hij benoemd tot bijzonder hoogleraar Logistiek Management aan de vakgroep Marketing en Marketing-onderzoek. Hij publiceerde talloze artikelen op de gebieden wiskunde, geschiedenis, filosofie en logistiek.

Noot voor de pers


* Voor meer informatie: Gerard Sierksma, tel. (050)363 38 05/ 363 34 60 (werk), 33 (privé), e-mail: (g.sierksma@eco.rug.nl)
* Titel van de oratie: Een Kleine Stap naar het Oneindig Grote: over Exponentialiteit en Logistiek

* Plaats: Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen
* Tijd: dinsdag 20 maart 2001, 16.30 uur

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie