Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie Loopbanen Enschedese schoolgeneratie 1964 aan KUN

Datum nieuwsfeit: 14-03-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Katholieke Universiteit Nijmegen
Zoek soortgelijke berichten
Persbericht

PB 01 - 19
Nijmegen, 7 maart 2001

Loopbanen van de Enschedese schoolgeneratie uit 1964 ONDERWIJS HOUDT VERBORGEN TALENTEN VAN VROUWEN IN STAND

Iemands opleiding is van invloed op diens verdere carrière en levensloop. Onderwijs is een middel om hogerop te komen. Wat is nou precies die invloed? En speelt sekse of sociaal-economische herkomst daarbij een rol? Onderwijs draagt zeker bij aan emancipatie van individuen, maar onderwijs is niet de enige invloed op de sociaal maatschappelijke verhoudingen. Sekse en sociaal-economische herkomst spelen eveneens een rol. De sleutelmacht van het onderwijs (het belang van een diploma voor een beroep) is niet sekse-neutraal en sluit bovendien aan op de gender-codes binnen het onderwijs. Leerlingen worden onuitgesproken, impliciet sekse-specifiek behandeld. Zo draagt het onderwijs bij aan het voortbestaan van de verborgen talenten van vrouwen op de arbeidsmarkt, meent onderwijssociologe Lisette Bros.
Bros kreeg toegang tot een schat aan schoolloopbaangegevens van duizenden leerlingen die in de jaren '60 in de gemeente Enschede de lagere school bezochten. Deze gegevens zijn in samenhang met tal van onderwijsvernieuwingen verzameld. In 1992 benaderde zij de schoolgeneratie uit 1964 opnieuw en kreeg daarop ruim 1100 reacties. Ze hoopt op woensdag 14 maart te promoveren aan de Katholieke Universiteit Nijmegen op het onderzoek naar de loopbanen van deze Enschedse schoolgeneratie, getiteld 'Reproductie of emancipatie?'

Vrouwen presteren beter, maar hebben lagere diploma's

Volgens Bros is de rol van het onderwijs op het gebied van emancipatie evident. "Emancipatie wint het van reproductie, maar wel is er sprake van reproductie via het onderwijs".
Diploma's zijn belangrijker voor de carrières van mannen dan van vrouwen. In beroepsloopbanen van vrouwen is sociaal-economische herkomst een belangrijkere factor dan opleiding. Althans dat geldt voor de generatie uit Enschede die ten tijde van het onderzoek 35 jaar oud was. Het merendeel werkte in het najaar van 1992 in een vierde baan. Uit de gegevens blijkt voorts dat deze vrouwen in het lager onderwijs beter presteerden dan mannen. Hun cijfers zijn hoger, taalprestaties zijn beter. Volgens Bros zijn ze 'schoolgeschikter' of slimmer dan jongens. Toch verlaten zij het reguliere dagonderwijs met gemiddeld lagere diploma's. De jongens daarentegen behalen hun diploma's conform hun sociaal economische afkomst: hoe hoger deze herkomst is hoe hoger het niveau van hun diploma.
Wanneer beide groepen na hun opleiding gaan werken, blijken de verhoudingen totaal anders te liggen. Voor vrouwen is de sociaal economische afkomst van grotere invloed op hun carrière dan het diploma. Bros: "De beroepsloopbaan van vrouwen wordt gedomineerd door hun afkomst. Het dubbeltje dat nooit een kwartje wordt, maar hooguit vijftien cent, is genderspecifiek. Onderwijs vormt voor die generatie vrouwen een schakel in de levensloop, in het bijzonder voor vrouwen van lage sociaal-economische herkomst". Bij mannen werkt het net omgekeerd. Voor hen is het diploma bepalend voor hun beroepsontwikkeling. Hier heeft onderwijs een sleutelmacht (belang van onderwijs voor beroep).

Enschede: voorbeeld van onderwijsvernieuwing

De oorsprong van het onderzoek naar de loopbanen van de Enschedese schoolgeneratie van 1964 ligt in de jaren zestig. De gemeente Enschede maakte zich zorgen over het hoge schoolverzuim van leerlingen in achterstandssituaties. Die leerlingen verlieten vaak het voortgezet onderwijs zonder diploma.
Het toenmalige Enschedese Pedagogisch Centrum ontwikkelde - onder leiding van een van zijn medewerkers Co van Calcar - verschillende projecten voor vernieuwing van het lager onderwijs.
Binnen dat kader werden duizenden leerlingen gedurende hun loopbaan in het lager onderwijs nauwkeurig getest en gevolgd. Zij maakten taal- en rekentoetsen, schreven opstellen en leerkrachten beschreven het gedrag van de leerlingen in de klas. Doel was verbetering van het onderwijs zodanig dat kinderen, met name arbeiderskinderen, later meer kansen zouden hebben in de maatschappij.
Van Calcar was volgens Lisette Bros een onderwijsvernieuwer-avant-la-lettre: "Het pleidooi voor een instaptoets in het Basisonderwijs is niets anders dan de trend in de jaren zestig in Enschede om leerlingen in het eerste leerjaar lager onderwijs 'zo vroeg mogelijk' te testen. Of het leerlingvolgsysteem van bijvoorbeeld het CITO is vergelijkbaar met het schooldossier dat Enschede in die jaren van haar leerlingen aanlegde". Bros vindt dan ook dat bij de vernieuwing van het onderwijs meer gebruik gemaakt moet worden van de lessen uit de geschiedenis.


----- einde bericht -----

Noot voor de pers:

'Reproductie of Emancipatie? Loopbanen van de Enschedese schoolgeneratie 1964', uitgegeven in de OOMO-reeks bij Uitgeverij Garant te Leuven - Apeldoorn.
Een recensie-exemplaar is verkrijgbaar bij de uitgever, tel. (055) 52 20 625.

Lisette Bros is als senior specialist Maatschappij Wetenschappen verbonden aan het Nederlands Instituut voor Wetenschappelijke Informatiediensten (NIWI) van de KNAW. Ze is bereikbaar op tel. (024) 324 01 76, (l.bros@antenna.nl).

Persberichten van de Katholieke Universiteit Nijmegen kunnen ook worden geraadpleegd via Internet, in de hoofdrubriek 'Nieuws' van het campusinformatiesysteem op www.kun.nl

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie