Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Notaoverleg D66: Naar een open hoger onderwijs

Datum nieuwsfeit: 19-03-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
D66

19 maart 2001

Notaoverleg: Naar een open hoger onderwijs

Ursie Lambrechts

Draagvlak
Het is inmiddels wel duidelijk dat er zich een breed draagvlak heeft ontwikkeld voor de inrichting van ons hoger onderwijs naar het angelsaksische bachelors en masters model (B&M). Dat is buitengewoon verheugend. Een dergelijke operatie heeft immers alleen kans van slagen als de visie voor die ontwikkeling naar een open, transparant en meer Europees/ internationaal georiënteerd stelsel van hoger onderwijs, wordt gedeeld door al diegenen die de uitvoering ter hand moeten nemen. Ik kan niet anders dan concluderen dat dit het geval is. Dat geldt ook voor D66. Ook wij delen de visie dat dit een hele kansrijke ontwikkeling is. Voor de een-wording van Europa misschien wel net zo belangrijk als de invoering van de euro. In elk geval veel leuker.

Niet te veel ineens
Was D66 er aanvankelijk nog voor beducht dat de hele operatie misschien alleen slechts een schoonheidsoperatie zou gaan worden zonder dat er inhoudelijk iets veranderde, nu gebeurt er wel heel erg veel in heel korte tijd. De ambities van de instellingen en de opleidingen reiken ver op alle terreinen. Op zich is dat heel goed maar het proces moet ook verantwoord gebeuren en het mag niet zo zijn dat de student de rekening betaalt. In september 2002 moet het B&M ingaan, de programma's worden sterk verbreed, veelal ook verlengd, de curricula gaan er zeker in het wetenschappelijk onderwijs heel anders uitzien. De didactiek wordt en passant ook aangepast. Verder moet de accreditatie nog van de grond komen en zal de bekostigingssystematiek moeten worden aangepast. En dat alles in een hele korte periode.

D66 gelooft oprecht - inmiddels een aantal vernieuwingen in het onderwijs meegemaakt hebbende - dat er gedurende die veranderingen voor gewaakt moet worden dat er voldoende stabiele/ vaste factoren overeind blijven. De weg van de evolutie is te prefereren boven die van de revolutie. Maar wie bewaakt dat?

Accreditatie
D66 heeft er steeds voor gepleit om de discussie over het B&M te voeren vanuit de inhoud en de beoogde kwaliteit. Daarvoor is een deugdelijke accreditatie van groot belang. Daarom hebben we ons sterk gemaakt voor een accreditatieraad, die de kwaliteit van het onderwijs bewaakt en een vergelijking maakt met de ons omringende landen. We hebben er zelfs een motie voor ingediend. Het ziet ernaar uit dat de accreditatie nu ook inderdaad een centrale plaats in het geheel lijkt te krijgen.

D66 zit wel met een paar andere dingen:
Aan de ene kant wordt de accreditatieraad een heel centraal element in het proces. En terecht. Aan de andere kant stel ik vast dat de accreditatie voor de beginsituatie als mosterd na de maaltijd dreigt te komen. De minister stelt immers voor om over te gaan tot een eenmalige omzetting van de bestaande opleidingen per september 2002. De accreditatieraad kan echter niet zo snel werken dat opleidingen per 2002 al geaccrediteerd zijn.

D66 wil het volgende met de minister afspreken. Als we het doen zoals de minsiter voorstelt, namelijk een eenmalige omzetting naar B&M per sept 2002, dan moeten er wel extra veiligheidskleppen worden aangebracht zodat er niet een interregnum ontstaat met een wildgroei aan bachelors- en masters- varianten waar geen bekostiging en studiefinanciering tegenover staat.

Wat D66 betreft moet tenminste het volgende gegarandeerd zijn:


1. Studieduur blijft zoals die is tótdat accreditatie heeft plaatsgevonden. Verlenging van studieduur is aan de orde wanneer accreditatie heeft uitgewezen dat dat nodig is, gelet ook op de internationale dimensie. Dat zal dan ook zijn weerslag moeten krijgen in de bekostiging en de studiefinanciering; anders nemen we onze eigen kwaliteitsbeoordeling niet serieus. Met andere woorden: studieduur en studiefianciering blijven aan elkaar gekoppeld ook nadat de overstap naar B&M is gemaakt. (Hierop is een D66-motie ingediend en aangenomen)

Ook na de omzetting in B&M moeten studenten erop kunnen rekenen dat bekostiging en met name studiefinanciering gewaarborgd zijn voor de hele opleiding.


2.Ten tweede moet de 'advies commissie onderwijs' gewoon haar werk blijven doen totdat de accreditatie raad in werking treedt. Er mag geen gat vallen. Kunnen we daarop rekenen? (Dit is toegezegd door de minister met de beperking dat het voornamelijk een toets op kwaliteit zal zijn).


3. Het derde wat we willen afspreken is dat de 'top-masters sterren' voorlopig even niet de eerste prioriteit van de accreditatieraad vormen. Op zich heeft D66 geen bezwaar tegen top-masters maar dan wel in de goede volgorde én op basis van bewezen kwaliteit. Bij de begroting heeft D66 de minister erop gewezen we met de zolder beginnen terwijl het fundament en de eerste en tweede verdieping er nog niet eens staan.


4. Als laatste wil D66 afspreken dat de zeggenschap van de studenten waar het gaat om de effecten van de invoering van de B&M structuur op hun opleiding vorm moet krijgen. De positie van de studenten is ontzettend mager.

Er is een tweetal studentenorganisaties (ISO en LSVB) die zeer gedreven en bedreven de standpunten naar voren brengen maar juist dat maakt duidelijk hoe ontzettend zwak de medezeggenschap van studenten in deze kwestie geregeld is.
De werkgroep "positie student" is inmiddels op de klippen gelopen. Daar is nog niks voor in de plaats gekomen. De evaluatie MUB die in onze ogen zou moeten resulteren in sterkere positie van de deelnemer is uitgesteld en zal dus niks meer kunnen betekenen voor dit proces. Dat maakt dat het natuurlijke evenwicht tussen de wensen en ambities van de opleidingen en die van de studenten er niet is. Een goed voorbeeld van medezeggenschap die te kort schiet zie je nu rond de propedeuse en het bindend studieadvies. Er zijn geen criteria voor het mogen wegsturen van studenten. Studenten zijn terecht beducht voor willekeur en onterechte selectie. Nergens is geregeld welke minimale resultaten studenten moeten behalen om door te mogen gaan.

Gevraagd aan de minister of hij bereid is een voorstel te doen? (Er is toegezegd dat over enkele weken een notitie naar de kamer komt met voorstellen voor een versteviging van de positie van de student).

Mutatis mutandis geldt vrijwel hetzelfde voor personeel binnen het hoger onderwijs. Ook voor hen is de medezeggenschap slecht geregeld. Ook hen behoort een stem te worden gegeven. Met de mub-evaluatie zullen we daarop terug komen.

Hoofdlijnen van de inrichting in B&M
Verschil in oriëntatie van hbo en wo blijkt voorlopig gewoon bestaan. Ik teken aan dat op de grensvlakken tussen hbo en wo steeds meer opleidingsbehoeften gaan onstaan waar we ons niet voor moeten afsluiten.
Aansluiting op havo/mbo en vwo moet echt gewaarborgd blijven. Dreigt nu hier en daar een veramerikanisering van ons onderwijs die, als we daar zonder meer aan toe geven, onvoldoende recht doet aan de inrichting van ons Nederlandse voortgezet onderwijs? Het hoger onderwijs zal echt moeten blijven aansluiten op het voortgezet onderwijs anders begaan we een grote vergissing. Die zorg voor de aansluiting op het voortgezet onderwijs kom ik te weinig tegen. Vraag daar de aandacht van de minister voor.

Bekostiging
Voor het wo is bekostiging gegarandeerd tot en met de masters. Voor het hbo is de bekostiging gegarandeerd tot en met de bachelors, de deur openhoudend voor het ontwikkelen van een eigen masters. Wij vinden dit een redelijk voorstel, vooral stoelend op de aansluiting bij de huidige situatie. We zouden het niet redelijk vinden om uit een verkapt gevoel voor rechtvaardigheid te zeggen dat de wo masters niet bekostigd mogen worden omdat dat we dat ook bij de hbo niet zouden willen. Dat er een verkenning komt naar de hbo- masters en de mogelijke financieringsarrangementen die daarbij aan de orde kunnen zijn lijkt ons nuttig.

Ontwikkelingsproces
In onze D66 ogen is dit alles onderdeel van een ontwikkelingsproces geen eindstation. We moeten vooral niet proberen om onmiddellijk het eindstation te bouwen. Als over een jaar of vijf na 2002 blijkt dat de wo bachelors zich inderdaad heeft ontwikkeld tot een diploma met grote civiele waarde en forse uitstroom naar de markt en omgekeerd de hbo masters zich goed heeft ontwikkeld, dan kan vanzelfsprekend opnieuw gekeken worden of niet tot verdere harmonisatie van inrichting en bekostiging kan worden overgegaan. Op dit moment moet dat allemaal nog maar afgewacht worden of we er bijvoorbeeld in slagen een driejarig wo bachelors te ontwikkelen die ook echt relevant is en voldoende civiel effect heeft. Kort en goed: voor dit moment volgen wij het voorstel om dicht tegen de huidige inrichting van het hoger onderwijs aan te gaan zitten en op die manier een gelijke overgang te bevorderen.

Probleemgestuurd leren, Mcmasterisering van ons onderwijs Het zelfstandig leren concept - voor zover nog niet ingevoerd - lijkt tot dogma te worden verheven. Diversiteit ook in didactische aanpak is altijd een kenmerk van ons systeem geweest. Dat zou in onze ogen ook zo moeten blijven: dan is er iets te kiezen. Maastricht had het probleemoplossen leren en de Mcmaster methode. En Leiden was leiden. Sommige studenten gaven de voorkeur aan de ene aanpak, andere aan de andere. Die keuzevrijheid moet niet overboord worden gegooid.

Transitiekosten
Het lijkt redelijk te veronderstellen dat de overgang van het huidige systeem naar een & model niet zomaar 'budgettair neutraal' kan verlopen. Het wo moet zijn bachelors handen en voeten geven en het hbo- zijn masters. VSNU en HBO-Raad komen met een een berekening van wat een redelijke en faire vergoeding zou moeten zijn om de overgang te maken van bachelors naar masters. De minister is naar eigen zeggen bereid tot overleg.
download:
Notaoverleg: Naar een open hoger onderwijs
Notaoverleg: Naar een open hoger onderwijs

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie