Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Toespraak Staatssecr. De Vries over vrouwen bij de brandweer

Datum nieuwsfeit: 06-04-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Toespraak Staatssecretaris Gijs de Vries: "Meer vrouwen bij de brandweer"
Een toespraak bij het onderwerp Brandweer en Rampenbestrijding 4 april 2001
Dames en heren,
"De brandweer is voor mannen." Dat was het beeld vroeger en dat is het hier en daar nog steeds. Nieuwe brandweerlieden werden uit familie, vrienden en kennissen gerekruteerd. Hierdoor ontstond een vrij homogene groep mannen en kwam het maar zelden voor dat een vrouw zich kwam melden. Lange tijd volstond de brandweer met deze wijze van rekruteren van nieuw personeel. Maar die tijd is voorbij.
Het is hoog tijd dat meer vrouwen kansen krijgen bij de brandweer. Hun aandeel is nu nog maar 3.3% en dat is veel te laag. Het is zowel voor de maatschappij in het algemeen als voor de brandweer in het bijzonder nodig dat we een doorbraak forceren. We moeten vrouwen winnen voor de brandweer. En we moeten de brandweer winnen voor meer vrouwelijke medewerkers.
Graag wil ik mijn waardering en dank uitspreken aan het Netwerk Brandweervrouwen, dat zich de afgelopen jaren met succes sterk heeft gemaakt voor een grotere rol van vrouwen bij de brandweer. De activiteiten van het Netwerk, waaronder de website www.brandweervrouw.nl, hebben er veel aan bijgedragen dat binnen en buiten de brandweer wordt ingezien dat brandweerwerk net zo goed vrouwenwerk is als mannenwerk.
Ook de leden van de commissie Vergroten Aandeel Brandweervrouwen dank ik voor hun inzet.
De campagne die nu van start gaat heeft drie speerpunten. In de eerste plaats gaat het erom brandweerkorpsen bij te staan bij het werven van vrijwilligers, vrouwen zowel als mannen. Ik vraag in dit verband onder andere de aandacht van de werkgevers in ons land voor het belang, werknemers in de gelegenheid te stellen als vrijwillige brandweervrouw of -man bij te dragen aan de veiligheid van ons allen. In de tweede plaats zal BZK op korte termijn in overleg treden met tien grote brandweerkorpsen, om ook in de beroepsorganisatie meer vrouwen te krijgen. In de derde plaats zal BZK samen met het NIBRA campagne voeren om meer vrouwen via de brandweeracademie op te leiden voor leidinggevende functies. De campagne zal worden ondersteund door radiospotjes, een gratis telefoonnummer (0800-0233773), de genoemde website (www. brandweervrouw.nl), en later dit jaar ook via Postbus 51. Enkele korpsen hebben in de voorhoede baanbrekend werk verricht. Zij hebben met lokale, op vrouwen gerichte campagnes, geworven voor de brandweer. Zo speelden zij in op de belangstelling van de vrouwen in hun gemeente, en met succes. Inmiddels zijn er negen korpsen met een aandeel van 15% of meer brandweervrouwen in dienst: Heerlen 15%, Voorschoten, 16%, Het Bildt 16%, IJsselstein 17%, Zwartluis 19%, Zeewolde 19%, Zutphen 19%, Vught 20% en Egmond 21%.
Die voorbeelden prikkelen tot navolging. Steeds meer korpsen werken aan initiatieven om hun achterstand in te lopen. De campagne, waarvoor ik vandaag het startschot geef, heeft tot doel deze korpsen - en de verantwoordelijke gemeentebesturen - bij te staan, en de processen van zowel werving als integratie te versnellen.
Inmiddels heeft een groot deel van de korpsen kennis gemaakt met reguliere procedures voor het rekruteren en selecteren van nieuw personeel. Nu is het tijd om te oogsten!
Waarom vrouwen bij de brandweer?
De brandweer heeft vrouwen veel te bieden. Het is een uitdagend, afwisselend beroep waarin je iets voor de samenleving doet. De brandweer biedt vrouwen en mannen door opleiding, oefening en ervaringen de kans om zich verder te ontwikkelen en hun grenzen te verleggen. Als brandweervrouw raak je betrokken bij de veiligheid in je eigen omgeving, krijg je veel positieve reacties van mensen die je helpt en kom je op plekken waar je anders nooit zou komen. Je blust niet alleen branden, maar helpt ook mee om levens van mens en dier te redden. Naast brand zul je ook stormschade, wateroverlast en verkeersongelukken op je weg vinden. Daarnaast doe je boeiende contacten op. Het in teamverband werken op onverwachte plaatsen en tijden schept een hechte band met je collega-vrijwilligers.
Omgekeerd hebben vrouwen ook de brandweer veel te bieden. In de brandweerkorpsen van vandaag, waar veel aandacht wordt besteed aan professionalisering, preventie en hulpverlening, komen vrouwen goed tot hun recht. Vrouwen brengen vaak een andere deskundigheid in omdat ze vaak andere kennis en ervaring hebben opgedaan dan mannen. Dit komt de kwaliteit van het werk van de brandweer ten goede. Zoals u weet is het brandweervak in hoge mate een kwestie van teamwork; en voor brandweerteams geldt wat voor alle teams geldt: ze functioneren pas optimaal als er mensen met verschillende achtergronden, ervaring en kennis deel van uitmaken. Verhoging van het aantal vrouwen bij de brandweer kan tevens een bijdrage leveren aan de verbetering van het imago van de brandweer. Immers: een moderne, eigentijdse organisatie is een organisatie waarin zowel mannen als vrouwen werkzaam zijn. Dat zou ook verfrissend zijn voor het vak van brandweerman/-vrouw: het confronteert de brandweer met een andere benadering en nieuwe ideeën en dat is goed voor elke organisatie. Het zal ook de publieksvriendelijkheid ten goede komen als de brandweer een afspiegeling van de maatschappij vormt: de boodschap aan de samenleving is dat de brandweer er voor iederéén is. Daarom is er naar mijn mening ook plaats voor veel meer allochtonen bij de brandweer. Ook op dit punt zal mijn ministerie de korpsen ondersteuning gaan bieden.
Daarnaast zijn inspanningen om het aandeel van vrouwen te vergroten zinvol, omdat de brandweer net als andere arbeidsorganisaties steeds meer te maken krijgt met krapte op de arbeidsmarkt. Voor de brandweer betekent rekrutering uit een breder potentieel, dus zowel vrouwen, mannen als etnische minderheden, meer kans op de werving van goed gekwalificeerd personeel.
Vrijwilligers
Nu de brandweer meer naar buiten treedt om personeel te vinden, merkt zij dat het moeilijker wordt om vrijwilligers te vinden. Mensen krijgen het steeds drukker. Vrije tijd is familietijd geworden en hun reguliere werk laat vrijwillige brandweermensen niet meer zo makkelijk onder werktijd uitrukken. Verder wonen en werken mensen niet meer zo vanzelfsprekend in dezelfde plaats, zijn ze niet meer zo gebonden aan hun woonplaats en verhuizen ze sneller. Daar komt nog bij dat de brandweer, omdat zij traditioneel nogal naar binnen gekeerd opereerde, zeker voor vrouwen als werkgever relatief onbekend is.
Nu het moeilijker wordt om mensen te vinden voor de vrijwillige brandweer kan de brandweer het zich niet meer permitteren om de helft van het potentieel, de vrouwen, buiten beschouwing te laten. Zeker niet omdat onder de doelgroep vrouwen relatief een groter potentieel aanwezig is. In Nederland is het nog steeds zo dat een groot deel van de vrouwen geen betaalde arbeid verricht of een deeltijd baan heeft. Voor de brandweer is vooral die categorie mensen interessant die overdag tijd heeft om uit te rukken. Uiteraard behoren ook vrouwen die al betaalde arbeid verrichten en dit willen combineren met een zinvolle, actieve, extra uitdaging, tot de doelgroep.
Het is overigens interessant om erop te wijzen dat de beroepskrachten vaak geselecteerd worden uit de vrijwilligers, dus voor wie wil kan de vrijwillige brandweer al snel fungeren als opstapje voor een professionele loopbaan.
Werving en selectie door de brandweer
In de wat grotere korpsen is er een personeelsfunctionaris beschikbaar om de werving en selectie te ondersteunen, maar in de kleine en middelgrote korpsen speelt de commandant zelf een centrale rol. Voor de campagne betekent dit dat het materiaal voor korpsen zo compleet en pasklaar mogelijk moet worden aangeleverd. Op die manier is de drempel om er mee aan de slag te gaan, zo laag mogelijk. Ik ben ervan overtuigd dat een slagvaardige en daadkrachtige organisatie als de brandweer de campagne met enthousiasme en daadkracht zal uitvoeren. In alle gevallen vervult de commandant een voorbeeldfunctie. Ik daag hen uit hun korps vóór te gaan, met concrete initiatieven, en volgend jaar hun resultaten openbaar te maken.
Aanpassing aan doelgroep
Wil de brandweer meer vrouwen in dienst kunnen nemen, dan moet de campagne natuurlijk afgestemd zijn op de doelgroep. Maar dat is nog niet voldoende. Ook de organisatie zelf moet openstaan voor vrouwen.
De campagne
Eerst de campagne. Slechts weinig vrouwen zijn bekend met de brandweer, dus moet voor een effectieve campagne het vergroten van de bekendheid met het brandweerwerk het doel zijn. Om vrouwen te kunnen interesseren voor de brandweer moet hen duidelijk worden gemaakt wat het beroep in de praktijk inhoudt. Het blussen van branden is het eerste waaraan iedereen denkt die het woord "brandweer" hoort. Minder bekend is dat een groot deel van de werkzaamheden niets met brand te maken heeft. Het breed positioneren van de brandweer is van belang omdat een brede presentatie van coördinerende en hulpverlenende taken meer kans heeft om de belangstelling van vrouwen te wekken. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen worden aangesproken door volgende aspecten van het brandweervak:


* het leveren van een bijdrage aan het algemeen belang door het helpen van mensen en dieren in nood;

* het vervullen van hulpverlenings-, preventie- en voorlichtingstaken;

* de spanning en het afwisselende karakter van het werk;
* het werken in teamverband.

Niet iedereen weet dat een groot deel van het brandweerwerk wordt uitgevoerd door vrijwilligers. Om vrouwen te interesseren voor het werk als vrijwilliger moet worden gewezen op de voordelen van het werken als vrijwilliger, van maatschappelijke betrokkenheid, en van het leveren van een bijdrage aan de hulpverlening en vergroting van de veiligheid in de directe woonomgeving, de opleidingen, het leren van een vak. Verder moet, nadat de interesse voor de brandweer is gewekt, duidelijk worden overgebracht dat het werken als vrijwilliger niet vrijblijvend is.

Er wordt een tijdsinvestering van 1 à 2 avonden per week van je verwacht; het is meer dan een hobby. De vergoeding voor het brandweerwerk is zeker aantrekkelijk; het is voor vrouwen die geen betaalde baan hebben toch een eigen bron van inkomsten, hoewel ik erbij moet zeggen dat niet alle korpsen een vergoeding uitbetalen aan vrijwilligers.

We willen vrouwen dus duidelijk maken dat brandweerwerk:
* belangrijk werk is;

* teamwerk is;

* veel meer is dan het blussen van branden;

* niet zozeer technisch werk is;

* goede opleidingen biedt;

* carrièreperspectief biedt;

* in deeltijd kan worden verricht;

* zeker ook vrouwenwerk is;

De organisatie
Om te zorgen dat vrouwen bij de brandweer blijven, is ook aandacht nodig voor een breed scala aan aspecten die samenhangen met de integratie van brandweervrouwen. Werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden waren in het verleden toegesneden op mannelijke werknemers. Die moeten waar nodig worden omgebogen naar eigentijdse, moderne werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden, die aansluiten bij de wensen van vrouwelijke medewerkers.

Zo zullen brandweerkorpsen regelingen moeten treffen voor kinderopvang en deeltijdwerk en verdient het aanbeveling om de omgangsvormen nog eens onder de loep te nemen.

Brandweerkazernes moeten berekend zijn op zowel vrouwelijke als mannelijke medewerkers. Er behoren afzonderlijke toiletten te zijn, gescheiden douches en - als op de kazerne overnacht moet worden - aparte slaapruimten voor vrouwen en mannen.
Uit onderzoek is gebleken dat deze voorzieningen op nogal wat brandweerkazernes ontbreken. Volgens de Arbo-wet zijn alle werkgevers verplicht om de werkplek in te richten met genoemde gescheiden voorzieningen voor vrouwen en mannen. Het onderzoek van vorig jaar van de Arbeidsinspectie wijst hier ook op. Het belang van het aanbrengen van deze voorzieningen wordt ook ondersteund door Amerikaans onderzoek. Daaruit blijkt dat seksuele intimidatie bij de brandweer vaker voorkomt op locaties waar geen sprake is van gescheiden voorzieningen. In Nederland zijn de voorzieningen in nieuwe kazernes in orde, maar in oude lang niet altijd. Ik vraag uitdrukkelijk de aandacht van de gemeentebesturen voor deze verantwoordelijkheid.

Het is van groot belang dat leidinggevenden het positieve beleid ten opzichte van brandweervrouwen uitdragen en duidelijk laten zien dat ze achter dat beleid staan. De leiding moet haar verantwoordelijkheid nemen. Zij dient erop toe te zien dat vrouwen - en dat geldt ook voor allochtonen - gelijkwaardig en met respect behandeld worden. Hiertoe dienen afspraken gemaakt te worden met alle leidinggevenden in het korps. Iedereen binnen het korps moet van deze afspraken op de hoogte zijn. Iedereen moet ook weten tot wie men zich kan richten bij ongewenst gedrag en hoe leidinggevenden op hun verantwoordelijkheid kunnen worden aangesproken. Burgemeesters doen er goed aan hun brandweercommandant hierop aan te spreken - en gemeenteraadsleden de burgemeester. Van alle brandweerkorpsen geeft 73% aan dat het gemeentebestuur belangstelling heeft voor het onderwerp vrouwen bij de brandweer. Volgens 27% van de korpsen toont hun gemeentebestuur nog geen belangstelling. Dat is dus een punt van aandacht voor de betrokken bestuurders en raadsleden. Naar ik hoop ook in de verkiezingsprogrammas voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar.

Dames en heren,

"Vrouwen zijn een aanwinst voor het korps," aldus een geïnterviewde in het onderzoek Stand van zaken vrouwen bij de brandweer van vorig jaar. Zo is dat. Maar vrouwen komen vaak niet uit zichzelf op het idee om bij de brandweer te solliciteren. Dit in tegenstelling tot mannen, voor wie het vaak een jongensdroom is. Daarom moeten we de brandweer onder de aandacht brengen van vrouwen. Dat moet leiden tot belangstelling voor het werken bij de brandweer. De brandweer biedt veelzijdig, interessant en uitdagend werk. Brandweerwerk is teamwerk. Door het werken als brandweervrouw kun je echt een nuttige bijdrage leveren aan de samenleving. Brandweerwerk is méér dan alleen mannenwerk. Díe boodschap moet centraal staan in de campagne, zowel bij de werving van vrijwilligsters als bij die van beroepskrachten. Zo moeten we erin kunnen slagen om het aantal vrouwen bij de brandweer binnen twee jaar ten minste te verdubbelen. In de jaren daarna moeten de aantallen nog veel verder omhoog, om ervoor te zorgen dat de brandweer werkelijk een afspiegeling wordt van de samenleving die zij dient. Dus: aan de slag!

Ik dank u voor uw aandacht.

N.B. alleen het gesproken woord geldt.

Relevante links:
Site Netwerk Brandweervrouwen en campagne-site

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie