Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

NWO-onderzoek 'Tijd in filosofie van geest'

Datum nieuwsfeit: 02-05-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
Zoek soortgelijke berichten
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

Tijd in filosofie van geest

Filosoof dr. Marc Slors onderzocht in opdracht van NWO hoe alledaagse verklaringen van menselijk gedrag zich verhouden tot natuurwetenschappelijke verklaringen. Zijn conclusie is dat beide zienswijzen verenigbaar zijn als de inhoud van gedachten een grotere rol krijgt in de filosofie van de geest.

Het onderzoek komt voort uit een oud conflict. Natuurwetenschappers zien het menselijk handelen als een gevolg van processen in de hersenen. In de alledaagse werkelijkheid spreken we echter over redenen en argumenten, als we uitleggen waarom we iets hebben gedaan. Die twee perspectieven leiden gauw tot conflicterende uitspraken. De onderzoeker tracht door het verhelderen van de begrippen uit de filosofie van de cognitiewetenschappen, beide zienswijzen met elkaar te verenigen.

In de opvatting van Slors zijn mentale toestanden, zoals gedachten, emoties en overtuigingen, altijd ingebed in een verleden. Elke nieuwe mentale toestand krijgt pas duidelijk inhoud door dat verleden, net zoals elke zin in een boek pas betekenis krijgt doordat de lezer voortbouwt op de kennis van de voorgaande bladzijden. Slors noemt dit diachroon holisme. Diachroon betekent door de tijd. Holisme betekent in de filosofie van de cognitiewetenschappen dat de gedachten die zich voordoen in de geest van een persoon elkaar beïnvloeden.

Diachroon holisme geeft een nieuw perspectief op de vraag hoe hersenactiviteit en gedachten of gevoelens samenhangen. De onderzoeker gaat ervan uit dat de hersenactiviteit bewustzijn veroorzaakt, maar dat het bewustzijn niet tot de fysica en chemie van de hersenen kan worden gereduceerd. Dit standpunt is gemakkelijker te onderbouwen door de factor tijd te introduceren in de inhoud van mentale toestanden. Beschrijvingen van hersentoestanden als neurologische toestanden verwijzen immers niet naar eerdere toestanden, terwijl beschrijvingen als mentale toestanden wel terugverwijzen.

Een voorbeeld van een problematiek die met diachroon holisme kan worden verduidelijkt is de continuïteit van de persoonlijke identiteit, een oud vraagstuk uit de filosofie: wat is het dat een persoon door de tijd heen tot dezelfde maakt? In diachroon holisme vormt de inhoud van de gedachten, inclusief het netwerk met andere mentale toestanden de basis van de continuïteit. De rol die tijd heeft in de gedachteninhoud krijgt daarmee een zinvolle relatie met de rol van tijd in de probleemstelling van psychologische continuïteit. Omdat de mentale inhoud niet is te reduceren tot fysieke hersentoestanden, wordt daarmee ook het probleem van de continuïteit van de persoon losgekoppeld van de fysieke hersenen.



Nadere informatie bij:

* dr. Marc Slors (KUN, fac.Filosofie)

* tel. 024 3612951 of 0294 281829 (privé)
* e-mail (mvpslors@euronet.nl)

* Een boek over dit onderwerp: The Diachronic Mind, verschijnt eind mei bij Kluwer Academia in de reeks Philosophical studies series

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie