Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

René Gabriëls maakt boek over intellectuelen in Nederland

Datum nieuwsfeit: 11-05-2001
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Nieuw licht op Rushdie-affaire en andere publieke controversen

René Gabriëls over Intellectuelen in Nederland

Een intellectueel is iemand die in het openbaar kritiek uitoefent op iets dat naar zijn mening veel mensen aangaat en bovendien controversieel is. In het boek "Intellectuele in Nederland" wordt de rol van de intellectueel in publieke controversen over kernenergie, armoede en Rushdie beschreven. De auteur René Gabriëls, universitair docent aan de Faculteit der Cultuurwetenschappen van de Universiteit Maastricht, wijst erop dat intellectuelen voor en van ideeën leven. Ze leven voor ideeën wanneer ze in de openbaarheid strijden voor bijvoorbeeld een schoner milieu, een rechtvaardige samenleving of voor vrede. Tevens leven intellectuelen van hun ideeën. Ze ontlenen status en macht aan datgene wat ze uitspreken of op papier zetten. In dit boek wordt verhelderd hoe vooral Nederlandse intellectuelen voor en van ideeën leven. Gabriëls is nagegaan hoe ze intervenieerden in voornoemde publieke controversen.

Rushdie
Voor zijn analyse van de Rushdie-affaire heeft Gabriëls niet alleen gekeken naar wat intellectuelen beweren, maar ook de gewraakte roman De Duivelsverzen geanalyseerd. Hierdoor kan hij een nieuw licht werpen op de affaire. Hij laat zien dat Rushdies kijk op de wereld diametraal staat tegenover de visie van columnisten die het voor hem opnemen. De columnisten scheiden werelden die Rushdie juist in zijn romans en essays op een subtiele wijze met elkaar verbindt.

Armoede in Nederland
Een ander controversieel onderwerp is armoede. De internationale euforie over het poldermodel kan niet verhullen dat er in Nederland nog steeds armoede is. Sinds de jaren tachtig is armoede herhaaldelijk het onderwerp van een debat geweest. In 1989 beleefde de publieke controverse over armoede haar eerste hoogtepunt toen politici met vertegenwoordigers van de kerken streden over de vraag wie verantwoordelijk is voor de armoede in Nederland. Begin jaren negentig verdween het armoededebat enigszins op de achtergrond. In het najaar van 1996 laaide het echter weer op door een provocerende uitspraak van bisschop Muskens uit Breda. Hij beweerde dat iemand een brood uit de winkel mag weghalen wanneer hij zo arm is dat hij niet meer kan leven. Gabriëls analyseert de rol van de intellectueel tijdens beide hoogtepunten van het armoededebat, en laat zien hoe zij een nieuwe impuls geven aan deze controverse door op een subtiele wijze feiten en waarden aan elkaar te koppelen.
Kernenergie
In het begin van de jaren tachtig entameerde de overheid een Brede Maatschappelijke Discussie (BMD) over kernenergie. Uit het op 23 januari 1984 gepubliceerde Eindrapport over deze discussie bleek dat een grote meerderheid van de Nederlandse bevolking tegen uitbreiding van het aantal kerncentrales was. Desalniettemin besloot de regering tot de bouw van nieuwe kerncentrales. Vanwege de kernramp in Tsjernobyl kwam ze terug op dit besluit. Gabriëls' analyse van de wijze waarop intellectuelen zich gemengd hebben in de BMD vormt een leerstuk voor een democratische omgang met gevaarlijke technologie. Intellectuelen die zich mengden in de BMD wezen er problemen rondom deze technologie veronachtzaamden, maar wezen ook op het democratisch tekort van de BMD.

Nieuwe kosmopoliet
Dit boek is niet zomaar een beschrijving van de publieke interventies van intellectuelen, maar intervenieert tevens zelf. Volgens Gabriëls is dit nodig omdat degenen die over intellectuelen schrijven doorgaans gebruik maken van oude kaarten, terwijl het intellectuele landschap sterk gewijzigd is. Hij betoogt dat de traditionele intellectueel uit de twintigste eeuw tegenwoordig het veld dient te ruimen voor de nieuwe kosmopoliet.

Intellectuelen in Nederland. Publieke controversen over kernenergie, armoede en Rushdie.
Uitgeverij Boom, Amsterdam. ISBN 90 5352 581 5

Noot voor de pers
De afdeling Communicatie van de UM is bereikbaar via 043 388 2044. Voor urgente zaken buiten kantooruren 06 21275612.
De persberichten van de UM staan op Internet www.pers.unimaas.nl.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie