Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Eerste reactie PvdA-fractie op jaarverslagen 2000

Datum nieuwsfeit: 16-05-2001
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

Den Haag, 16 mei 200

!!! EMBARGO TOT WOENSDAG 16 MEI 2001, 16.00 uur !!!

Eerste reactie PvdA-fractie op jaarverslagen 2000:

Vooruitgang, maar ernstige tekortkomingen financieel beheer baren zorgen

De PvdA-fractie is over het algemeen tevreden over de wijze waarop de operatie Van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording (VBTB) wordt uitgevoerd. Het doel van de VBTB-operatie dat naast de rechtmatigheid vooral inzicht gaat ontstaan in de doelmatigheid van de uitgaven is echter nog niet bereikt. Hierdoor is de Tweede Kamer onvoldoende in staat vast te stellen of er werkelijk sprake is dat er 'waar voor je geld' wordt geleverd. Het uitgangspunt dat er een koppeling wordt gelegd tussen oorspronkelijke beleidsdoelstellingen, benodigde middelen én de geleverde prestaties is nog niet uit de verf gekomen.

Nader onderzoek defensie en justitie gewenst

De fractie van de PvdA constateert dat de Algemene Rekenkamer (ARK) heeft vastgesteld dat met uitzondering van het ministerie van economische zaken alle departementen vooruitgang hebben geboekt in het financieel beheer. Dat is van betekenis omdat alleen dan door de Tweede Kamer kan worden vastgesteld of de beschikbare gelden ook daadwerkelijk rechtmatig zijn uitgeven. Ondanks deze verbetering moet worden geconcludeerd dat niet alle departementen erin geslaagd zijn om de in 2000 vastgestelde 'ernstige tekortkomingen' in het financieel beheer weg te werken. Sterker nog: er zijn door de ARK nieuwe ernstige tekortkomingen geconstateerd. De PvdA acht het noodzakelijk dat de Tweede Kamer nader onderzoek gaat doen om na te gaan waarom de reeds bestaande ernstige tekortkomingen door de verantwoordelijke ministeries niet zijn weggenomen en hoe het heeft kunnen gebeuren dat er nieuwe zijn bijgekomen. Dit nader onderzoek zal moeten plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van de Commissie van de Rijksuitgaven en de verantwoordelijke Vaste Kamercommissie. De uitkomsten dienen bij te dragen aan een verdieping van het algemeen overleg met de betreffende ministers over de financiële rapportage van hun departementen.

De zorg van de PvdA-fractie en de vraag om nader onderzoek richt zich vooral op de ernstige tekortkomingen in het financieel beheer die zijn geconstateerd bij de ministeries van Defensie en Justitie.

Al in de zomer van 1999 heeft de PvdA gepleit voor een forse herstructurering van het ministerie van Defensie. De ernstige tekortkomingen in het financieel beheer die zich in 2000 bij de Koninklijke Luchtmacht en Materieelbeheer voordeden zijn de uitdrukking van een slechte organisatie. Nu blijkt niet alleen dat de problemen bij Luchtmacht en Materieelbeheer nog steeds voortduren, maar dat er zelfs een nieuwe ernstige tekortkoming in het financieel beheer is bij gekomen: bij de Marechaussee. Voor de PvdA-fractie reden om aan te dringen op nader onderzoek naar mogelijke structurele oorzaken.

Ook het ministerie van Justitie wordt al in een lange reeks van jaren gekenmerkt door ernstige organisatorische problemen. De verwachting dat deze binnen de huidige kabinetsperiode zouden worden opgelost lijkt niet gerechtvaardigd. De ernstige tekortkomingen in het financieel beheer van het vorig jaar (Stichting Reclassering Nederland en de personele uitgaven) bestaan nog steeds en ook hier is door de ARK een nieuwe ernstige tekortkoming vastgesteld. Hierbij gaat het om het financieel beheer van de Directie Rechtspleging en het openbaar Ministerie (OM). Deze directie is verantwoordelijk voor de ingrijpende organisatorische veranderingen die binnen de rechterlijke macht moeten worden doorgevoerd. De PvdA vraagt zich met de ARK af in hoeverre deze directie gezaghebbend leiding kan geven aan een noodzakelijk veranderingsproces als zij zelf niet in staat is leiding te geven aan het financieel beheer.

Onvoldoende controle EU-gelden

Bijzondere aandacht en zorg gaat uit naar het toezicht en de controle op de EU-geldstromen. Al eerder heeft de ARK aangetoond dat er zich problemen voordoen bij de controle en het toezicht op de rechtmatige besteding van de Europese middelen. Nu stelt de ARK een achteruitgang vast bij het toezicht door het ministerie van Economische Zaken op de rechtmatige besteding van EFRO-gelden en kwalificeert dit als een nieuwe ernstige tekortkoming. Dat is verbazingwekkend omdat in 1999 de minister van Economische Zaken de Kamer heeft toegezegd bij de behandeling van het Jaarverslag EZ zich in te spannen om verbeteringen aan te brengen in het toezicht op de controle en het beheer van de EFRO-gelden over het subsidiejaar 2000. De PvdA-fractie constateert dat de minister haar toezeggingen aan de Kamer niet heeft waargemaakt. De PvdA betreurt het dat de regering pas in 2001 is gekomen met twee wetsvoorstellen die moeten leiden tot verbetering van controle en toezicht: de Wet Toezicht Europese Subsidies en de 8e wijziging van de Comptabiliteitswet. Ook de aangekondigde rapportage over de besteding van de EU-structuurfondsen, inclusief een overzicht van de cofinanciering, komt wat de PvdA-fractie betreft veel te laat.

Bij andere departementen is er bij het toezicht en de controle op de EU-gelden sprake van 'tekortkomingen'. Dat gaat dan om het achterblijven van de controle op de naleving van de Europese regelgeving - bijvoorbeeld door de provincies - en het toezicht daarop vanuit de departementen. De PvdA is van mening dat het hier om een ernstige situatie gaat. Juist in het kader van de VBTB-operatie dient het parlement haar controletaak te kunnen uitoefenen, maar dit is door de gebrekkige informatie niet mogelijk. Hierdoor blijven de prestaties zoals de effecten van subsidies onderbelicht. Bovendien loopt de Staat hier een groot financieel risico omdat zij aansprakelijk is voor misstanden indien die ontstaan door onvoldoende toezicht vanuit de departementen.

Terugkerend probleem

Er is sprake van een terugkerend probleem als het gaat om het financieel beheer van het ministerie van VWS inzake de jeugdzorg. Ook in 2000 bleek dat ministerie in strijd met gemaakte afspraken nog steeds geen zicht te hebben op de betrouwbaarheid van de gedane opgaven uit de 12 provincies en de drie grootstedelijke regio''s. De PvdA-fractie vindt dat een zorgwekkende situatie. Het probleem met de door provincies en grootstedelijke regio''s aangeleverde financiële verantwoording is dat nog steeds geen verklaring is vereist over de rechtmatigheid van de uitgaven. Reden voor de PvdA-fractie om er bij de regering op aan te dringen om de procedure inzake het aangekondigde wetsvoorstel waarin een verplichte rechtmatigheidverklaring is opgenomen, dat per 1 januari 2004 van kracht moet worden, te versnellen.

Wel levert het ministerie van Justitie een voorbeeld van hoe de VBTB-operatie in de toekomst zou moeten gaan werken. De minister laat hier daadwerkelijk zien wat de geleverde prestaties zijn bij de justitiële kinderbescherming. Daar is de doelstelling dat kinderen binnen zes tot negen maanden voor de kinderrechter moeten verschijnen. In de praktijk blijkt het meer dan een jaar te duren voordat er een uitspraak is, reden waarom de daarin opgenomen behandeling ook onnodig wordt uitgesteld.

Ook het toezicht van het ministerie van OC&W op de rechtmatigheid van de bestedingen van de specifieke uitkeringen voor het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOA) en het onderwijs in Allochtone Levende Talen (OALT) baart zorgen. Dat onderstreept eens te meer het belang van een toereikende controle- en toezichtsstructuur waarbij de minister van betrouwbare informatie wordt voorzien om inzicht te krijgen in de besteding van rijksgelden. De PvdA-fractie heeft er bij de bewindslieden van onderwijs herhaalde malen op aangedrongen om in hun beleid heldere prestatienormen op te nemen, niet alleen richting gemeenten maar ook richting scholen.

Weglekeffect meevallers uitgavenkader

In het Regeerakkoord is overeengekomen dat alle financiële ruimte onder het uitgavenkader - inclusief uitgavenmeevallers - beschikbaar is voor investeringen in knelpunten in de samenleving. Uit de cijfers in het Financieel Jaarverslag van het Rijk blijkt nu dat de uitgaven in 2000 ruim 2 miljard onder het uitgavenkader zijn gebleven. Het gaat hier om een saldo van een overschrijding bij het Rijk en een forse onderschrijding in de sector Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt. Feitelijk is hier sprake van een 'weglekeffect' waardoor het beschikbare geld niet kan word en geïnvesteerd in maatschappelijke knelpunten.

Afwijkingen van de ramingen deden zich eveneens voor in 1998 en 1999 en zijn eerder aan de orde gesteld. De fractie van de Partij van de Arbeid vindt het gewenst dat de minister van financiën hierover opheldering verschaft vóór het debat over het Financieel Jaarverslag 2000 van het Rijk. Wat was de totale omvang van de uitgavenruimte die na afloop van het kalenderjaar aanwezig bleek? Waarom kan die ruimte niet eerder zichtbaar worden? Was er sprake van incidentele of structurele meevallers? Hier lijkt sprake van een systeemfout. De PvdA heeft dit in debatten met het kabinet herhaaldelijk aan de orde gesteld. Uitgangspunt moet worden dat alle meevallers beschikbaar blijven voor maatschappelijke knelpunten.

Invoering euro problematisch voor lage inkomens

Zorgelijk is de constatering van de Algemene Rekenkamer over de risico's die zich kunnen voordoen bij de invoering van de euro. Volgens de ARK zijn de ministeries van SZW en VROM en in het verlengde daarvan de gemeenten en woningcorporaties voor wat betreft de Algemene Bijstands en de Huursubsidiewet onvoldoende voorbereid op de komst van de euro. De PvdA vindt het niet aanvaardbaar wanneer de betrokken kwetsbare groepen problemen zouden ondervinden als gevolg van de invoering van de euro.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie