Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Expeditie rond Afrika brengt nieuwe zeewervel boven water

Datum nieuwsfeit: 06-06-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
Zoek soortgelijke berichten
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Afd. Voorlichting & Communicatie
Tel.: 070 3440 713
E-mail: (news@nwo.nl)
Postbus 93138
2509 AC DEN HAAG

PERSBERICHT

Expeditie rond Afrika brengt nieuwe zeewervel boven water

Onderzoekers aan boord van het onderzoeksschip Pelagia van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) hebben in de oceaan bij Zuid-Afrika onverwacht een bijzondere wervel ontdekt. In tegenstelling tot de eerder in kaart gebrachte Agulhas-wervels, draait deze ring, een cycloon, rechtsom. Ook staat het water in het centrum circa een halve meter lager dan aan de rand, terwijl de normale Agulhas-ringen een bobbel vormen in het zeeoppervlak. De wervel heeft een doorsnede van driehonderd kilometer en tolt aan de omtrek met meer dan een meter per seconde rond. De Pelagia keert vandaag terug in de thuishaven Texel na een expeditie van vijf maanden rond het Afrikaanse continent.

De expeditiegangers merkten de enorme draaikolk ten zuidwesten van Zuid-Afrika bij toeval op. De metingen werden verricht toen het eigenlijke onderzoeksdoel, een even grote, maar linksom draaiende Agulhas-wervel, reeds was doorkruist. Agulhas-ringen ontstaan rond de kust van Zuid-Afrika, waar de zeestroom vanuit de Indische Oceaan met een scherpe bocht rechtsomkeer maakt. Daarbij snoert zich enkele malen per jaar een reuzenwervel af die geleidelijk de Atlantische Oceaan in drijft. Die wervels draaien steeds linksom.

Aan de rand van zo'n wervel ontstaan vaak tegengesteld draaiende kolken, cyclonen genoemd, in het omringende, vrijwel stilstaande water. Aanvankelijk leken de metingen aan de zeestromen erop te wijzen dat het ook nu weer ging om een dergelijke bijverschijnsel van een Agulhas-ring.

Nadere analyse leerde echter dat de stromingen in de ring, meer dan een meter per seconde, wel erg hoog waren voor een randverschijnsel. Deze waarde was zelfs hoger dan de draaisnelheid van het water in de Agulhas-ring zelf. Het water in de reuzenbellen blijkt op een diepte van rond de 1000 m bovendien zouter te zijn dan het water van de Atlantische Oceaan, en zelfs zouter dan het toch al zoute water uit de Indische Oceaan op die diepte.

Uit verder onderzoek in de expeditie rondom Afrika blijkt de oorsprong van het water in deze tegendraadse wervel onder meer te liggen in de Straat van Mozambique (tussen Mozambique en het eiland Madagaskar). Daar ontmoeten twee watermassa's van verschillende oorsprong elkaar op meer dan een kilometer diepte. Koud water afkomstig uit het zuid- en noordpoolgebied heeft er een rendez vous met het zeer zoute water dat afkomstig is uit de Rode Zee en de Perzische Golf. Vanwege hun vrijwel gelijke dichtheid (koud water en extra zout water zijn beide zwaarder dan warm en minder zout water) bevinden beide watersoorten zich op hetzelfde onderwaterniveau waar ze onderling gaan mengen.

Doordat een deel van het water uit de Rode Zee in de Straat van Mozambique in zowel de linksom- als de rechtsomdraaiende wervels van de Agulhas-stroom terechtkomen, is er een doorgang van water en zout uit de Rode Zee naar de Atlantische Oceaan.

NIOZ is een onderzoeksinstituut van NWO en bestaat dit jaar 125 jaar. Het instituut behoort tot de oudste tien onderzoeksinstituten op het gebied van zeeonderzoek ter wereld.

Nadere informatie en illustraties (jpeg) bij dr. Kees Veth (NIOZ), tel. 0222 369414, e-mail (veth@nioz.nl) of Astrid van Veldhoven (NIOZ), e-mail (veldh@nioz.nl)


01-16e




















reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie