Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Proefschrift: De magnetische geest

Datum nieuwsfeit: 28-06-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Trimbos Instituut

Nieuwsflits

Trimbos nieuwsflits 7|01 Nummer 7, 28 juni 2001

De magnetische geest

Onlangs verscheen de handelseditie van het proefschrift De magnetische geest. Het dierlijk magnetisme 1770-1830, waarop Joost Vijselaar (als senior wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Trimbos-instituut) in 1999 cum laude aan de Universiteit Utrecht promoveerde. Nederland mag dan een nuchter land heten - een idee dat in het begin van de negentiende eeuw opgang maakte - rond 1815 was het dierlijk magnetisme of Mesmerisme korte tijd een ware mode in ons land. Tal van magnetiseurs (tegenwoordig spreken we wel van strijkers), zowel medici als leken, werden in deze jaren actief, het thema werd druk besproken in genootschappen en tijdschriften, het magnetisme werd aan universiteiten beoefend en het kreeg zelfs erkenning door de overheid als geneesmiddel.
Joost Vijselaar brengt in deze studie voor het eerst de onbekende en fascinerende geschiedenis van het dierlijk magnetisme in Nederland in kaart. De Nederlandse geschiedenis van het magnetisme wordt geschetst tegen de achtergrond van een uitvoerige cultuur- en wetenschapshistorische vergelijking van de ontwikkelingen van het dierlijk magnetisme in Frankrijk, Duitsland en Engeland. Duidelijk wordt daarin hoezeer de lotgevallen van het dierlijk magnetisme afhankelijk was van de heel verschillende wetenschapstradities in deze landen. Werd in Frankrijk het magnetisme effectief gemarginaliseerd door de georganiseerde wetenschap, in Duitsland raakte het daarentegen vervlochten met de geneeskunde en kreeg het bescherming van de staat, terwijl het in Engeland mee concurreerde op de vrije 'geneeskundige' markt.
Allereerst wordt echter onderzocht wat het dierlijk magnetisme naar de begrippen van die dagen precies inhield. Vijselaar toont aan dat het bij het dierlijk magnetisme niet ging om een vroege vorm van psychotherapie zoals in de gangbare literatuur algemeen wordt verondersteld. Het magnetisme komt in een nieuw licht te staan, verbonden als het was met achttiende-eeuwse medische en natuurkundige opvattingen over zenuwen en elektriciteit. De ontwikkeling van het dierlijk magnetisme, zoals hier beschreven, verbindt onder andere de geschiedenis van natuurwetenschap, geneeskunde, psychiatrie, filosofie en literatuur en raakt aan vragen over lichaam en geest, de verbeeldingskracht, zenuwziekte, kwakzalverij en de verhouding van de mens tot 'hogere sferen'.
Joost Vijselaar, De magnetische geest. Het dierlijk magnetisme 1770-1830, Uitgeverij SUN, Nijmegen, 2001, ISBN 90 58750159, f 79,50.

* Joost Vijselaar (030) 297 11 00

Colofon

Het Trimbos-instituut is een onafhankelijk landelijk kenniscentrum voor de GGZ en verslavingszorg met als doel de geestelijke gezondheid van mensen te bevorderen.
Nieuwsflitsen voorziet mensen die betrokken zijn bij de GGZ en verslavingszorg kort en bondig van informatie over activiteiten, diensten, producten en resultaten van het Trimbos-instituut. Nieuwsflitsen mag vrijelijk worden gekopieerd en verspreid.

Trimbos-instituut
Netherlands Institute of Mental Health and Addiction Da Costakade 45
Postbus 725 3500 AS Utrecht
Telefoon (030) 297 11 00
Fax (030) 297 11 11


Copyright © 2001 Trimbos-instituut All rights reserved.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie