Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie over biologische klok veldmuis

Datum nieuwsfeit: 06-07-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

Promotie

Biologische klok veldmuis tikt op vasopressine

Veel dieren hebben een interne klok die anticipeert op de dag-nacht variatie. Bij zoogdieren bevindt deze 'pacemaker' zich in de hersenen in de hypothalamische suprachiasmatische nuclei (SCN), net boven de kruising van de oogzenuw. De pacemaker genereert een zogenaamd circadiaan (van: circa = ongeveer, dies = dag) ritme waarvan de cyclusduur net iets afwijkt van 24 uur (vandaar: circa). Welke signalen er worden geproduceerd en wat de bron is van signaalstoffen is nauwelijks bekend. Het onderzoek van Koen Jansen richt zich op de vraag hoe de ritmiek kan worden teruggevonden in wat zich neurochemisch afspeelt in de SCN-hersenkern. Hij onderzocht hoe variatie in ritmiek correleert met vasopressine in veldmuizen die in hoge mate variatie in de expressie van circadiaan gedrag tonen. Vasopressine is een neuropeptide dat wordt geproduceerd in de SCN van veel zoogdieren.

Jansen vond dat het vasopressine producerende systeem van veldmuizen, die geen of nauwelijks circadiane ritmiek vertonen, ernstig verstoord is. Vasopressine werd in dergelijke veldmuizen niet volgens een circadiaan patroon afgegeven en dan ook nog in zeer geringe mate. Dit werd gemeten met een unieke methode waarbij hersenweefsel maanden in leven kan worden gehouden, en waarbij het voorafgaande gedrag van het dier nog steeds te meten is. Bij muizen met een normaal circadiaan ritme leek de SCN wel normaal te functioneren. Het onderzoek toont geen causaal verband aan tussen vasopressine en de expressie van circadiaan gedrag, maar maakt wel duidelijk dat dit zeker een richting is waarin verder moet worden gezocht. "Al was het maar," aldus Jansen, "Omdat andere potentiële kandidaten voor een dergelijke aansturing in de SCN van de veldmuis ontbreken." Overigens speelt vasopressine niet in alle diersoorten eenzelfde rol in de aansturing van het circadiaan ritme. Jansen: "Sommige andere soorten missen vasopressine volledig en kunnen toch circadiane ritmiek vertonen." /JS

Koen Jansen (Nuenen, 1971) studeerde biologie in Groningen. Het onderzoek is verricht bij de afdeling Diergedrag van het Zoologisch Laboratorium van de RUG en werd gefinancieerd door NWO. Jansen werkt op het ogenblik als postdoc bij de afdeling Tissue Engineering/Medische Biologie van de medische faculteit.

Datum en tijd

vrijdag 6 juli 2001, 14.15 uur

Promovendus

K. Jansen, tel. (050)363 24 98, fax (050)363 25 05, e-mail: (k.jansen@med.rug.nl) (werk)

Proefschrift

Circadian rhythms in pacemaker and behavior (a study in the common vole)

Promotor

prof.dr. S. Daan

Faculteit

wiskunde en natuurwetenschappen

Plaats

Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

NB: Dit is de laatste PERSINFORMATIE voor de zomer. Op 28 augustus 2001 verschijnt de eerste PERSINFORMATIE van het nieuwe academisch jaar.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie