Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Genealogie van de westerse moraal

Datum nieuwsfeit: 01-09-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
Zoek soortgelijke berichten
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

Genealogie van de westerse moraal
1 september 2001
Aan de Katholieke Universiteit Nijmegen gaan zeven onderzoekers de komende vijf jaar de ontwikkeling van het morele bewustzijn in de Middeleeuwen in kaart brengen. Centraal staan de vier kardinale deugden: bezonnenheid, rechtvaardigheid, moed en gematigdheid. NWO financiert het onderzoek met 1,5 miljoen gulden.

Het NWO-onderzoek moet inzicht geven in hoe de westerse moraal gestalte kreeg. Het onderzoek, onder leiding van dr. István Bejczy, gaat de positive kant van de moraal belichten. Deze kant blijft vaak onderbelicht, in tegenstelling tot onderzoek naar het besef van zonde en schuld.

Kardinale deugden kwamen al voor bij Plato. Ze geven aan welke houding een goed mens moet hebben. In de Oudheid en later in de Middeleeuwen golden de deugden als grondslagen van de moraal. Alle andere deugden werden van deze vier afgeleid. De onderzoekers willen nagaan welke betekenis de deugden hadden in de Middeleeuwen, het tijdperk waarin de westerse moraal zich vormde.

De NWO-onderzoekers zullen vooral verhandelingen gebruiken waarin moralisten, meestal geestelijken, een spiegel voorhielden aan de gelovigen. De mediëvisten gaan eerst na welke betekenis de deugden in die verhandelingen kregen. Vervolgens analyseren ze de manier waarop de deugden werden gebruikt om het geweten en het gedrag te beïnvloeden. De uiteindelijke vraag is welk mensbeeld uit de teksten naar voren treedt: Wat verstond men onder een goed mens? In hoeverre sluit ons idee van een goed mens bij de middeleeuwse opvatting aan?

De te gebruiken teksten zijn bijna allemaal geschreven in het Latijn. Voor de vroegste eeuwen zijn de meeste teksten beschikbaar in moderne uitgaven. Voor de tijd tussen 1200 en 1500 gaat het vaak om handschriften die verspreid in Europa in bibliotheken liggen en zelden of nooit zijn bekeken.

Het onderzoek is opgedeeld in zeven projecten. De eerste vier deelprojecten betreffen elk een periode: 500-1000, 1000-1200, 1200-1350 en 1350-1500. Daarnaast zijn er een editieproject, een project over de filosofische ethiek en een toegevoegd project over de deugden in de Nederlandse traditie.

De begroting van het onderzoek bedraagt 2,5 miljoen gulden. NWO draagt in totaal 1,5 miljoen bij (1 miljoen via de Vernieuwingsimpuls 2000 en 0,5 miljoen als PIONIER-subsidie). De Katholieke Universiteit Nijmegen brengt 1 miljoen gulden in. Daarnaast financiert de universiteit het toegevoegde project.

Curriculum vitae
István Bejczy (Best, 1965) studeerde rechten en geschiedenis in Nijmegen. Hij promoveerde cum laude in Nijmegen (1994) op Pape Jansland en Utopia. De verbeelding van de beschaving van Middeleeuwen en Renaissance. Na zijn promotie vertrok Bejczy naar de universiteit van Toronto met een beurs van NWO. Sinds 1996 is hij weer terug in Nijmegen. Bejczy is oprichter van Millennium, tijdschrift voor middeleeuwse studies.

Nadere informatie bij:

* dr. István Bejczy (KUN, Faculteit der Letteren, Afdeling Geschiedenis)
* tel. 024 361 5715 ('s middags) fax 024 361 2807
* e-mail i.bejczy@let.kun.nl
* internet www.let.kun.nl/~I.Bejczy

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie