Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Regulering markt kan leiden tot crisis in de gasaanvoer

Datum nieuwsfeit: 13-09-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

13 sep 2001

Nummer 124

11 september 2001

Regulering markt kan leiden tot crisis in de gasaanvoer

Capaciteit wordt kleiner
Opslagvat
Bescherming niet mogelijk
Noot voor de pers

Levering van gas is een zaak waarop men in ons land tot nu toe in hoge mate kan vertrouwen. Die zekerheid verdwijnt als de plannen voor liberalisering van de handel niet beter worden doordacht en afgestemd op de buurlanden, zegt de Groningse econoom prof. dr. mr. C.J. Jepma deze week in een artikel in het weekblad Economisch-Statistische Berichten. Jepma vreest voor een gascrisis met flinke maatschappelijke schade. Richtlijnen op basis van de nieuwe Gaswet kunnen er voor zorgen dat de industrie en particulieren binnenkort al getroffen worden door een wegvallend gasaanbod.

Volgens Jepma is de kans groot dat de capaciteit van het Nederlandse net van gasleidingen in de toekomst voor een groot deel in beslag wordt genomen door buitenlandse distributeurs. Deze zogenaamde 'shippers' gaan de ruimte vullen met gas dat uit het buitenland komt en ook voor het buitenland bestemd is. Een voorgestelde verlaging van de tarieven voor transport van gas speelt daarin de belangrijkste rol. Het tarief dat de Gasunie nu berekent, is internationaal gezien al laag. Als het nog verder zakt, wordt het voor vrije handelaren in Duitsland zeer aantrekkelijk om het gas via Nederland om te leiden. "De goedkoopste route van Noord-Duitsland naar het Ruhrgebied loopt dan via een omweg door Nederland," zegt Jepma.

Capaciteit wordt kleiner

Maar de tariefsverlaging is niet de enige factor. Anders dan Duitsland en België, waar men nog even afwacht, wil Nederland binnenkort een overstap maken van 'uurbalancering' naar 'dagbalancering'. Ook door deze overgang neemt het risico toe dat het leidingennet overbelast raakt, vooral als aan de dagbalancering geen strikte voorwaarden worden verbonden. Dagbalancering leidt ertoe dat het net minder effectief wordt benut, doordat niet op alle momenten de instroom gelijk is aan de uitstroom. Daardoor kunnen ongewenste drukfluctuaties in het net optreden. Jepma heeft uitgerekend dat de totale capaciteit van het net door deze 'onbalans' flink veel kleiner wordt. Een voorbeeldberekening op het traject Zelzate-Ravenstein leert dat bij een, volgens Jepma realistische, mate van onbalans van tien procent, de transportcapaciteit van 500.000 m3/uur met ongeveer een kwart daalt tot 380.000 m3/uur.

Opslagvat

Dan is er nog een derde factor. Omdat Duitsland en België de uurbalancering handhaven wordt het voor buitenlandse shippers verleidelijk om het Nederlandse net als tijdelijke opslagvat voor niet één, maar 24 uur te gebruiken. Wat dan nog aan capaciteit overblijft voor de Nederlandse behoefte is zo klein dat het in koude perioden, als de vraag hoog is, volledig mis kan gaan. Jepma vreest dat een crisis, vergelijkbaar met de elektriciteitscrisis onlangs in Californië, hier dan niet uitgesloten is.

Bescherming niet mogelijk

Europese regelgeving maakt het voor Nederland in zo'n geval onmogelijk om zijn eigen afnemers een hogere leveringsbescherming te geven dan niet-Nederlandse afnemers, waarschuwt Jepma in het artikel dat teruggrijpt op een in april van dit jaar afgeronde studie. Hij wijst erop dat ook de andere maatregelen die in het verschiet liggen de kans op een crisis alleen maar groter maken. Omdat handelaren transportcapaciteit mogen contracteren zonder een gasleveringsovereenkomst, wordt de kans op speculatieve handel in die transportcapaciteit vergroot. Hierdoor kunnen eindverbruikers van gas onder omstandigheden in het gedrang komen. De maximale contractduur wordt in beginsel verlaagd tot vijf jaar. Ook hierdoor neemt de kans toe dat solide marktpartijen, geïnteresseerd in lange-termijngaslevering, worden verdrongen door handelaren die vooral geïnteresseerd zijn in speculatief gebruik van het net.

Beleidsmakers moeten zich er beter van verwissen hoe de beleidsmaatregelen doorwerken in beschikbaarheid van gas voor de Nederlandse afnemers, vindt Jepma. "Het is zeker verstandig om het beleid voor de liberalisering van de gasmarkt qua inhoud en qua timing zorgvuldig op het beleid in Duitsland en België af te stemmen."

Noot voor de pers

Meer informatie: prof. dr. mr. C.J. Jepma, tel. (050) 363 3710/3730, (c.j.jepma@eco.rug.nl) (werk)

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie