Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: wederzijds begrip in gemengde huwelijken

Datum nieuwsfeit: 13-09-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

04 sep 2001

Nummer 118 4 september 2001

Op zoek naar wederzijds begrip in gemengde huwelijken

Drie types gelovigen
Wederzijds begrip
Dubbele loyaliteit
Curriculum vitae
Noot voor de pers

'Daer kan niet wesen groter Cruys/ Als twee geloven in een Huys.' Voor partners in een gemengd huwelijk gaat dit oude spreekwoord maar al te vaak op omdat de echtgenoten elkaar niet begrijpen. Wat voor de een vanzelfsprekend is, kan voor de ander een taboe zijn. In haar promotieonderzoek naar communicatie binnen gemengde huwelijken, sprak theologe Gé Speelman uitgebreid met Nederlands-Egyptische huwelijkspartners over de manier waarop zij met elkaar en elkaars geloof omgaan. Zij promoveert op 13 september 2001 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

In haar promotieonderzoek vraagt Gé Speelman zich af welke vormen van communicatie Egyptisch-Nederlandse huwelijkspartners gebruiken om tot wederzijds begrip te komen. In het theoretische gedeelte van haar proefschrift schetst ze aan de hand van het werk van verschillende theologen en onderzoekers hoe ieder mens beschikt over een culturele en religieuze identiteit die van kindsbeen af wordt opgebouwd. In een homogene gemeenschap vallen cultureel bepaalde gewoontes helemaal niet op. Pas wanneer een gemeenschap wordt geconfronteerd met mensen die zijn opgegroeid in een andere cultuur met een andere religie worden de onderlinge verschillen duidelijk. Hieruit vloeien vaak conflicten en problemen voort. Naar die communicatieproblemen ging zij op zoek door tien Egyptisch-Nederlandse echtparen te interviewen.

Drie types gelovigen

Speelman concludeert uit haar onderzoek dat de manier waarop partners in een gemengd huwelijk met elkaar communiceren sterk afhangt van de manier waarop zij in hun geloof staan. "Hoe je God ziet, zegt veel over hoe je met mensen omgaat," betoogt Speelman. Zij onderscheidt drie types gelovigen die ieder op een andere manier omgaan met onderlinge verschillen. 'Kritische gelovers' vinden dat het in het geloof vooral gaat om rechtvaardigheid en medemenselijkheid. Ze staan kritisch tegenover regels in hun eigen geloofsgemeenschap die een goede verhouding met medemensen bemoeilijken. De kritische gelovers in dit onderzoek konden begripvol communiceren met hun partners over hun geloofsverschillen. 'Regelgelovers' vinden dit veel moeilijker. Zij beschouwen geloven in essentie als het zo nauwkeurig mogelijk volgen van regels en voor waar houden van dogma's en kunnen zich maar moeilijk voorstellen dat mensen anders kunnen denken. Bij één stel in dit onderzoek leidde dit ertoe dat een christelijke vrouw overwoog over te gaan tot de islam omdat haar man haar anders-zijn niet accepteerde. De derde categorie gelovers noemt Speelman 'berustende gelovers'. Dit zijn mensen die een sterke persoonlijke individuele band hebben met God en die zich sterk door God laten leiden in hun omgang met hun partner. Hoewel zij het andersgelovig-zijn van hun partner soms wel konden accepteren, waren zij weinig geneigd zich in het geloof van hun partner te verdiepen.

Wederzijds begrip

Het zoeken naar wederzijds begrip begint bij het erkennen dat er verschillen én overeenkomsten zijn in een relatie. Met name kritische gelovers zijn in staat daarmee goed om te gaan. Speelman: "Ik vond het verrassend dat mijn respondenten het ene moment verschillen heel belangrijk vonden en een kwartier later zeiden dat het allemaal wel meeviel en dat ze ook zoveel gemeen hadden. Wederzijds begrip vinden ze in ieder geval niet door veel te praten over hun onderlinge communicatieproblemen. Juist niet. Dat leidt maar tot welles-nietes-discussies die nergens toe leiden. Stellen die omzichtiger met elkaar omgaan, vaker hun ergernis inslikken, komen eerder tot een werkbaar compromis dan stellen die op hun strepen blijven staan. Eén stel houdt lijstjes bij van hun eigen standpunten waarover ze onderhandelen. Daar werden ze allebei erg ongelukkig van. Als je openstaat voor het feit dat er verschillen én overeenkomsten zijn in de relatie, haal je al veel stoom van de ketel. Daarvan kunnen we ook in de maatschappelijke discussie over de multiculturele samenleving nog veel leren."

Dubbele loyaliteit

In hoeverre partners in staat zijn zich aan te passen aan de ander hangt mede af van het gevoel van dubbele loyaliteit dat optreedt wanneer iemand een deel van zijn of haar religieuze identiteit opgeeft door zich aan het geloof van de ander aan te passen. Speelman: "Gelovigen die veranderingen in hun geloof zien als verbeteringen, ervaren deze als positief. Zo vertelde een christelijke vrouw dat ze op verzoek van haar man geen varkensvlees meer eet en dat ze dat zelf ook veel gezonder vindt. Als je je kunt inleven in het geloof van de ander, zijn of haar familie en gewoonten goed leert kennen, ben je in staat om samen tot wederzijds begrip te komen. Lukt dat niet, dan is het zoeken naar een werkbaar compromis nog de beste oplossing. Daarvoor hoef je elkaar niet helemaal te begrijpen, maar erken je wel dat er verschillen én overeenkomsten bestaan in je relatie."

Curriculum vitae

Drs. Gé Speelman (Hoogeveen, 1955) studeerde theologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en verrichte haar promotieonderzoek bij het HTWI, de kerkelijke opleiding van de Nederlandse Hervormde Kerk verbonden met de theologische faculteit van de Rijksuniversiteit Groningen. Gé Speelman promoveert tot doctor in de theologie bij prof.dr. M. Bons-Storm. Zij is sinds eind augustus als predikant verbonden aan de Hervormde Kerk te Breukelen. Haar onderzoek is gefinancierd door het onderzoeksprogramma 'Identiteit en Vernieuwing' van de sectie Praktische Theologie van de HTWI. De titel van het proefschrift luidt: Keeping Faith. Muslim-Christian Couples and Interreligious Dialogue. Het proefschrift wordt uitgegeven door uitgever Meinema te Zoetermeer onder ISBN-nummer 90 211 7027 2.

Noot voor de pers

Nadere informatie: Gé Speelman, (030)253 57 39, e-mail :(gspeelman@theo.uu.nl) (werk)

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie