Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Tentoonstelling 'Een Schoone Stad' W.N. Rose in Rotterdam

Datum nieuwsfeit: 22-09-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Nederlands Architectuurinstituut

NAi

NAi-persbericht, 31 augustus 2001

Een Schoone Stad
Willem Nicolaas Rose (1801-1877) - stadsarchitect en Rijksbouwmeester

tentoonstelling

22 september 2001 t/m 20 januari 2002

Van 22 september 2001 tot en met 20 januari 2002 wijdt het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) een overzichtstentoonstelling aan Willem Nicolaas Rose. Door zijn vele artikelen, architectuurtheoretische voordrachten en baanbrekende ontwerpen behoort Rose, samen met H.P. Berlage en P.J.H. Cuypers, tot de belangrijkste Nederlandse architecten van de negentiende eeuw. Rose werd in 1839 tot stadsarchitect van Rotterdam benoemd en bleef daar tijdens en na zijn Rijksbouwmeesterschap in Den Haag (1858-1867) als ingenieur-adviseur actief. Uit recent onderzoek blijkt dat Rose niet alleen kan worden gezien als ontwerper van civieltechnische projecten en gebouwen zoals het Coolsingelziekenhuis, maar bovenal als een stedenbouwkundig regisseur in een snel groeiende havenstad. In een eerste overzichtstentoonstelling worden met niet eerder geëxposeerde tekeningen uit voornamelijk het Gemeentearchief Rotterdam, Rose's experimenteerdrift en de diversiteit van zijn werk getoond. De tentoonstelling in het NAi is de afsluiting van het Rose-jaar, een initiatief van Rotterdam 2001 Culturele Hoofdstad van Europa. Rose was een bevlogen vernieuwer die in zijn ontwerpen risico's wilde en durfde nemen. Aan de hand van vier thema's: ordening, representatie, gezondheid en bedrijvigheid worden de ideeën van Rose uitgelicht. Daartoe zijn in de Balkonzaal twee lange wanden van ruim 12 meter lang uit houten pallets opgebouwd. Daarop zullen niet eerder geëxposeerde tekeningen uit voornamelijk het Gemeentearchief Rotterdam getoond worden. Deze tekeningen worden afgewisseld met foto's, waarop de uitgevoerde werken van Rose in het stadsbeeld van Rotterdam en Den Haag te zien zijn.

Rotterdam, een snelgroeiende havenstad In tegenstelling tot andere Hollandse steden maakte Rotterdam in de eerste helft van de negentiende eeuw een behoorlijke economische en demografische groei door als gevolg van de snelgroeiende transitohandel. De keerzijde was dat de stad deze ontwikkeling ruimtelijk gezien niet aankon. De scheepsbouw en handel namen zodanig toe dat er een groot gebrek aan havens, kades, pakhuizen en
lig-, los- en laadplaatsen ontstond. De snelle toename van het aantal inwoners veroorzaakte een groot tekort aan woonruimte en problemen bij het vuilafvoersysteem. Vanaf zijn aantreden als stadsarchitect in 1839 tot aan zijn dood in 1877 heeft Rose talloze ontwerpen gemaakt met oplossingen voor de snelle bevolkingstoename, de knellende verkeersinfrastructuur, de slechte volksgezondheid en de brandgevaarlijke situatie.

de geordende stad Rose's stedenbouwkundige ontwerpen werden steeds voorafgegaan door een grondig onderzoek, waarmee hij een nieuwe weg insloeg in de benadering van grootschalige projecten. Rose had een voorliefde voor rechthoekige bebouwingsblokken en straten. Daarnaast bracht hij met pleinen, representatieve straten en ensembles van gebouwen, monumentale accenten in de stadsdelen aan. Belangrijke ontwerpen waren het Eerste en Tweede Coolpolderproject (1843, 1858), het Eerste en Tweede Feijenoordproject (1843, 1862) en het uitgevoerde Eerste en Tweede Nieuwe Werk - nu Scheepvaartkwartier (1842, 1851).

de representatieve stad Rose was zich zeer bewust van het representatieve karakter van de stad. In groter verband ontwierp hij daartoe pleinen met monumentale gebouwen, representatieve straten en fraai vormgegeven bruggen, wachterhuisjes en hekwerken. Een tweede belangrijk aspect van representatie betrof de gevelopbouw. Waarheid en karakter waren in die tijd twee sleutelbegrippen in de discussie over welke stijl een architect in zijn architectuur moest hanteren. Rose speelde in deze nationale discussie een belangrijke rol. Rond 1840 introduceerde hij met het ontwerp voor het Coolsingelziekenhuis (1838-1840) de rondbogenstijl in Nederland. Voor Rose impliceerde de rondbogenstijl een ernstig en deftig karakter en was deze zeer geschikt om een soortgelijk gevoel op de toeschouwer over te brengen. Tekeningen van de spraakmakende gebouwen uit Den Haag zoals het voormalig Ministerie van Koloniën (1858-1859) en de Hoge Raad (1851) aan het Binnenhof krijgen binnen dit tweede thema een plaats.

de gezonde stad De binnenstad van Rotterdam had door de enorme bevolkingsverdichting te kampen met wateroverlast, vervuiling en stank. Grootschalige projecten als het Eerste en Tweede Waterproject (1842-1854) behelsden het zuiveren van het water door onder meer het dempen van sloten en het aanleggen van riolen. Daarnaast maakte Rose talrijke ontwerpen voor nieuwe krankzinnigengestichten en gebouwen voor armen en syfilislijders. Het Coolsingelziekenhuis gold door de introductie van nieuwe materialen en installaties en de plattegrond, jarenlang als modernste ziekenhuis in Europa.

de bedrijvige stad Rose legde zich toe op het verbeteren van de verkeersinfrastructuur en het creëren van voldoende kaden voor de toenemende scheepvaart. Allereerst liet hij een groot deel van de houten ophaalbruggen vervangen door ijzeren basculebruggen. Niet alleen het gebruik van ijzer, maar ook de vormgeving en rijke ornamentatie maakten de bruggen tot een zeer kenmerkend onderdeel van het nieuwe stadsbeeld. In groter verband projecteerde hij nieuwe verkeersroutes en ontwierp hij voor het toenemende aantal schepen in totaal vier nieuwe kades. Voor deze laatste grootschalige ingreep introduceerde Rose een nieuw type kade in Rotterdam, de basaltkade.



Met dank aan: Gemeentearchief Rotterdam, Stichting Van Wijngaarden - Boot


meer informatie NAi publieksinformatie

Voor nadere informatie en beeldmateriaal kunt u zich wenden tot de afdeling communicatie van het NAi (Martine Heijnen, Astrid Karbaat, Cornelis Krul), tel 010-4401271, fax 010-4366975, e-mail: (info@nai.nl).

NAi
Nederlands Architectuurinstituut - Museumpark 25 - 3015 CB Rotterdam tel. 010-4401200 - fax 010-4366975 - (info@nai.nl)

veranderd: woensdag, 5 september 2001

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie