Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Gewijzigd initiatiefwetsvoorstel voorkeursrecht gemeenten

Datum nieuwsfeit: 26-09-2001
Bron: Partij van de Arbeid
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

PERSBERICHT PvdA/D66/CDA

Den Haag, 26 september 2001

Gewijzigd initiatiefwetsvoorstel van Staf Depla (PvdA), Francisca Ravestein (D66), Peter van Wijmen (CDA), Adri Duivesteijn (PvdA) en Pieter Jan Biesheuvel (CDA) na advies Raad van State

REPARATIE WET VOORKEURSRECHT GEMEENTEN

De Raad van State heeft positief geoordeeld over de initiatiefwet van PvdA, CDA en D66 om de Wet voorkeursrecht gemeenten te repareren. Initiatiefnemers hebben de adviezen van de Raad van State verwerkt en een gewijzigd initiatiefwetsvoorstel op 26 september ingediend. Belangrijkste wijziging is dat vrijstelling van het voorkeursrecht voor optiecontracten en koopovereenkomsten, die in het openbaar register zijn ingeschreven, niet drie maar zes maanden geldt. Hierbij wordt aangesloten bij termijnen in het Burgerlijk Wetboek.

Invoering van de Wet voorkeursrecht gemeenten komt nu snel dichterbij zodat gemeenten weer de mogelijkheid krijgen om bij het realiseren van bouwplannen, een marktpartij uit te kiezen die voor de burgers het beste plan tegen de laagste prijs kan realiseren.

De Wet voorkeursrecht gemeenten biedt gemeenten de mogelijkheid om met voorkeur grond te verwerven. Het is dan ook een belangrijk onderdeel van het grondpolitieke instrumentarium. Gemeenten kunnen met de aangepaste wet in de hand hun regiefunctie bij het realiseren van publieke doelen waarmaken.

Tijdens de indiening van het initiatiefwetsvoorstel werden vraagtekens gezet bij één onderdeel van de initiatiefwet. Het herhaaldelijk opnieuw vaststellen en laten registreren van optiecontracten en koopovereenkomsten zouden projectontwikkelaars en grondhandelaren de mogelijkheid bieden om het voorkeursrecht te kunnen blijven ontwijken. Gemeenten kunnen echter met beroep op artikel 26 van de Wvg de rechter vragen deze overeenkomsten te vernietigen. Er is dan sprake van handelingen die tot doel hebben afbreuk te doen aan het voorkeursrecht van de gemeente. Dat is volgens artikel 26 een reden om een overeenkomst te vernietigen en alsnog het voorkeursrecht te vestigen. Om dit te onderstrepen hebben de initiatiefnemers dit in de gewijzigde Memorie van Toelichting opgenomen.

Daarnaast wordt ontwijken van het voorkeursrecht met optiecontracten en koopovereenkomsten moeilijker omdat alleen geregistreerde overeenkomsten, waar de naam van de koper en de prijs in staat opgenomen, voor vrijstelling van het voorkeursrecht in aanmerking komen.

Een samenvatting van de reparatie Wet voorkeursrecht gemeenten is bijgevoegd.

voor meer informatie:

Staf Depla 070-3182793

Francisca Ravestein 070-3182655

Peter van Wijmen 070-3182590


---

---

Hoofdpunten van het initiatiefwetsvoorstel reparatie Wet voorkeursrecht gemeenten

Het wetsvoorstel beoogt de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) te repareren. De wet biedt gemeenten de mogelijkheid om met voorkeur grond te verwerven en bij het realiseren van bouwplannen, een marktpartij uit te kiezen die voor de burgers het beste plan tegen de laagste prijs kan realiseren.

De Wet is een belangrijk onderdeel van het grondpolitieke instrumentarium. Gemeenten kunnen hiermee hun regiefunctie bij het realiseren van publieke doelen waarmaken. Recente gerechtelijke uitspraken door de Hoge Raad en ontwikkelingen op de grondmarkt maken het voor projectontwikkelaars en grondhandelaren makkelijker de voorkeurspositie van de gemeente te ontwijken. Dit is niet gewenst. Gemeenten worden op die momenten gedwongen met een marktpartij in zee te gaan die toevallig de grond verworven heeft. De initiatiefnemers vinden het gewenst dat gemeenten voldoende mogelijkheden behouden om de marktpartij uit te kiezen die voor de burgers het plan realiseert met de beste kwaliteit tegen de laagste kosten.

Reparatie van de wet is daarom noodzakelijk. Spoed is vereist, gezien de vele bouwplannen die op stapel staan. In de nota grondpolitiek heeft de regering aangekondigd dit onderdeel van de Wvg vooralsnog niet te willen repareren. Daarom is een initiatiefwetsvoorstel ingediend.

De initiatiefnemers passen allereerst artikel 26 van de Wvg aan. Door uitspraken van de Hoge Raad over artikel 26 mogen marktpartijen het gemeentelijk voorkeursrecht ontwijken, als zij aan kunnen tonen dat het gemeentelijk belang voldoende gewaarborgd is. Het uiteindelijk juridisch vaststellen of het gemeentelijk belang voldoende gewaarborgd is, kan vele jaren van onderhandelen en procederen in beslag nemen. Dit leidt tot langdurige onduidelijkheid voor alle betrokkenen met risico's van grote vertraging dan wel afstel van realisering van publieke projecten. De initiatiefnemers vinden dit niet wenselijk. Daarom wordt in artikel 26 van de Wvg de bepaling geschrapt dat aangetoond moet worden dat het gemeentelijk belang in het geding is. Hierbij sluiten de initiatiefnemers aan bij uitspraken van gerechtshoven. Gemeenten krijgen nu de mogelijkheid alle transacties te laten vernietigen die het doel hebben de voorkeurspositie van een gemeente te ontwijken. Het is overigens niet de bedoeling het recht van zelfrealisatie van het bestemmingsplan door de oorspronkelijke eigenaar aan te tasten.

Artikel 10 van de Wvg regelt vrijstellingen die grondeigenaren krijgen van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Eén van die vrijstellingen is het afsluiten van een optieovereenkomst of een koopovereenkomst door een projectontwikkelaar of grondhandelaar met een grondeigenaar voordat het voorkeursrecht gevestigd is. Een steeds groter deel van de ontwijking van het voorkeursrecht vindt op deze manier plaats. Voordat het voorkeursrecht wordt gevestigd, begeven tussenhandelaren zich risicoloos met optiecontracten op de markt. Risicoloos omdat de optie pas koop wordt als de bestemming inderdaad 'rood' wordt of omdat in het contract wordt opgenomen dat de koop gesloten wordt met een nader vast te stellen 'meester' en prijs. Deze constructies hebben weinig te maken met het recht van de eigenaar om het bestemmingsplan op eigen grond te realiseren.

De initiatiefnemers passen artikel 10 zo aan dat het onaantrekkelijk wordt om het voorkeursrecht te ontwijken. Vrijstelling voor het voorkeursrecht voor optiecontracten en koopovereenkomsten wordt slechts verleend als het contract is ingeschreven en de prijs en de naam van de koper zijn vastgelegd. Vrijstelling voor het voorkeursrecht wordt slechts verleend als de optiecontracten en koopovereenkomsten in een openbaar register zijn ingeschreven. Bovendien moet de vervreemding van het onroerend goed plaatsvinden binnen 6 maanden na inschrijving. Herhaaldelijk opnieuw vaststellen en laten registreren, om later in te voeren voorkeursrecht te kunnen ontwijken, wordt onmogelijk gemaakt. Herhaaldelijk op deze verlengen van de optiecontracten of koopovereenkomsten kan met hulp van artikel 26 van de Wvg in de hand voor vernietiging bij de rechter worden voorgedragen. Immers er is dan sprake van handelingen die tot doel hebben afbreuk te doen aan het voorkeursrecht van de gemeente.

Met deze reparatie van de Wet voorkeursrecht gemeenten behouden gemeenten de mogelijkheid de private partij op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding uit te kiezen. Bovendien maakt het gemeenten ook makkelijker grond te verwerven zodat ze kan participeren in publiek-private-samenwerkingsconstructies. Dit alles zonder het risico van lang slepende onderhandelingen en gerechtelijke procedures.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie