Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

NVJ wijst Sanomacontract af

Datum nieuwsfeit: 30-10-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Nederlandse Vereniging van journalisten
Zoek soortgelijke berichten
Nederlandse Vereniging van journalisten

Hergebruik freelancemateriaal bij voormalige uitgever VNU-tijdschriften
NVJ wijst Sanomacontract af

VNU presenteerde in 1996 een zogenoemde 'mantelovereenkomst' waarmee de relatie met freelance medewerkers in de toekomst geregeld zou moeten worden.
VNU eiste overdracht van auteursrechten van al het in opdracht gemaakte werk van de freelancers en stelde daar een toeslag van 10% van het honorarium voor vormen van hergebruik tegenover. Vanuit de NVJ kwam veel protest. Samen met andere organisaties als BNO, Fotografenfederatie en auteursrechtenorganisaties werd zelfs een actiekrant gemaakt. Gesprekken met VNU leidden ertoe dat het contract in een la verdween, onder de mededeling dat er aan een nieuwe overeenkomst werd gewerkt. Inbreng van beroepsverenigingen werd daarbij niet op prijs gesteld.
Deze maand werden de voor de VNU-tijdschriften werkzame freelancers, geconfronteerd met een nieuwe regeling voor hergebruik bij huidige eigenaar Sanoma Uitgevers. Deze 'relaties' ontvingen bij een 'voor akkoord met hergebruik' te ondertekenen brief een brochure getiteld 'de mogelijkheden van hergebruik'.

Helaas moeten we concluderen dat de freelancers er met de nieuwe regeling niet op vooruit gaan.

Er wordt niet meer gevraagd om overdracht van auteursrecht, maar het alternatief - een exclusief recht op alle vormen van hergebruik van het in opdracht gemaakte (gepubliceerd en rest-)materiaal gedurende een periode van 5 jaar - komt praktisch op hetzelfde neer. Sanoma mag gedurende 5 jaar alles met het werk en met het restmateriaal doen: herpublicatie in print of op internet, doorverkoop aan andere media, noem maar op. De fotograaf en journalist heeft zelf helemaal niets meer over zijn of haar werk te zeggen. Het werk wordt in een toegankelijk digitaal archiefsysteem ondergebracht en via een website inzichtelijk gemaakt. Na afloop van de 5 jaar houdt Sanoma nog een niet-exclusief recht op hergebruik. De freelancer mag dan zelf proberen er nog iets mee te verdienen.

Voor dit hergebruik wil Sanoma betalen. De hoogte van de vergoeding is bepaald in een 'matrix'. De vergoeding voor intern hergebruik is gesteld op 25% van 70 Euro voor foliogebruik per herplaatsing en 25% van 7,50 Euro voor digitale publicatie voor onbepaalde tijd. Alle vergoedingen die betrekking hebben op digitale publicatie dragen volgens de toelichting een symbolisch karakter, omdat cliënten in die sector slechts geringe bedragen wensen te betalen. De tarieven die een freelancer zelf hanteert, spelen dus geen enkele rol. Bij extern hergebruik is de vergoeding 25% van het tarief dat Sanoma Uitgeverij berekent voor publicatie.

Mocht je denken toch een leuke cent aan dit hergebruik te kunnen verdienen, lees dan de kleine lettertjes in de toelichting. Die bevatten nog enkele bijzondere bepalingen. Ten eerste moet de van toepassing zijnde vergoeding evenredig worden verdeeld tussen alle freelancers en bedrijven (inclusief Sanoma zelf?) die aanspraak kunnen maken op hergebruiksvergoeding. Ben je de enige auteur, dan krijg je slechts 50% van de te vergeven vergoeding uitgekeerd! In de praktijk kan de vergoeding dus nooit meer dan 12,5% zijn. De rest verdwijnt in de zak van Sanoma. Ook wordt fijntjes opgemerkt dat plaatsing van redactiemateriaal op internet voor dezelfde titel wordt gezien als promotie, waarvoor geen vergoeding wordt verstrekt.

Het is duidelijk dat Sanoma voor zichzelf een rol ziet weggelegd als zogenaamde 'contentmanager', een bedrijf dat als een soort agent materiaal van freelancers exploiteert. Vraag is of freelancers daar behoefte aan hebben. Voor zover de rol en contacten van Sanoma op de internationale markt voor freelancers een toegevoegde waarde kunnen hebben, is er wat voor te zeggen om Sanoma bevoegdheden te geven die ook voor freelancers geld opbrengen. De aangeboden vergoeding is echter veel te laag.
Alle freelancers moeten echter tekenen, zo valt te lezen in de brochure. Van de gevolgen bij niet-tekenen kunnen wij ons wel een voorstelling maken: zo'n freelancer zal waarschijnlijk niet langer tot de kring van 'relaties' worden gerekend.

De NVJ adviseert haar freelance-leden, zowel journalisten als fotografen, niet met de regeling akkoord te gaan. Bij een dergelijke vergaande en exclusieve toestemming voor hergebruik hoort een veel hogere vergoeding. Bovendien is er geen enkele waarborg ten aanzien van de bewaking van kwaliteitsnormen en morele of ethische opvattingen binnen het tijdschrift of ander medium dat het werk opnieuw gebruikt.

Bijgaand een modelbrief, waarmee je kunt aangeven niet akkoord te gaan met de voorgestelde regeling. Daarin wordt tevens aan Sanoma verzocht om met de beroepsorganisaties te gaan onderhandelen over de voorwaarden waaronder wel toestemming voor hergebruik kan worden verkregen. Om zicht te krijgen op het aantal mensen dat weigert te tekenen en dat ons opdracht geeft te onderhandelen, vragen wij om een kopie van de verzonden brief naar de NVJ te faxen of te sturen. Een email-bericht versturen kan ook: (info@NVJ.nl).

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie