Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: hulpbetoon naar bureaucratische overheidszorg

Datum nieuwsfeit: 01-11-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

Het Friese Groene Kruis: van particulier hulpbetoon naar bureaucratische overheidszorg

Kees Vlas schreef een proefschrift over de ontwikkeling van het kruiswerk in Friesland tussen 1901 en 1980. In 1901 werd in Franeker de eerste plaatselijke vereniging van het Groene Kruis in Friesland opgericht. Dit is het begin van de georganiseerde ondersteuning van de gezondheidszorg aan huis. Het slaat zo aan dat binnen tien jaar de helft van de gezinnen in Friesland lid wordt van een plaatselijke kruisvereniging. Eerst lenen de verenigingen voornamelijk verpleegmateriaal uit. Vanaf 1910 ondersteunen ze de tuberculosebestrijding. In de jaren twintig kunnen de leden, inmiddels 70% van de gezinnen, tevens een beroep doen op een wijkverpleegster. Het Groene Kruis start in 1928 met de consultatiebureaus voor baby's en peuters. Evenals in andere provincies begon het Groene Kruis in Friesland in 1901 als particuliere instelling. In de loop van de tijd subsidieert en reguleert de Rijksoverheid het kruiswerk steeds meer. Vanaf 1980 gaat het Rijk het kruiswerk volledig financieren via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) onder vaststelling van de rechten van de verzekerden en de plichten van de kruisverenigingen. De ontwikkeling van het kruiswerk in andere provincies is vergelijkbaar met het Friese kruiswerk.

Naast de feitelijke ontwikkeling van het Friese kruiswerk onderzocht Vlas of deze ontwikkeling overeenkomt met het collectiveringsproces zoals Abram de Swaan (hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam) dat beschrijft in zijn standaardwerk uit 1989 'Zorg en de Staat'. Bij het collectiveringsproces gaan van oorsprong particuliere uitvoerende organisaties geleidelijk over naar een door de overheid geregisseerde uitvoering. De Swaan richtte zijn onderzoek op vijf landen gedurende vijf eeuwen. Ondanks dit verschil in schaalgrootte concludeert Vlas dat de ontwikkeling van het Friese kruiswerk grotendeels overeenkomt met het door De Swaan beschreven collectiveringsproces. Bijvoorbeeld voor wat betreft de verambtelijking en bureaucratisering van de organisatie. /ML

Kees Vlas (Rotterdam, 1930) studeerde economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Na een korte periode als wetenschappelijk medewerker bij de economische faculteit werd hij directeur van de Provinciale Friese Kruisvereniging. Dat bleef hij 25 jaar. Na zijn pensionering begon hij met zijn promotieonderzoek. De uitgave van het proefschrift is deels gefinancierd door de Stichting Fonds de Gavere, voortgekomen uit de Provinciale Friese Kruisvereniging, en door de Landelijke Stichting Beheer Kruiswerk.

Datum en tijd

donderdag 1 november 2001, 15.00 uu

Promovendus

C. Vlas,

Proefschrift

Hulpbetoon en afwering. Het Friese Groen Kruis 1901-1980

Handelsuitgave

uitgeverij van Wijnen te Franeker, ISBN 905942206, f 59,50 / 27

Promotor

prof.dr. P. Kooij

Faculteit

letteren

Plaats

Martinikerk, Breedeplaats te Franeker

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie