Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Kandidaat lidstaten EU boeken vooruitgang

Datum nieuwsfeit: 13-11-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: European Commission
Zoek soortgelijke berichten
European Commission

IP/01/1566

Brussel, 13 november 2001

Uitbreiding goed op schema: 10 kandidaat-lidstaten willen onderhandelingen in 2002 afronden

In haar periodieke verslagen, die vandaag werden goedgekeurd, onderstreept de Europese Commissie de aanzienlijke vooruitgang die alle kandidaat-lidstaten hebben geboekt bij het voldoen aan de voorwaarden voor toetreding tot de EU. Zij dringt evenwel ook aan op verdere inspanningen om ervoor te zorgen dat de regels en normen van de Europese Unie (het acquis communautaire) al vóór de toetreding correct worden uitgevoerd en gehandhaafd. De Commissie zal daartoe een actieplan opzetten om de kandidaat-lidstaten te helpen hun bestuurlijke en juridische capaciteit te versterken. Aan de principes die aan de onderhandelingen ten grondslag liggen, met name de beoordeling van ieder land op zijn eigen merites, zal niet worden geraakt. De onderhandelingen zullen worden voortgezet volgens het door de Europese Raad goedgekeurde draaiboek en tijdschema die eind 2002 als einddatum van de onderhandelingen met de best voorbereide landen in het vooruitzicht stellen. De EU zal geen nieuwe voorwaarden aan de toetreding stellen, d.w.z. dat voor alle thema's die nog op tafel moeten komen, met name die met belangrijke financiële gevolgen zoals landbouw, regionaal beleid en begroting (gepland voor de eerste helft van 2002), de Commissie in haar onderhandelingsvoorstellen van het bestaande acquis en begrotingskader zal uitgaan. Zij is immers van oordeel dat dit kader voldoende ruimte biedt om tot tien nieuwe lidstaten op te nemen. De onderhandelingen kunnen derhalve worden voltooid los van alle besluiten inzake de financiering van de EU na 2006 en van andere hervormingen op het gebied van landbouw, regionaal beleid of de toekomst van Europa. Rekening houdende met het huidige tempo van de onderhandelingen zou de Commissie vóór eind 2002 aanbevelingen moeten kunnen doen ten aanzien van de kandidaat-lidstaten die klaar zijn om toe te treden.

Het strategische belang van de uitbreiding is al zichtbaar: het vooruitzicht op EU-lidmaatschap heeft al een doorslaggevende bijdrage geleverd aan de politieke stabiliteit en economische vooruitgang in de kandidaat-lidstaten. Na de terroristische aanslagen van 11 september is het belangrijker dan ooit dat Europa sterk en verenigd is om voor al zijn burgers vrede, veiligheid, vrijheid en voorspoed te garanderen.

Draaiboek en uitgangspunt van de onderhandelingen ongewijzigd

Op zijn vergadering van 14 juni 2001 in Göteborg heeft de Europese Raad twee doelstellingen geformuleerd ten aanzien van de kandidaat-lidstaten die klaar zijn om toe te treden: voltooiing van de toetredingsonderhandelingen tegen eind 2002 en deelname aan de verkiezingen van het Europees Parlement in 2004 als EU-lidstaat.

Deze doelstellingen kunnen alleen worden verwezenlijkt als het huidige tempo wordt gehandhaafd. Het draaiboek voor de onderhandelingen, dat vorig jaar door de Commissie werd voorgesteld en in december 2000 door de Europese Raad van Nice werd goedgekeurd, moet verder nauwgezet worden uitgevoerd, overeenkomstig de twee principes die aan de onderhandelingen ten grondslag liggen, namelijk dat van de "eigen merites" (de inspanningen en verwezenlijkingen van de kandidaat-lidstaten bij het voldoen aan de toetredingscriteria) en dat van de "inhaalbeweging" (landen waarmee de onderhandelingen later van start zijn gegaan, hebben de mogelijkheid om de achterstand ten opzichte van andere kandidaat-lidstaten weg te werken).

Thema's die nog op tafel moeten komen

Volgens het draaiboek zal de Unie in de eerste helft van 2002 gemeenschappelijke standpunten moeten vaststellen voor een laatste reeks van hoofdstukken, namelijk landbouw, regionaal beleid, financiële en begrotingsvoorschriften, instellingen en 'overige'.

De hoofdstukken landbouw en regionaal beleid omvatten belangrijke budgettaire onderdelen en houden verband met het hoofdstuk financiële en begrotingsvoorschriften. De Commissie is van plan de Raad van Ministers voor deze drie hoofstukken onderhandelingsstandpunten voor te leggen die zijn gebaseerd op het bestaande acquis en binnen het begrotingskader blijven dat de Europese Raad van Berlijn in 1999 heeft gedefinieerd toen hij de 'financiële vooruitzichten' voor de periode 2000-2006 vaststelde. Dit kader biedt voldoende ruimte om in 2004 tot tien nieuwe lidstaten op te nemen. De toetredingsonderhandelingen kunnen aldus worden afgerond los van alle besluiten inzake de financiering van de EU na 2006. De Commissie zal ervoor zorgen dat de Raad zich begin 2002 in een gemeenschappelijk kader over deze thema's kan beraden.

Een actieplan voor de versterking van de bestuurlijke en juridische capaciteit in de kandidaat-lidstaten

Om aan de doelstellingen van Göteburg te voldoen, is het onder andere van cruciaal belang dat de kandidaat-lidstaten ervoor zorgen dat het acquis communautaire, d.w.z. het geheel van bestaande communautaire voorschriften, normen en wetten, correct wordt uitgevoerd en gehandhaafd. Dit vereist met name verdere inspanningen met het oog op de versterking van de bestuurlijke structuren en de hervorming van de rechtsstelsels in deze landen.

De Commissie stelt daartoe een "actieplan" voor dat de kandidaat-lidstaten moet helpen hun bestuurlijke capaciteit verder op te bouwen. Hierbij zal worden teruggegrepen naar beproefde mechanismen (bijstand van deskundigen, netwerking, opleidingen, investeringsplannen) en een beroep worden gedaan op financiële bijstand van de EU uit het Phare-programma voor een bedrag van maximaal 250 miljoen euro in 2002. Met het reeds uitgetrokken bedrag van 750 miljoen euro brengt dit de totale inspanning van de EU voor de versterking van de bestuurlijke en juridische capaciteit in de kandidaat-lidstaten voor 2002 op 1 miljard euro. Indien nodig kan deze inspanning in 2003 worden herhaald, bijvoorbeeld ter ondersteuning van bijkomende opleidingen.

Voorts zal de Commissie de voortgang van de voorbereidingen van iedere kandidaat-lidstaat blijven volgen. In de periodieke verslagen in 2002 zal dan worden nagegaan of de kandidaat-lidstaten tegen de datum van toetreding over voldoende capaciteit zullen beschikken om het acquis correct uit te voeren en te handhaven.

Op weg naar de eerste toetredingen

Gezien het huidige tempo van de onderhandelingen en de tot dusver geboekte vooruitgang, zou de Commissie op basis van haar periodieke verslagen van 2002 aanbevelingen moeten kunnen doen ten aanzien van de landen die klaar zijn om toe te treden. Van de twaalf landen waarmee wordt onderhandeld, zijn er tien die een streefdatum voor toetreding hebben die overeenkomt met het in Göteburg vastgestelde tijdschema.

Voor de landen waarmee de onderhandelingen niet volgens de doelstellingen van Göteburg zullen kunnen worden voltooid, wordt voorgesteld dat de Commissie in haar strategiedocument voor de uitbreiding 2002 een bijgewerkt draaiboek en indien nodig een herziene pretoetredingsstrategie opstelt. De onderhandelingen over alle nog resterende hoofdstukken zouden in de loop van 2002 geopend moeten kunnen worden.

Op weg naar een nieuwe fase in de pretoetredingsstrategie voor Turkije

Wat Turkije betreft, stelt de Commissie een nieuwe fase in de strategie voor, die het land grondiger moet voorbereiden op de eisen van het EU-lidmaatschap.

In deze context wordt Turkije aangemoedigd het politieke en economische hervormingsproces te intensiveren en te versnellen overeenkomstig de toetredingscriteria en -prioriteiten in het toetredingspartnerschap voor Turkije dat begin dit jaar door de EU is goedgekeurd. Turkije zou zich ook inschikkelijker moeten betonen bij het zoeken naar een oplossing voor het probleem Cyprus en voor de uiteenlopende standpunten inzake het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid.

Voorts stelt de Commissie voor om de Turkse wetgeving en het tijdschema voor de aanpassing ervan aan het acquis grondig door te lichten. Er zal ook meer aandacht worden gegeven aan de capaciteit van de Turkse bestuursdiensten om het acquis effectief uit te voeren en te handhaven.

Periodieke verslagen: aanzienlijke vooruitgang, maar verdere inspanningen vereist voor een effectieve tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving

Net zoals in de voorgaande jaren vormen de periodieke verslagen de basis voor de strategische aanbevelingen van de Commissie. Aan de hand van de toetredingscriteria wordt iedere kandidaat-lidstaat getoetst op de vooruitgang die hij heeft geboekt op weg naar de toetreding. Deze vooruitgang wordt beoordeeld op basis van de wetgeving die de kandidaat-lidstaat effectief (d.w.z. niet op basis van ontwerpteksten) heeft overgenomen en de maatregelen die effectief ten uitvoer zijn gelegd.

De belangrijkste vaststellingen in de verslagen van dit jaar zijn bemoedigend.

Alle kandidaat-lidstaten blijven voldoen aan de politieke criteria, behalve Turkije (ofschoon ook dit land vooruitgang begint te maken, zoals blijkt uit de recente belangrijke constitutionele hervormingen). In het algemeen kende het afgelopen jaar verdere positieve ontwikkelingen in de kandidaat-lidstaten ten aanzien van de politieke criteria; ook wat de versterking van de democratische instellingen, de naleving van de rechtsorde en de bescherming van de mensenrechten betreft, is de situatie er algemeen op vooruitgegaan.

Sommige kwesties blijven evenwel zorgen baren: het tempo van de hervorming en versterking van de rechterlijke macht moet nog worden verhoogd. De strijd tegen corruptie moet verder worden opgevoerd. De handel in vrouwen en kinderen blijft een belangrijke bron van bezorgdheid die om een krachtdadig optreden vraagt. De inspanningen voor de verbetering van de situatie van de Roma moeten worden gehandhaafd. En Turkije, ten slotte, dient de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de recente belangrijke constitutionele wijzigingen zich vertalen in concrete vooruitgang op het gebied van de mensenrechten.

De beoordeling van de vooruitgang van de kandidaat-lidstaten bij het voldoen aan de economische criteria vindt dit jaar plaats op een ogenblik dat het economische klimaat wereldwijd snel verslechtert. De kandidaat-lidstaten hebben over het gehele jaar 2000 en de eerste helf van 2001 echter een relatief sterke groei gekend.

Ten aanzien van de twee economische criteria (het bestaan van een functionerende markteconomie en het vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden) kan de volgende algemene conclusie worden getrokken:

* Cyprus en Malta hebben bewezen dat zij over een functionerende markteconomie beschikken en zouden de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd moeten kunnen bieden,
* Tsjechië, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Slowakije en Slovenië zijn landen met een functionerende markteconomie. Onderling bestaan er aanzienlijke economische verschillen, maar als deze landen doorgaan met de tenuitvoerlegging van een reeks maatregelen die in hun respectieve periodieke verslagen zijn uiteengezet, zouden zij op korte termijn het hoofd moeten kunnen bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie,
* Bulgarije voldoet bijna aan het criterium van een functionerende markteconomie. Indien het land doorgaat met de tenuitvoerlegging van de hervormingen en zijn hervormingsinspanningen opvoert om hardnekkige obstakels uit de weg te ruimen, zou het op middellange termijn het hoofd moeten kunnen bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie,

* Roemenië voldoet nog aan geen van beide criteria, maar heeft voor het eerst doorslaggevende vooruitgang geboekt op dit gebied,
* Turkije heeft geen verdere vooruitgang kunnen boeken op weg naar een functionerende markteconomie. Belangrijke gedeelten van 's lands economie concurreren echter al op de communautaire markt in het kader van de douane-unie.

Het vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap op zich te nemen, (het derde toetredingscriterium) vereist de overname, tenuitvoerlegging en handhaving van het acquis. Hiervoor dient de kandidaat-lidstaat over passende bestuurlijke en juridische structuren te beschikken.

Evenals vorig jaar is in het algemeen opnieuw goede vooruitgang geboekt met de overname van wetgeving. Er is ook verdere vooruitgang opgetekend ten aanzien van de ontwikkeling van de bestuurlijke capaciteit die voor de tenuitvoerlegging van het acquis vereist is; op dit gebied blijft evenwel nog steeds het meeste werk te verrichten, door de meeste of alle kandidaat-lidstaten, en dit voor fundamentele EU-beleidsterreinen zoals het goede functioneren van de interne markt, duurzame levensomstandigheden, de algemene bescherming van de burger en het beheer van EU-middelen.

De toetredingscriteria: een geheugensteuntje

Uit hoofde van de toetredingscriteria die werden vastgelegd door de Europese Raad van Kopenhagen in 1993 en daaropvolgende Europese Raden, moet een kandidaat-lidstaat aan de volgende lidmaatschapseisen voldoen:

* stabiele instellingen die de democratie, de rechtsorde, de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van minderheden garanderen,

* het bestaan van een functionerende markteconomie alsook het vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden,

* het vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap op zich te nemen, wat mede inhoudt dat zij de doelstellingen van een politieke, economische en monetaire unie onderschrijven .

In 1995 benadrukte de Europese Raad van Madrid dat het niet alleen belangrijk is om het acquis in de nationale wetgeving op te nemen, maar ook ervoor te zorgen dat het effectief wordt uitgevoerd via passende bestuurlijke en juridische structuren.

Het strategiedocument en de periodieke verslagen zijn beschikbaar op het volgende Internetadres:

europa.eu.int/comm/enlargement/index.htm

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie