Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: Waarom geloven mensen en kan het ook zonder kerk?

Datum nieuwsfeit: 13-11-2001
Bron: Vrije Universiteit Amsterdam
Zoek soortgelijke berichten
Vrije Universiteit Amsterdam

Informatie voor de pers. Vrije Universiteit Amsterdam. 05/11/2001


---

Waarom geloven mensen en kan het ook zonder kerk?

Geloven is vreemd: het heeft voor ieder mens een unieke betekenis en toch is het relatief, omdat verschillende mensen verschillende dingen geloven. Maar het gaat er helemaal niet om of God nu bestaat of niet. Desiree Berendsen deed onderzoek naar de antropologische basis van geloof. Ze promoveert dinsdag 13 november aan de Faculteit der Godgeleerdheid op het proefschrift Waarom geloven mensen? De antropologische basis van geloof volgens Karl Rahner, Gerhard Oberhammer, David Tracy, John Hick, Garret Green en George Lindbeck.

Berendsen legde haar vragen voor aan het werk van zes schrijvers uit twee stromingen. Het bracht haar tot de conclusie dat geloven gaat over de manier waarop iemand zijn leven vormgeeft. Daarbij is het niet interessant of het wáár is dat bijvoorbeeld God bestaat als iemand dat gelooft, maar of het geloof daarin zijn of haar leven betekenis geeft. Hoewel de vraag of het waar is wat iemand gelooft dus niet van belang is, kun je het wel hebben over de consequenties van dat geloof. Berendsen: "Als iemand op vrijdag vis eet vanwege zijn geloof, maar allergisch is voor vis, kun je erover discussiëren of dat nu nodig is. Als het ook nog gaat om consequenties van iemands geloof voor andere mensen, moet hij ze kunnen verantwoorden."

Op dezelfde dag als Berendsen promoveert haar collega Mirjam van Veen op de kwestie of je je geloof nu wel of niet openlijk moet belijden om een goed christen te zijn. In de zestiende eeuw voerden Johannes Calvijn en Dirck Volkertsz Coornhert daarover een hevige pennestrijd. Moet een protestants-gezind persoon bereid zijn het martelaarschap op zich te nemen? Wat is de grens tussen godsdienstig engagement en godsdienstig fanatisme? In hoeverre kunnen mensen met verschillende godsdienstige overtuigingen zich aan elkaar aanpassen zonder hun eigen opvattingen te verloochenen? Al deze vragen komen aan de orde in de polemiek tussen Coornhert en Calvijn. Calvijn streefde naar een protestantse kerk met veel aanhangers; daar moest men volgens hem wat voor over hebben.

Coornhert was een van de vele mensen uit de Lage Landen die principieel bij geen enkele kerk waren aangesloten. Uiterlijke vormen van geloof vond Coornhert niet belangrijk: het ging erom dat je als gelovige goed leefde. Daarom was het volgens hem niet alleen onzinnig, maar ook slecht om je leven op het spel te zetten voor een kerk. Van Veen analyseerde in haar proefschrift "Verschooninghe van de roomsche afgoderye". De polemiek van Calvijn met nicodemieten, in het bijzonder met Coornhert de argumenten van zowel Calvijn als Coornhert en vergeleek ze met die van tijdgenoten die ook aan het debat deelnamen.

Beide promovendi gaan ervan uit dat geloof niet vanzelfsprekend is en zien geloof dan ook niet als de norm. Daarom vragen zij zich af waarom mensen zich überhaupt verbinden aan een religieuze traditie of groepering.

Noot voor redacties

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie