Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Groen en geel van jaloezie is gezond voor relatie

Datum nieuwsfeit: 22-11-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Rijksuniversiteit Groningen
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

22 nov 2001

Nummer 173 22 november 2001

jaloers op sociale dominantie en uiterlijk

Groen en geel van jaloezie is gezond voor de relatie

Ook al zijn we nog zo modern en vooruitstrevend, als het erop aankomt zijn we de oertijd niet ontgroeid. Zodra een rivaal de relatie met onze partner in gevaar brengt, worden we groen en geel van jaloezie. Mannen zijn vooral jaloers op de sociale dominantie van hun rivaal, vrouwen op het uiterlijk. Dit geldt zowel voor heteroseksuele als voor homoseksuele relaties. Verrassend traditioneel, maar goed te verklaren vanuit de evolutionaire psychologie. Psychologe Pieternel Dijkstra onderzocht de verschillen in jaloezie tussen mannen en vrouwen. Ze promoveert op 29 november 2001 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Jaloezie is van alle tijden. Al in de oertijd was jaloezie de alarmbel die afging zodra een rivaal de relatie tussen twee partners bedreigde. Pieternel Dijkstra: "De overlevingskansen namen enorm af wanneer je partner je in de steek liet. Jaloezie was een manier om de ander te laten zien dat hij of zij moest blijven. Dat is nu nog steeds zo. Stel je voor dat je niet jaloers bent wanneer je partner het bed induikt met een ander. Wat zegt dat dan over je eigen betrokkenheid bij je relatie? Als je jaloers wordt, ga je jezelf aantrekkelijker maken voor je partner, neem je eens vaker een bloemetje mee. Kortom, je gaat het gevecht aan om je partner te behouden. Dat is een gezonde vorm van jaloezie. Zo zie je dat jaloezie niet alleen een negatieve emotie is, zoals vaak wordt gedacht."

Jonge moderne vrouwen ook jaloers op uiterlijk

In haar onderzoek ging Dijkstra uit van de
evolutionair-psychologische hypothese dat mannen vooral jaloers zijn op de sociale dominantie van een mannelijke rivaal en dat vrouwen met name jaloers zouden zijn op het uiterlijk van een andere vrouw. Iemand die sociaal dominant is, beschikt over persoonlijke eigenschappen als gezag en zelfvertrouwen, is sociaal vaardig en heeft leidinggevende kwaliteiten. Allemaal eigenschappen die duiden op een succesvol mens. Dijkstra: "Ik had eigenlijk verwacht dat met name vrouwelijke studenten minder traditioneel zouden reageren. Dat zijn toch allemaal jonge, hoogopgeleide, carrièregerichte, zelfverzekerde vrouwen. Als je factoren los van elkaar test, blijkt dat zij inderdaad wel jaloers zijn op sociaal dominante vrouwen. Maar als je alles bij elkaar neemt, blijkt dat de jaloezie die wordt opgewekt door sociale dominantie in het niet valt bij de jaloezie die wordt veroorzaakt door het uiterlijk van een andere vrouw." Dijkstra was ook verrast door de uitkomsten van het onderzoek naar jaloezie binnen homoseksuele relaties. "Net als heteroseksuele mannen, zijn homoseksuele mannen vooral jaloers op sociaal dominante rivalen en reageren lesbiënnes met name op het uiterlijk van andere vrouwen. Ik had dat niet in deze mate verwacht."

Zandlopermodel en brede schouders

Dijkstra onderzocht ook de invloed van het uiterlijk van de rivaal. Hieruit bleek dat mooie vrouwen met een zandlopermodel en sterke mannen met brede schouders en smalle heupen vooral grote jaloezie opwekken. Alleen oudere mannen bleken hiervoor minder gevoelig te zijn. Deze uitkomsten zijn te verklaren uit het idee dat mannen in de oertijd een vruchtbare vrouw zochten en vrouwen een sterke dominante man om voor haar en haar kinderen te zorgen. Hoewel de noodzaak om een vruchtbare vrouw dan wel een dominante man te vinden tegenwoordig grotendeels is verdwenen, wekken deze oereigenschappen in een rivaal nog steeds grote jaloezie op bij de moderne mens.

Boos en angstig

Dijkstra noemt twee types jaloezie in haar proefschrift. Wanneer een partner alleen seksueel ontrouw is, ervaart de ander vooral boze jaloezie. Hij of zij voelt zich verraden en is woedend. Als een partner emotioneel ontrouw is zonder dat er seks bij te pas is gekomen, ontstaat angstige jaloezie. Dan voelt de ander zich ongerust en is hij of zij bang dat de relatie met de rivaal zich verder zal ontwikkelen.

Evolutionaire ontwikkeling

De uitkomsten uit haar onderzoek bevestigen de verwachtingen van de evolutionaire psychologie dat de jaloezie van mannen en vrouwen door de eeuwen heen niet is veranderd. Nog steeds kijken mannen naar de sociale dominantie en vrouwen naar het uiterlijk van hun rivalen. Nieuw is met name het onderzoek van Dijkstra naar jaloezie en rivaalkenmerken in homoseksuele relaties. Zeker binnen het evolutionaire kader dat zij gebruikt, is dit onderzoek nog nergens eerder uitgevoerd.

Curriculum Vitae

Pieternel Dijkstra studeerde sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en verrichte haar promotieonderzoek bij de sectie Sociale en Organisatiepsychologie van de RUG. Daarnaast studeerde zij af aan de Bestuursacademie te Leeuwarden. Zij is inmiddels werkzaam als freelance schrijver. Pieternel Dijkstra promoveert tot doctor in de Psychologische, Pedagogische en Sociale Wetenschappen bij prof.dr. A.P. Buunk. De titel van het proefschrift luidt: Men, Women and their Rivals. Jealousy from an Evolutionary Psychological Perspective.

Noot voor de pers

Nadere informatie: afdeling Interne en Externe Betrekkingen, tel. (050)363 5446.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie