Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Mooi duurzaam, duurzaam mooi, verslag van Dubo Dag-debat

Datum nieuwsfeit: 28-11-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Nationaal Dubo Centrum
Zoek soortgelijke berichten
Nationaal Dubo Centrum

woensdag 28 november 2001

Mooi duurzaam, duurzaam mooi, verslag van een debat

Het omvangrijke congresprogramma van de Nationale Dubo Dag op 8 november jongstleden maakte het voor de congresbezoekers onmogelijk om alle voor hen relevante debatten, workshops en parallelsessies bij te wonen. Ook voor al diegenen die niet deelnamen aan de Dubo Dag zijn resultaten en impressies van verschillende programma-onderdelen op deze website te vinden. Dit in aanvulling op hetgeen door vrijwel alle sprekers uit het congresprogramma is bijgedragen aan het Dubo Jaarboek 2001. Onderstaand een verslag van het debat "Mooi duurzaam, duurzaam mooi: duurzame architectuur een contradictio in terminis?".

Een debat dat draait om schoonheid en duurzaamheid: hoe mooi is duurzaam, hoe duurzaam is mooi? Gaan beide kwaliteiten samen? Of is er sprake van een zekere spanning? Zijn er belemmeringen die een geslaagde symbiose in de weg staan?

Deelnemers aan dit debat waren:

· Tracy Metz (journalist NRC Handelsblad)

· Wytze Patijn (architect en voormalig Rijksbouwmeester)
· Jouke Post (architect en Hoogleraar Bouwtechniek, Technische Universiteit Eindhoven)

Het debat stond onder leiding van ir. H. Westra, directeur Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting.

Architectonische schoonheid als duurzame verleider Beloften waarmaken
Duitse duurzaamheid

Architectonische schoonheid als duurzame verleider

Over smaak valt te twisten. En dat gebeurde dan ook in het vierde debat van de Nationale Dubo Dag. De voorbeelden van mooi en lelijk vormgegeven duurzame gebouwen wisselden elkaar in hoog tempo af. Met als doel te achterhalen of mooi en duurzaam überhaupt samen kunnen gaan. Gespreksleider ir. H. Westra van de SEV meende dat het in ieder geval wel zo zou moeten. Want niets verleidt zozeer tot dubo als de schoonheid van een duurzaam gebouw

De architectuur van het duurzaam bouwen is te lang gericht geweest op het zichtbaar maken van het materiaalgebruik, zo opende Westra het debat. "En dat heeft niet altijd geresulteerd in een even moderne uitstraling."
Jouke Post, architect en hoogleraar Bouwtechniek, Technische Universiteit Eindhoven, bevestigde dat volmondig. En gaf direct een voorbeeld van wat in zijn ogen een toonbeeld van slechte duurzame architectuur is. "Het Eco-kantoor in Bunnik. Dat kan symbool staan voor de engheid van dubo. Ik zie het als de boerderette van de utiliteitsbouw: gezellig en leuk, met veel dubospeeltjes. Dit soort gebouwen zijn voor mij aanleiding om me tegen dubo af te zetten."

Dan is het design-center in het Oostenrijkse Linz weer een voorbeeld van het tegenovergestelde. Een flitsend gebouw, met een hightech uitstraling, aldus Post. "Een zeer geïntegreerde aanpak, zeer zorgvuldig gebouwd en tegelijkertijd heel mooi. Dat vind ik essentieel voor duurzame architectuur. Alles wat je doet, moet je mooi proberen te doen. Voorop staat dat het een mooi gebouw moet worden. En stiekem maak je het dan ook nog eens duurzaam."

Voor Tracy Metz, journalist NRC Handelsblad, vertegenwoordigt het grasdak alles wat slecht is aan duurzaam bouwen. "Wie dubo een plezier wil doen, schaft het grasdak af. Mijn stelling is dat de enige interessante duurzame gebouwen architectonisch zo zijn vormgegeven dat je het er niet aan afziet. Duurzaamheid mag er niet als een soort moreel hoogstaand etiket op zijn geplakt. Hoe je het ook wendt of keert: milieubewustzijn is in zekere zin toch een hype. Als je dat te nadrukkelijk in de architectuur poneert, loop je het gevaar dat, als de hype eenmaal over is, het gebouw niet meer voldoet. Daarom vind ik het GWL-terrein in Amsterdam ook een goed voorbeeld van duurzaam bouwen. Als je weet dat het een duurzaam project is, krijgt het een toegevoegde waarde. Maar als je het niet weet, is het gewoon een mooi complex." Terug naar top

Beloften waarmaken

Wytze Patijn, architect en voormalig Rijksbouwmeester, had een ontwerp van architectenbureau Alberts & Van Huut voor het nieuwe kantoor voor de Dienstkring Zeeuwsch-Vlaanderen van Rijkswaterstaat Directie Zeeland in Terneuzen als slecht voorbeeld meegenomen. "Dit ontwerp belooft namelijk iets wat helemaal niet wordt waargemaakt. Het veronderstelt iets duurzaams te zijn, maar bleek uiteindelijk alleen die schijn op te willen wekken. We hebben dit ontwerp na laten rekenen in de GreenCalc-methode en daaruit bleek dat het gebouw helemaal niet duurzaam was."

Als goed voorbeeld gaf hij het winnende ontwerp van het kantoor in Terneuzen, van opMAAT uit Delft. "Dit bureau heeft duurzaamheid op een hoog niveau getild. Het is een buitengewoon prettig en aangenaam kantoor, en tegelijkertijd heel zichtbaar."
Eén van de gezichtsbepalende onderdelen van het gebouw is het hergebruik van sloopmateriaal, waaronder oud hout. "Soms is dat goed, en soms ook slecht", aldus Patijn. "Dat hangt samen met de overtuiging. De pioniers in dubo zijn met iets begonnen wat ze ook graag in de vormgeving tot uitdrukking wilden brengen. Een demonstratie als het ware van de natuur in gebouwen. Uit oogpunt van vormgeving waren het helaas vaak middelmatige architecten, die niet echt aansprekende producten wisten te maken. Nu is dat anders. Neem het Educatorium in Utrecht. Een enorm innovatief ontwerp met een element van humor, wat zo vaak ontbreekt bij dubomensen. De ironie zit hem hier in het feit dat op een regenrijke dag het water met een hels kabaal naar beneden klettert. Dat heeft een enorm effect op het verblijf in die ruimte."
Metz: "Maar het werkt niet. Het zou een positieve invloed moeten hebben op het binnenklimaat, maar dat blijkt niet het geval te zijn."

Patijn: "Dat is wel vaker het probleem bij de architectuur. Dat iets niet zo blijkt te werken als je gedacht had. Een ander goed voorbeeld is het kantoor van Alterra in Wageningen. Een voorbeeld van een kantoorconcept waarbij je direct veronderstelt dat het daar heel goed toeven is. Hele mooie buitenruimtes, mooi ingericht." Terug naar top

Duitse duurzaamheid

Dat het ontwerp voor dit gebouw evenals het voorbeeld uit Linz van Post gemaakt werd door een Duitse architect, is volgens Patijn niet helemaal toevallig. "Duurzaamheid staat in Duitsland op een hoger niveau dan in Nederland. Ook duurzaamheid in de betekenis van degelijkheid. Dat is daar de normaalste zaak van de wereld. Aandacht en verzorging staan daar nog altijd voorop in de bouw."

In Nederland gaat het anders, stelt ook Post. "Alles wat duurzaam is, wordt hier later in het proces bevochten. Duitsers hebben voordat je binnenkomt al bepaald wat duurzaamheid betekent. In de ogen van de Duitsers zwalken we hier met duurzaamheid alle kanten uit." Metz: "Met de Nederlandse architectuur is het net als met het Nederlandse eten: gericht op kwantiteit in plaats van kwaliteit. Het moet nog steeds heel erg snel. Gemiddeld worden er in Nederland 28 fouten geconstateerd bij de oplevering van een woning. Om je dood te schamen. Het mag best procesmatig, maar niet slordig."

Een deelnemer merkte vanuit de zaal op dat de hedendaagse architectuur zich steeds meer kenmerkt door exorbitante vormen, waar een grote onrust van uit gaat. Onzin, oordeelde Metz. "Er is geen land waar zo veel monotonie heerst als hier. Het grootste deel van wat er hier gebouwd wordt, is juist hartstikke homogeen. Nu krijgen we eindelijk een beetje afwisseling en dan is het weer niet goed."

Patijn: "We bouwen hier seriematig met een variatiesausje daaroverheen. Mijn Belgische vrienden moeten daar vreselijk om lachen. Die zeggen: 'jullie kunnen dat niet'. In België bouw je zelf een huis, en wat de buurman doet, moet hij weten. Dat is bij ons niet. Wij bouwen op dezelfde manier door, maar zeggen vervolgens dat het op zijn Belgisch is. Terwijl het puur cosmetisch is. Het is ook raar te veronderstellen dat als je de consument aan het woord zou laten alles dan zo veel gevarieerder zou worden. Ik denk niet dat dat het geval is. Als de consument het voor het zeggen krijgt, gaat de middelmaat overheersen."

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie