Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

SMO brengt keerzijde informatierevolutie in kaart

Datum nieuwsfeit: 05-12-2001
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

ST. MAATSCHAPPIJ & ONDERNEMING

SMO brengt keerzijde informatierevolutie in kaart

Informatie- en communicatietechnologie heeft onze samenleving ingrijpend veranderd. Democratisering van kennis, meer transparantie en nieuwe kansen op gemeenschapsvorming zijn slechts enkele van de zegeningen van de informatierevolutie. Deze revolutie heeft echter ook een keerzijde. Jongeren groeien op in een onzekere samenleving, die op vrijwel alle gebieden een almaar uitdijend aantal keuzemogelijkheden biedt, maar waarin vaste kaders steeds meer ontbreken. Niet alle jongeren kunnen hier mee omgaan. Werkenden worden geconfronteerd met meer autonomie en flexibiliteit in hun werk. Deze verschaffen de benodigde ruimte, maar leiden ook tot een grotere werkdruk en meer onzekerheid over de eigen positie. En ten slotte dreigt de informatierevolutie de achterstandspositie van allochtonen verder te vergroten. Dat zijn enkele conclusies uit de publicatie 'Slachtoffers van de informatiesamenleving' van de Stichting Maatschappij en Onderneming (SMO).

Jongeren
Het onderzoeksrapport brengt in kaart hoe processen als informatisering, informalisering en individualisering in een stroomversnelling zijn geraakt door de recente ICT-ontwikkelingen. Deze bieden de gewone burger meer mogelijkheden, maar zij hebben ook minder prettige gevolgen voor met name jongeren, werkenden en allochtonen. Zo zien jongeren zich in toenemende mate geconfronteerd met een succesmaatschappij, waarin de nadruk ligt op cognitieve vaardigheden, netwerkvorming en een sterke identiteit. Door het toenemende aantal keuzemogelijkheden op velerlei gebied ontstaat enerzijds het gevoel dat alles kan, mits je over de juiste capaciteiten beschikt. Anderzijds is er sprake van een gemis aan autoriteit, binding en betrokkenheid om de onzekerheid die dit met zich meebrengt te reduceren. Voor veel jongeren blijkt het moeilijk om in een dergelijke competitieve en stressvolle omgeving een eigen identiteit te vormen. Vooral jongeren die beschikken over andere vaardigheden dan de doorsnee jongeren, zo blijkt uit het onderzoeksrapport, vinden moeizaam een plaats in de informatiesamenleving. Overlevingsstrategieën om met de eisen van de samenleving om te gaan, zoals de vlucht in drugsgebruik of criminaliteit, liggen met name bij deze groep jongeren op de loer.

Werkenden
Werkenden worden door de ICT-ontwikkelingen geconfronteerd met steeds complexere arbeid, die niet langer in routineregels kan worden vastgelegd en een beroep doet op een breed scala aan intellectuele en sociale vaardigheden. Om deze complexere arbeid aan te kunnen, wordt hun flexibelere regels, grotere autonomie en meer verantwoordelijkheden geboden. Dat geeft de benodigde ruimte, maar veroorzaakt tegelijkertijd een markante toename van zowel werkdruk als werkstress. Deze worden nog vergroot door de stroom van veranderingen in de arbeidsorganisatie, door werkgevers veelal ingezet om te profiteren van de ontwikkelingen op ICT-gebied. De hoge eisen die worden gesteld aan de combinatie van arbeid, zorg en vrije tijd zorgen daarnaast voor een toenemende 'leefdruk'. Het stijgende aantal WAO-ers dat is afgekeurd door psychische klachten kan, zo stelt de SMO-publicatie, niet los worden gezien van bovenstaande ontwikkelingen.

Allochtonen
Ten slotte constateert de publicatie dat de invloed van de informatiemaatschappij op de integratie van allochtonen twee kanten heeft. Aan de ene kant bevordert ICT de integratie en verruimt zij voor een elite de mogelijkheden tot zelfontplooiing en identiteitsvorming. Aan de andere kant vormt ICT voor de grootste groep allochtonen juist een obstakel waar het gaat om integreren. De kans dat juist allochtonen tot de zogenaamde 'ICT-gehandicapten' gaan behoren, is om verschillende redenen groot. Allereerst verkeren zij vaak al in een algemene achterstandspositie. Bovendien is uit onderzoeken gebleken dat allochtone jongeren structureel lager scoren in het onderwijs. En het is juist dit onderwijs dat noodzakelijk is voor het verwerven van een positie in de informatiesamenleving. In het ergste geval zullen allochtonen niet deel kunnen nemen aan de kenniseconomie die onder invloed van de ICT-ontwikkelingen is ontstaan. Zij worden daarmee uitgesloten van een constructieve rol in deze samenleving, wat de kans op spanningen en maatschappelijke onrust zal doen toenemen.

Het boek eindigt met een suggestie voor een methode om slachtoffers van de informatiesamenleving te helpen bij het vinden van hun weg in de virtuele wereld.

Slachtoffers van de informatiesamenleving. Opgroeien, werken en integreren in een nieuwe tijd
drs. S.N. Hogewind en drs. S. Dijkstra
SMO, Den Haag 2001, ISBN 90-6962-184-3, prijs f 33,10 (15 euro)

Noot voor de redactie (

Noot voor redacties

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie