Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Inleiding hoofdofficier publieke debat de open dag in Leeuwarden

Datum nieuwsfeit: 22-01-2002
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Arrondissementsparket Leeuwarden

Leeuwarden, 9 november 2002 Inleiding van de hoofdofficier van justitie, mr. L.Ph. den Hollander, tijdens het publieke debat, gehouden op de open dag van de rechtspraak op 9 november 2002.

De afgelopen weken is er een grote publieke discussie geweest over burgerplicht, al of niet ingrijpen, eigenrichting. De kranten hebben er vol van gestaan en je kon geen radio of televisie aanzetten, of het gesprek ging erover. Wij kunnen en willen op deze open dag dan ook niet om het onderwerp heen. Wij doen ons werk midden in de maatschappij en een onderwerp op ons gebied dat de samenleving zo raakt moet ook hier besproken worden.

Twee beelden hebben in de afgelopen tijd de discussie bepaald:
* Enerzijds de tragische dood René Steegmans in Venlo. Heel Nederland was geschokt en verontwaardigd dat de mensen die op klaarlichte dag getuige waren van de mishandeling van Rene Steegmans wel hebben toegekeken, maar niet hebben ingegrepen. Persoonlijk heb ik uit de media begrepen dat de omstanders niets hebben gedaan, omdat ze verlamd waren van schrik e.d.
* Anderzijds het optreden van de AH-medewerkers in Amsterdam; twee jongemannen die wel optreden, een boef aanhouden en vervolgens politie en justitie op hun dak krijgen; en dat terwijl ze inmiddels door velen als helden worden gezien.

Hoe kan dat? Hebben ze bij politie en justitie het contact met de werkelijkheid verloren. Hebben ze niets beters te doen dan zulke mensen te vervolgen, en dat nog eens terwijl ze aan allerlei andere dingen niet toekomen?
Vragen die je alom hoort stellen.

Dames en heren, zo ligt het niet!!
Ik ga u dat toelichten; daarbij zal ik niet ingaan op de Amsterdamse zaak als zodanig, want ik kan bij gebrek aan detailkennis over die zaak niet goed oordelen, net zomin als ieder ander die de zaak niet en detail kent.
Bovendien gaat de rechter in Amsterdam dat doen. Ik kan bij mijn toelichting een paar juridische begrippen niet helemaal vermijden, maar u bent tenslotte op een open dag van de rechtspraak.

Mag je je verdedigen als jezelf of een ander wordt aangevallen?

Ja, zegt artikel 41 van onze Strafwet. Dat heet noodweer. Iedereen mag zich verdedigen als hij wordt aangevallen of erbij is als een ander wordt aangevallen. Daarbij mag ook geweld worden gebruikt, in sommige gevallen ook wapengeweld. In het Venlose geval waar Steegmans werd aangevallen, hadden omstanders dus ook met geweld mogen ingrijpen. Dat geweld moet wel in verhouding zijn tot wat er aan de hand is. Zo zal niet snel door de rechter worden aanvaard dat iemand een ander doodschiet als hij zich op die manier tegen een paar klappen van een ongewapende persoon verdedigt.
Nu zult u zeggen, in zo'n situatie van een aanval zou je door het lint kunnen gaan van angst of boosheid en dan meer geweld gebruiken dan nodig is om het gevaar af te wenden. Ook dat mag op zichzelf in zo'n situatie dat je wordt aangevallen en is zelfs in de wet geregeld: het heet noodweerexces.

Mag je een winkeldief aanpakken als je ziet dat je bestolen wordt?

Ook dat mag volgens de wet. Iedere burger die een ander op heterdaad betrapt mag die ander aanhouden. Dat betekent dat je zo'n persoon tegenhoudt, aangrijpt en belet de benen te nemen. Je moet hem dan zo snel mogelijk aan de politie overdragen.
Bij zo'n aanhouding mag enig geweld worden gebruikt. Als de winkeldief probeert te vluchten mag je hem stoppen en pootje haken. Loopt hij daarbij blauwe plekken of gescheurde kleren op dan is dat letterlijk zijn eigen schuld.
Ook hier geldt dat er verband moet zijn tussen de mate van geweldgebruik en het gepleegde feit. Op iemand gaan schieten die een rolletje drop heeft gestolen is buiten alle proporties en bovendien levensgevaarlijk voor de omstanders.
Een evenredig geweldgebruik door burgers mag dus in zulke omstandigheden en leidt er niet toe dat helden voor de rechter worden gesleept.

Maar wat niet mag, is doorgaan met geweld als een misdadiger is aangehouden, aan de politie is overgedragen of weerloos is. Als in zo'n situatie wordt na-geslagen, na-getrapt en na-verwond, wordt alvast een voorschotje op de straf genomen, wordt voor eigen rechter gespeeld, en gebeurt precies datgene wat wij in andere landen zo schandelijk vinden.

Ik roep in herinnering de beelden uit Los Angelos van een aantal jaren geleden, waarbij politiemensen reeds aangehouden verdachten in elkaar sloegen.
Ik roep in herinnering beelden zoals je die uit nog al wat buitenlanden ziet waarbij geweld tegen aangehouden gevangenen heel normaal is.
Wij huiveren daarvan en zouden niet accepteren dat dat in Nederland gebeurt. Er wordt terecht ook zwaar aan getild als er aanwijzingen zijn dat onze eigen politie over de schreef gaat in geweldsgebruik, de politie heeft nauwomschreven instructies over wat er wel en niet mag en er wordt gerapporteerd over alle geweldsaanwending.

Waarom? Omdat wij niet willen dat de overheid geweld tegen zijn burgers gebruikt, tenzij daar een hele goede reden voor is. Precies zo geldt dat voor de burgers onderling. Ook daar mag alleen geweld worden gebruikt in hele specifieke gevallen. En daarbuiten niet.
Want anders krijgen we hier het recht van de sterkste, de wet van de jungle en voor je het weet een klimaat waarin onderling geweld steeds heviger vormen gaat aannemen en verdachten vogelvrij worden.

Dat moeten we in Nederland niet willen.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie