01-03-2005
Themanummer MGv over SSRI's: Vraagtekens bij werkzaamheid en
veiligheid van antidepressiva
Utrecht, 1 maart 2005. Sinds de introductie van Prozac in 1988 zijn de
'selectieve serotonine heropnameremmers' (SSRI's) in opmars. De
laatste tijd echter groeit de onrust over deze antidepressiva, zeker
bij het voorschrijven aan kinderen en adolescenten. Ze blijken
namelijk niet zo veilig, en hun werkzaamheid niet zo superieur als
vroeger werd aangenomen. Daarom besteedt het Maandblad Geestelijke
volksgezondheid in een themanummer dat op 3 maart verschijnt speciale
aandacht aan SSRI's. Kinder- en jeugdpsychiater prof. Ph.D.A. Treffers
en psycholoog dr. W. van den Burg stelden een nummer samen, waarin
enkele harde noten worden gekraakt.
Anton J.M. Loonen legt in het themanummer van het MGv om te beginnen
uit hoe SSRI's werken. Het oorspronkelijke idee dat ze de stemming
verbeteren door een serotoninetekort op te vullen blijkt te simpel.
Marcel D. Wallinger bespreekt de seksuele bijwerkingen van deze
middelen: lustverlies en moeite met klaarkomen. Stichting Pandora
krijgt jaarlijks honderden vragen en klachten van gebruikers. Froukje
Bos en Toon Vriens signaleren een tekort aan betrouwbare informatie:
bijsluiters zijn vaak onvolledig, en huisartsen bezondigen zich aan
'stellige uitspraken die ze niet wetenschappelijk kunnen onderbouwen'.
Volgens Willem van den Burg geeft de literatuur een vertekend beeld
van de werkzaamheid van nieuwe antidepressiva. Het verschil tussen
echte en nepmiddelen is vaak nogal gering. Bovendien blijven
'tegenvallende' onderzoeksuitkomsten veelal onder tafel. Trudy Dehue
presenteert in het MGv wat sterke staaltjes van misleiding en
manipulatie. Volgens Toine Pieters en Stephen Snelders komt het succes
van SSRI's niet alleen voort uit winstbejag en geldingsdrang, maar ook
uit de emancipatie van patiënten.
Omstreden is vooral het voorschrijven van antidepressiva aan kinderen
en adolescenten. Tamar Wohlfart e.a. leggen uit waarom de Amerikaanse
en Europese registratie-autoriteiten daar onlangs voor waarschuwden.
Flip Treffers en Mirjam Rinne plaatsen de SSRI-crisis in de kinder- en
jeugdpsychiatrie in een ruimer kader. Hun bijdragen stemmen niet
gerust. Er is geen hard bewijs dat SSRI's werkzaam zijn bij kinderen
en adolescenten, terwijl ze schadelijk kunnen zijn voor de
ontwikkeling en rijping. Terughoudendheid is volgens D. Bijl en W.G.M.
Toenders ook geboden bij ouderen.
---
Het MGv is een uitgave van het Trimbos-instituut in samenwerking met
Bohn Stafleu Van Loghum. Het heeft een onafhankelijke redactie.
Journalisten en politici kunnen een gratis exemplaar
aanvragen: tel. 030-2971100 (fax: 030-2971111)
mgv@trimbos.nl of: MGv,
Postbus 725; 3500 AS Utrecht. Anderen kunnen een exemplaar bestellen
bij BSL Klantenservice, Postbus 246; 3990 GA Houten; 030-6383736 (fax:
030-6383999)
www.bsl.nl
Zie ook het MGv op de website.
