Universiteit Leiden
Symposium Lorentz Fellow Richard Gill
Op 22 maart, vijf dagen na laatste zitting in de zaak Lucia de B,
wordt hoogleraar Statistiek Richard Gill worde benoemd tot
Distinguished Lorentz Fellow 2010-2011. Ter gelegenheid daarvan
organiseert Gill een ontbijtsymposium over de verhoudingen tussen
media, wetenschap en recht.
Op 22 maart, vijf dagen na laatste zitting in de zaak Lucia de
B, wordt hoogleraar Statistiek Richard Gill worde benoemd tot
Distinguished Lorentz Fellow 2010-2011. Ter gelegenheid daarvan
organiseert Gill een ontbijtsymposium over de verhoudingen
tussen media, wetenschap en recht.
Hoogleraar Statistiek Richard Gill: `De media hebben er wel
degelijk voor gezorgd dat Lucia nu een fair trial krijgt, en
dat er weer meer interesse bestaat voor de forensische
wetenschap.'
Prijs
`Ik ben erg trots', zegt Richard Gill terwijl hij zijn
kamerdeur ontgrendelt, `en dat mag de universiteit ook zijn.'
De hoogleraar Statistiek is zichtbaar blij met zijn benoeming,
waar ook nog een prijs van EUR 10.000 aan is verbonden. Het
persbericht vermeldt dat `Gill zich sterk gemaakt voor
het verantwoorde gebruik van statistiek in rechtszaken'. Gill
heeft een grote rol gespeeld in onder meer de zaak Lucia de B,
waarin hij argumenteerde dat de statistische analyse die ten
grondslag lag aan de bewijsvoering niet klopte.
Drie krachten
Het is puur toeval dat het symposium zo kort op de laatste
rechtszaak over Lucia de B volgt, maar volgens Gill is de zaak
wel een perfecte illustratie van de beoogde focus van het
symposium. Gill: `Ik loop al een aantal jaren met het idee in
mijn hoofd dat er drie partijen zijn die een rol spelen bij
rechtszaken, namelijk de media, de wetenschap en justitie. Elke
groep heeft zijn eigen belangen en handelt daarnaar, en dat is
ook goed. Maar het belangrijkste is dat er harmonie bestaat
tussen die drie krachten. Als bijvoorbeeld twee partijen
samenwerken tegen de andere, dan gaat het mis.'
Lucia de B
Verpleegkundige Lucia de B werd in 2004 veroordeeld tot
levenslange gevangenisstraf en TBS voor zeven moorden en drie
pogingen tot moord. Al snel bleek dat er veel fouten waren
gemaakt in het proces. Gill: `Een arts heeft bijvoorbeeld
verklaard dat een vermeend slachtoffer van Lucia een
onnatuurlijke dood was gestorven. Later bleek dat die arts dat
dacht omdat het om een patient van Lucia de B ging. In een
normale situatie had hij de dood als natuurlijk beschouwd. De
rechter nam het oordeel van de arts echter over en gebruikte
het als `medisch bewijs'. Hier ligt een groot probleem. Gill:
`Wat is de waarheid, en wie bepaalt dat? Er ligt een enorm
dunne scheidslijn tussen het denken van een professional en dat
van een leek. Ook daar zal het in het symposium over gaan.'
Lucia de B, bijschrift: Lucia de B, getekend in de rechtszaal.
Verkeerd geïnterpreteerd
Het was wetenschapsfilosoof Ton Derksen die in zijn boek over
de Lucia-zaak aantoonde dat de medewerkers van justitie
statistiek gebruikten, terwijl ze zeiden dat ze dat niet deden.
Gill: `Ze gebruikten wel statistiek, alleen noemden ze dat niet
zo. Zij zagen het als bewijs. Dat bewijs was echter verkregen
uit statistische gegevens die door een stelletje amateurs
verkeerd werden geïnterpreteerd. Er zijn grote beginnersfouten
gemaakt door mensen die helemaal niet voor het vak van
statisticus zijn opgeleid. Die mensen werden echter wel serieus
genomen door justitie, en ook door de media. Zo werd Lucia's
lot al snel bezegeld op basis van foute constateringen.'
Systeem onder druk
Aanvankelijk was Gill helemaal niet geïnteresseerd in de zaak
Lucia de B. Pas nadat zijn vrouw hem erop wees dat er
statistieken werden gebruikt in de bewijsvoering, begon hij
zich in de zaak te verdiepen. `Ik las het boek dat Ton Derksen
erover heeft geschreven. Daaruit bleek dat mijn vakgebied, de
statistiek, door justitie werd verkracht. Ik was woedend. Het
kan me niet schelen of iemand schuldig of onschuldig in de
gevangenis zit, het gaat me erom dat dat niet gebeurt op basis
van leugens over mijn vakgebied.' Gill besloot in actie te
komen. Door een artikel over de zaak te schrijven in Nature en
door een petitie te openen creëerde hij nieuws. Dit was voor de
media aanleiding om weer over de zaak te schrijven. Gill: `De
zaak is heropend doordat wij het systeem onder druk hebben
gezet. Al zal justitie dat natuurlijk nooit toegeven.'
Foto Richard Gill 2, bijschrift: `De communicatie tussen bèta's
en alfa's moet beter.'
Fair Trial
De zaak Lucia de B laat goed zien hoe groot het belang is van
elk van de drie betrokken groepen. Gill: `Je ziet dat het fout
gaat als de juristen en de experts samen in een hoekje gaan
bedenken hoe alles in elkaar zit. De media hebben er wel
degelijk voor gezorgd dat Lucia nu een fair trial krijgt, en
dat er weer meer interesse bestaat voor de forensische
wetenschap.' Het is een interessant verschijnsel waar Gill in
zijn jaar als Lorentz Fellow meer onderzoek naar wil doen. `Ik
wil graag werken aan de forensische en technische statistiek,
daar kan nog veel verbeterd worden. Daarnaast moet de
communicatie tussen bèta's en alfa's beter. De juristen moeten
immers ook snappen wat er uit die statistiek naar voren komt.
Het symposium moet daar de eerste aanzet toe geven.'
Links
Site Richard Gill
De zaak Lucia de B
Lucia de B
(16 maart 2010 / Coen van Beelen)
---
_______
Het Distinguished Lorentz Fellowship is een initiatief van het
Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and
Social Sciences (NIAS) en het Lorentz Center. Aan de toekenning
van het fellowship is een prijs ter waarde van EUR 10.000
verbonden. De uitreiking, door prof. dr. Alexander Rinnooy Kan,
vindt op 22 maart 2010 plaats op het NIAS.
Het ontbijtsymposium vindt plaats op maandag 22 maart van 09.00
tot 12.30 uuur, in de Burumazaal in het Onderwijsgebouw van het
LUMC. Het is toegankelijk voor iedereen en er is gratis
ontbijt. Meer informatie en aanmelding
---
_______
Nieuwsredactie - 16/03/2010
