Vrije Universiteit Amsterdam

Rekenschap en management control in de publieke sector: hoofdweg, dwaalweg en uitweg


* Startdatum: 08-12-2011


* Tijd: 15.45


* Locatie: Aula


* Titel: Rekenschap en management control in de publieke sector: hoofdweg, dwaalweg en uitweg


* Spreker: prof.dr. E.G.J. Vosselman


* Onderdeel: Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde


* Wetenschapsgebied: Economie


* Evenementtype: Oratie

Management control, dat wil zeggen de beïnvloeding van managers in de publieke sector, heeft een sterk instrumentele signatuur gekregen. Onder invloed van economische theorie is op veel plaatsen de Homo Economicus geconstrueerd; managers zijn principalen en agenten geworden, opdrachtgevers en opdrachtnemers die elkaar vanuit veronderstelde gedragsrisico's met enig wantrouwen bejegenen. Managers (en ook professionals) worden van allerlei protheses voorzien die het hen mogelijk maken zich rationeel en calculerend op te stellen. Dit zegt Ed Vosselman van het Zijlstra Instituut in zijn oratie `Rekenschap en management control in de publieke sector: hoofdweg, dwaalweg en uitweg'.
Tegelijkertijd zijn managers calculeerbaar. Voor hun prestatie worden prestatiemaatstaven ontworpen en op basis van scores worden zij afgerekend door hun bazen. Zo zijn er eigenlijk moderne `baas-knecht'-verhoudingen tussen calculerende en calculeerbare individuen ontstaan zegt Vosselman.




Omdat de hoofdroute van management control sterk gericht is op de afrekening (zowel in positieve als in negatieve zin) van het individu, leidt voortgang op deze route tot angst, narcisme en opportunisme. Daarmee wordt de hoofdweg een dwaalweg waarop het publieke belang ondergeschikt wordt aan persoonlijke strevingen en eigenbelang. Daarom is het tijd voor een uitweg die de ruimte van Homo Economicus inperkt. Een uitweg die ook ruimte geeft aan de dienende manager, aan de steward. Aan de manager die helpt om publieke waarde te creëren. Op die nieuwe route moet niet een afgedwongen transparantie de bestemming zijn, maar openheid van binnenuit. Afrekening, `shaming and blaming' en een bijbehorende fantasie van een totale `binnenstebuiten'-beheersing moeten plaatsmaken voor condities die een echte lerende organisatie creëren en die de aandacht verleggen van individu naar relatie. De wetenschap kan daarin bemiddelen.





© Copyright Vrije Universiteit Amsterdam