Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

persbericht

Wetenschapsscepsis kent verschillende vormen

Datum nieuwsfeit: 04-12-2017
Vindplaats van dit bericht
Bron: UvA
Zoek soortgelijke berichten

Wetenschapsscepsis kent verschillende vormen

Niet elke vorm van scepsis over wetenschap is vergelijkbaar. Zo hangt scepsis ten aanzien van klimaatverandering samen met politieke overtuiging, terwijl scepsis over vaccinaties consistent samenhangt met religieuze overtuiging. En scepsis over genetische modificatie staat met geen van beide in relatie. Dit blijkt uit een studie die UvA-psycholoog Bastiaan Rutjes en collega’s uitvoerden onder Noord-Amerikanen. De onderzoeksresultaten zijn op vrijdag 1 december gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift 'Personality and Social Psychology Bulletin'.

Hoe komt het dat bepaalde mensen sceptischer zijn over wetenschap dan anderen? En hoe belangrijk is de rol van politieke ideologie en religie hierin? ‘Er is behoorlijk wat onderzoek gedaan naar met name politieke ideologie als voorspeller van bijvoorbeeld scepsis over klimaatverandering. Tot op heden ontbrak echter onderzoek waarin verschillende vormen van scepsis tegelijkertijd worden bekeken én waarbij verschillende mogelijke voorspellers worden meegenomen’, vertelt Rutjens. ‘In ons onderzoek hebben we gekeken naar scepsis over klimaatonderzoek, genetische modificatie en vaccinaties. Daarbij keken we ook naar algemeen vertrouwen in de wetenschap. We bestudeerden vervolgens de relatieve impact van politieke ideologie, religieuze overtuiging en morele overtuigingen op scepsis en vertrouwen in wetenschap.’

Belang van wetenschap

De onderzoekers hebben groepen online respondenten items en vragenlijsten voorgelegd over wetenschap. Ze moesten verschillende stellingen scoren, waaronder ‘menselijke uitstoot van CO2 leidt tot klimaatverandering’ en ‘vaccinaties leiden tot autisme’. De onderzoekers bevroegen de respondenten met een soort basistest ook op hun kennis over wetenschap en ze lieten hen een kleine taak doen waarin ze konden aangeven hoe belangrijk de overheid wetenschap zou moeten vinden, in het bijzonder hoeveel geld er naar de wetenschap zou moeten.

Uit de studie komt naar voren dat scepsis over klimaatverandering met name samenhangt met politieke overtuiging, in het bijzonder met sociaal-conservatisme (het traditioneel of behoudend staan tegenover de organisatie en inrichting van de samenleving). Scepsis over vaccinaties blijkt consistent gerelateerd aan religieuze overtuiging: hoe religieuzer hoe sceptischer mensen blijken te staan tegenover vaccinaties. De beste voorspellers voor scepsis over genetische modificatie zijn algemeen vertrouwen in de wetenschap en kennis over wetenschap. Tot slot bleek het waargenomen belang van wetenschap in het algemeen vooral (negatief) samen te hangen met religiositeit - in het bijzonder religieus conservatisme of orthodoxie - en veel minder met politieke oriëntatie of met kennis over wetenschap. Religieus conservatieve deelnemers aan het onderzoek bleken ook het minst geneigd om te vinden dat er geld naar de wetenschap moet.

'Scientific literacy'

‘Ons onderzoek maakt bovenal duidelijk dat we scepsis over wetenschap niet oplossen door simpelweg de kennis over wetenschap - scientific literacy - te vergroten. Sommige mensen hebben om ideologische, religieuze of morele redenen een probleem met (bepaalde vormen van) wetenschap. Dat los je niet op door alleen maar hun kennis over wetenschap bij te spijkeren’, aldus Rutjens. ‘Wat mogelijk helpt is om wetenschap, of bepaalde bevindingen, op een andere manier te framen. Dit kwam bijvoorbeeld naar voren uit onderzoek van Matthew Baldwin en Joris Lammers, vorig jaar gepubliceerd in PNAS. Daaruit bleek dat conservatieve mensen een stuk meer openstaan voor het klimaatprobleem als de vergelijking met het verleden wordt gemaakt in plaats van in het gangbare frame van de blik op de toekomst.’

In het onderzoek zijn uitsluitend respondenten en data uit Noord-Amerika gebruikt. Rutjens wil nu vergelijkbaar onderzoek gaan doen onder niet-Amerikaanse populaties, om te beginnen met Europa. ‘Het kan heel goed zijn dat we hier andere patronen gaan aantreffen’, besluit Rutjens.

Publicatiegegevens

Bastiaan T. Rutjens, Robbie M. Sutton en Romy van der Lee: ‘Not all skepticism is equal: Exploring the ideological antecedents of science acceptance and rejection’, in: Personality and Social Psychology Bulletin (1 december 2017). DOI: 10.1177/0146167217741314

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie