21e eeuw begint in 2001

(links) Iedereen beleeft 1999 als het laatste jaar van de eeuw en dat is heel begrijpelijk. Het jaar 2000 heeft door zijn ronde getal een magische betekenis dat opvalt, maar strikt genomen hoort dat jaar nog bij de twintigste eeuw. Dat komt omdat de eerste eeuw van onze jaartelling begon met het jaar 1 en niet met 0. Het jaar 0 heeft nooit bestaan. Hoewel de christelijke jaartelling pas eeuwen later ingesteld, begon de telling met het jaar 1.

We kunnen het verduidelijken met verjaardagen. Op de dag dat iemand zijn 40e verjaardag viert, is er veertig jaar verstreken na de geboorte. Tot zijn 41e verjaardag blijft hij 12 maanden "40". Het getal waarmee zijn leeftijd wordt aangegeven wordt dus een jaar lang naar beneden afgerond. Met kalenderjaren is het net zo. Het jaar 2000 begint 1999 na het begin van onze jaartelling (in het jaar 1). Het jaartal slaat dus op het lopende jaar en niet op het aantal jaren die voorbij zijn. Het spreekt voor zich dat het eerste jaar van onze tijdrekening (het jaar één) ook in de eerste eeuw begon. Tel daar 2000 jaar bij op en er is geen twijfel dat de 21e eeuw in officieel het jaar 2001 begint!

Daar komt bij dat in tegenstelling tot het jaar (de tijd waarin de aarde een baan om de zon aflegt) een eeuw niet door natuurlijke regelmaat is vastgelegd. De oorspronkelijke betekenis van het woord eeuw is afgeleid van eeuwigheid, een heel lange periode. De Romeinen gebruikten het gelijknamige begrip seaculum voor een verscheidenheid aan perioden uiteenlopend van 25 tot 112 jaar en slechts één van die periodes duurde honderd jaar. Ook in onze Gregoriaanse kalender, die we nu hanteren, heeft de eeuw geen constante lengte: jaartallen deelbaar door honderd zijn geen schrikkeljaren, maar als ze deelbaar zijn door 400, zoals het jaar 2000 is het wel een schrikkeljaar.

Ook voor de klimatologen begint het nieuwe decennium pas in 2001, wanneer de nieuwe klimatologische gemiddelden berekend. Het KNMI baseert de "normalen" (gemiddelden over dertig jaar) voorlopig nog op het tijdvak 1961-1990, zoals dat door de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) wordt voorgeschreven. In de loop van 2001 gaat De Bilt officieel over op de nieuwe "normaal" over het tijdvak 1971-2000. Dat neemt niet weg dat ook de meteorologische gemeenschap zich bij de komende jaarwisseling zorgen maakt over het millenniumprobleem. Daarom doet het KNMI er alles aan om de overgang goed te laten lopen.

Literatuur:

Overwater, A.M. De Tijdgids, zakkalender voor 16 eeuwen. Uitgeverij Van Wijnen-Franeker, 1994.

Trachet, Tim. Begint de 21e eeuw in het jaar 2000? Zenit (18), 1, januari 1991, blz. 14-17 * Schrikkeljaar 2000 * Kalenders

Laatste wijziging: 22 januari 1999

Voor vragen en opmerkingen over de inhoud van deze pagina: Harry Geurts

Copyright © KNMI

Deel: ' 21e eeuw begint in 2001 '




Lees ook