KNMI

Het weer nader verklaard

21e eeuw begint in 2001

(links) Bijna iedereen beleeft 1999 als het laatste jaar van de eeuw en dat is heel begrijpelijk. Het jaar 2000 heeft door zijn ronde getal een magische betekenis dat opvalt, maar strikt genomen hoort dat jaar nog bij de twintigste eeuw. Dat komt omdat de eerste eeuw van onze jaartelling begon met het jaar 1 en niet met 0. Het jaar 0 heeft nooit bestaan. Hoewel de christelijke jaartelling pas eeuwen later ingesteld, begon de telling met het jaar 1.

Als het jaar 2000 begint zijn er sinds het begin van de jaartelling, in het jaar 1, in totaal 1999 verstreken. Het jaartal slaat dus op het lopende jaar en niet op het aantal jaren die voorbij zijn. Het spreekt voor zichzelf dat het eerste jaar van onze tijdrekening (het jaar 1) ook in de eerste eeuw begon, wat ook het begin was van het eerste millennium. Tel daar 2000 jaar bij op en er is geen twijfel dat de 21e eeuw en het nieuw millennium in tijdrekenkundig het jaar 2001 beginnen! Het computerprobleem bij de overgang van 1999 naar 2000 is dus eigenlijk geen millenniumprobleem maar een "jaar 2000-probleem" (Y2K).

Daar komt bij dat in tegenstelling tot het jaar (de tijd waarin de aarde een baan om de zon aflegt) een eeuw niet door natuurlijke regelmaat is vastgelegd. De oorspronkelijke betekenis van het woord eeuw is afgeleid van eeuwigheid, een heel lange periode. De Romeinen gebruikten het gelijknamige begrip seaculum voor een verscheidenheid aan perioden uiteenlopend van 25 tot 112 jaar en slechts één van die periodes duurde honderd jaar. Ook in onze Gregoriaanse kalender, die we nu hanteren, heeft de eeuw geen constante lengte: jaartallen deelbaar door honderd zijn geen schrikkeljaren, maar als ze deelbaar zijn door 400, zoals het jaar 2000 is het wel een schrikkeljaar.

Ook voor de klimatologen begint het nieuwe decennium pas in 2001, wanneer de nieuwe klimatologische gemiddelden worden berekend. Het KNMI baseert de "normalen" (gemiddelden over dertig jaar) voorlopig nog op het tijdvak 1961-1990, zoals dat door de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) wordt voorgeschreven. In de loop van 2001 gaat De Bilt officieel over op de nieuwe "normaal" over het tijdvak 1971-2000. Dat neemt niet weg dat ook de meteorologische gemeenschap zich bij de komende jaarwisseling zorgen maakt over het millenniumprobleem. Daarom doet het KNMI er alles aan om de overgang goed te laten lopen.

Literatuur:

Overwater, A.M. De Tijdgids, zakkalender voor 16 eeuwen. Uitgeverij Van Wijnen-Franeker, 1994.

Overwater, A.M. Er bestaat geen millenniumprobleem. Uitgave A.M. Overwater, Barendrecht 1998.

Trachet, Tim. Begint de 21e eeuw in het jaar 2000? Zenit (18), 1, januari 1991, blz. 14-17

* Schrikkeljaar 2000

* Kalenders

Laatste wijziging: 22 december 1999

Harry Geurts, PR & Voorlichting KNMI
Copyright © KNMI

Deel: ' 21e eeuw begint in 2001 '




Lees ook