PUBLICATIES/Pers

Persbericht d.d. 01/08/01

Ziektediagnosen bij uitkeringen arbeidsongeschiktheid

Het aandeel WAO-ers met een psychische diagnose lijkt te stijgen, in 1999 heeft 34% van de 92.000 nieuwe WAO-ers deze (hoofd)diagnose, terwijl dit een aantal jaren rond de 30% lag. Er kwamen 31.000 WAO-ers met psychische klachten bij, waarvan 18.000 vrouwen. Vooral jonge vrouwen worden vaker arbeidsongeschikt wegens psychische klachten dan mannen. In verreweg de meeste gevallen gaat het zowel bij mannen als bij vrouwen om verschillende vormen van depressiviteit of een aanpassingsstoornis. Het aandeel van de diagnose aandoeningen van het bewegingsstelsel is al jaren stabiel, in 1999 zijn deze klachten in ongeveer 25% van alle gevallen aanleiding voor een nieuwe WAO-uitkering. Er kwamen 23.000 nieuwe WAO-ers met deze klachten bij, waaronder 12.000 vrouwen. Iets meer dan de helft heeft betrekking op rugklachten; vooral wat oudere mannen worden vaker arbeidsongeschikt wegens lage rugklachten. Vrouwen worden in alle leeftijden vaker ongeschikt wegens pijnklachten van de nek, pezen en spieren. RSI en whiplash komen als reden voor arbeidsongeschiktheid tweemaal zo vaak voor bij vrouwen. Zwangerschap is in vier procent de oorzaak van een nieuwe WAO-uitkering, waarvan bijna de helft wordt toegeschreven aan zogenoemde bekkeninstabiliteit. De overige nieuwe WAO-ers hebben hoofdzakelijk kanker, hart- en vaatziekten en letsels als diagnose.

Deze gegevens blijken uit de publicatie Ziektediagnosen bij uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid die voor het eerst door het Lisv is uitgegeven. De publicatie geeft statistische informatie over geregistreerde ziektediagnosen die aanleiding zijn tot arbeidsongeschiktheid in het kader van WAO, WAZ en Wajong over het jaar 1999. De registratie vindt plaats volgens de Classificaties voor Arbo en Sociale Verzekering, waardoor verzekeringsartsen voor de benoeming van medische diagnosen hetzelfde systeem hanteren als bedrijfsartsen.

Een diagnose geeft op zichzelf geen recht op een uitkering, arbeids-ongeschiktheid is het gevolg van een complex van persoonlijke en sociale factoren.

Het aantal zelfstandigen met een nieuwe uitkering WAZ is veel kleiner (7.700). Deze mensen hebben voor bijna een kwart als diagnose aandoeningen van het bewegingsstelsel. Het gaat overwegend om mannen van middelbare leeftijd en ouder. Psychische aandoeningen maken al jaren ongeveer 15% van alle nieuwe uitkeringen aan zelfstandigen uit, zij komen wat vaker voor bij mannen (behalve chronische pijnklachten met een psychische oorzaak). De overige mensen met een nieuwe WAZ-uitkering hebben voornamelijk een diagnose zwangerschap, hart- en vaatziekten, letsels en kanker, deze diagnose komt bij mannen veel vaker voor.

De nieuwe uitkeringen Wajong gaan voor ongeveer een kwart naar jonge mensen met psychische klachten, waaronder ernstige gedragsproblemen als gevolg van een persoonlijkheidsstoornis en psychosen het grootste aandeel leveren. Weer ongeveer een kwart heeft betrekking op veelal aangeboren verstandelijke (en lichamelijke) handicaps. Bij de andere nieuwe uitkeringen Wajong is meestal sprake van letsels en neurologische ziekten.

Psychische arbeidsongeschiktheid leidt relatief vaker tot een volledige uitkering dan bij de andere diagnoses. Bij mannen is dat verschil groter dan bij vrouwen. Van alle mensen met een WAO-uitkering werkt 25%. Van de psychisch arbeidsongeschikten met een WAO-uitkering werkt slechts 20% (al dan niet in deeltijd). Uitkeringen van mensen met psychische aandoeningen worden ongeveer even vaak beëindigd als uitkeringen van mensen met aandoeningen van het bewegingsstelsel. Het eerste gebeurt vaker bij vrouwen en door herbeoordeling; het laatste vaker bij mannen en door pensioen. Dit heeft te maken met het feit dat arbeidsongeschikten met psychische aandoeningen gemiddeld jonger zijn.

In de statistiek van de ziektediagnosen tellen verschillende categorieën grote restgroepen onbekend of overige. Dit komt omdat van veel arbeidsongeschikten de diagnose in het verleden niet goed werd geregistreerd. Ook werd de registratie een paar jaren geleden gewijzigd. Bovendien kan een arbeidsongeschikte meerdere diagnosen hebben en kan dezelfde klacht op verschillende plaatsen gerubriceerd worden; bijvoorbeeld als burn out, maar ook als overspanning of als aanpassingsstoornis. De statistiek telt ongeveer 500 uitkeringen wegens het chronisch vermoeidheidssyndroom (ME), maar waarschijnlijk is een groot deel onder andere diagnosen in de statistiek terecht gekomen.

Dit persbericht is gebaseerd op de volgende publicatie:

Ziektendiagnosen bij uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid. Statistische informatie over medische classificaties in de WAO, WAZ en Wajong 1999 (bestelformulier).

Deel: ' Aandeel WAO-ers met een psychische diagnose lijkt te stijgen '




Lees ook