Rijks Universiteit Groningen


nummer 51

12 april 1999

ACHTSTE BERNOULLI-LEZING DOOR DAVID RUELLE

Dinsdag 20 april 1999 spreekt de Belgische wiskundige David Ruelle de 8e Bernoulli Lezing uit. Ruelle is een van de grondleggers van chaostheorie. Als onderwerp koos hij voor de wiskundebeoefening en de Platonistische visie op de werkelijkheid. De titel van zijn voordracht luidt Mathematical Platonism Reconsidered.

Ruelle gaat in op het wezen van de wiskunde en haar verhouding tot de werkelijkheid. Enerzijds is de wiskunde los van de stoffelijke realiteit op te bouwen. Ze berust niet op experiment, maar op logica. Anderzijds laat de empirische werkelijkheid zich door haar zo goed beschrijven. Die merkwaardige tegenstelling staat centraal in de lezing van Ruelle.

David Ruelle

David Ruelle (Gent, 1935) studeerde civiele techniek in Bergen en wiskunde en natuurkunde in Brussel, waar hij in 1959 promoveerde in de natuurkunde Hij was als onderzoeker aan de ETH verbonden en aan het befaamde Institute of Advanced Studies in Princeton, VS. Sinds 1964 is Ruelle hoogleraar mathematische fysica aan het Institut des Hautes Etudes Scientifiques in Frankrijk. De onderzoeksgebieden van Ruelle zijn vooral de statistische mechanica en de niet-lineaire dynamica (chaostheorie), gebieden die ook in Groningen een traditie hebben. De sleutelpositie die Ruelle bij deze ontwikkelingen had is goed beschreven in het boek Chaos: Making a New Science van de Amerikaanse wetenschapsjounalist James Gleick (London, Cardinal, 1988).

Verrassende kijk

Ruelle schreef zelf ook een aantal artikelen en boeken waarin hij zich richt tot een algemeen geïnteresseerd publiek, onder andere Chance and Chaos (Princeton University, 1991). Daarin gaat hij in op vraagstukken als kans en determinisme, die aan de basis liggen van de toepassing van de chaostheorie in de natuurkunde. Hij geeft in dit boek een vaak verrassende kijk, niet alleen op de natuurkunde, maar ook op de natuurkundigen. Het boek van Ruelle is er ook in een Nederlandse vertaling: De wetten van toeval en chaos.

Inleiding

Vooraf aan de lezing van Ruelle verzorgt de Groningse hoogleraar prof.dr. Floris Takens een inleiding op het werk van Ruelle. Plaats van handeling is de Aula van het Academiegebouw, Broerstraat 5 te Groningen. Aanvangstijdstip 19.30 uur. De lezing is bedoeld voor een breed publiek; de toegang is gratis. De voertaal is Engels.

Bernoulli Lezing

De Bernoulli Lezing wordt jaarlijks georganiseerd door de Johann Bernoulli Stichting voor de Wiskunde te Groningen. Stichting en Lezing hebben als oogmerk de belangstelling voor de wiskunde bij een breed publiek te wekken respectievelijk aan te wakkeren. In het bijzonder wordt ernaar gestreefd te tonen dat de wiskunde een (spring)levende wetenschap is met vele vertakkingen

in de samenleving. Daartoe nodigt men sprekers uit die veel tot de wiskunde hebben bijgedragen. Eerdere gastsprekers waren onder andere prof. E.C. Zeeman, prof. G.H. Golub en prof. D.R. Cox. De 8e Bernoulli Lezing wordt georganiseerd in samenwerking met Studium Generale Groningen.

Deel: ' Achtste Bernoulli-lezing door wiskundige David Ruelle '




Lees ook