Katholieke Universiteit Brabant

zie ook:

promoties

Afscheidscollege prof. J. Hettema: Vallen en opstaan. Over brokken maken als voorbeeld van faalgedrag

Op vrijdag 4 juni 1999 houdt prof.dr. P.J. Hettema, hoogleraar Persoonlijkheidsleer en psychodiagnostiek - ter gelegenheid van zijn emeritaat - een openbaar afscheidscollege, getiteld: 'Vallen en opstaan'.

Aula KUB - 16.15 uur

Negatieve karaktereigenschappen vormen een uitdaging voor iedere psycholoog die geïnteresseerd is in de menselijke persoonlijkheid. Op grond van gebruikelijke evolutionaire overwegingen moet worden verwacht dat eigenschappen die een negatieve overlevingswaarde hebben al in een vroeg stadium zijn uitgeselecteerd. Toch zijn in het persoonlijkheidsonderzoek verschillende negatieve eigenschappen aangetroffen. Van de meeste negatieve eigenschappen is in bepaalde omstandigheden nog wel een positieve bijdrage te verwachten. Maar dat geldt zeker niet voor een eigenschap als accident proneness, de neiging om brokken te maken.

In het afscheidscollege van Hettema wordt aandacht besteed aan brokken maken als voorbeeld van faalgedrag in meer algemene zin. Falen betekent gewoonlijk een inbreuk op de controle die de persoon uitoefent over zijn omgeving. Faalervaringen worden als regel gevolgd door sterke en uiteenlopende cognitieve activiteiten, samengevat onder het hoofd secundaire controle. Die activiteiten beogen in de eerste plaats herstel van controle. Als zodanig hebben zij voor de persoon een hoge prioriteit. Secundaire controle kan echter onder bepaalde omstandigheden gaan interfereren met primair controle. Daardoor kan een verhoogde kans op het veroorzaken van ongelukken ontstaan.

Vallen en opstaan spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de persoonlijkheid. Het gaat daarbij niet in de eerste plaats om het falen als zodanig. Verschillen zijn vooral te verwachten in de manieren waarop mensen omgaan met faalervaringen. Die verschillen zijn voor een groot deel terug te brengen op aangeboren verschillen in informatieverwerking. Hier ligt een belangrijk aanknopingspunt voor onderzoek op een terrein dat thans nog in de kinderschoenen staat: persoonlijkheidsontwikkeling.

Curriculum vitae:

Prof.dr. Joop Hettema (1934) studeerde psychologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, waar hij ook promoveerde op de studie over waarneming en persoonlijkheid: 'Stijlkenmerken in de waarneming'. Vervolgens werkte hij een jaar in de V.S., Stanford University en E.T.S. Princeton.
In 1968 werd Hettema benoemd tot directeur van het Nijmeegs Instituut voor Onderwijsresearch en in 1971 tot lector in de Persoonlijkheidsleer te Nijmegen. In datzelfde jaar volgde zijn benoeming tot hoogleraar in de Persoonlijkheidsleer en Psychodiagnostiek aan de (toen nieuwe) subfaculteit Psychologie van de Katholieke Hogeschool Tilburg.

De rede wordt uitgegeven door Tilburg University Press, ISBN
90-361-9530-6, NUGI 651.
Persvertegenwoordigers, die prijs stellen op toezending van de integrale tekst van de rede, kunnen deze opvragen bij Voorlichting en Externe Betrekkingen van de KUB, tel.013 - 4662000.

02-06-1999 KUB

Deel: ' Afscheidscollege Brokken maken als voorbeeld faalgedrag '




Lees ook