Tweede Kamer der Staten Generaal

Antwoord Kamervragen over landelijke stichting wisselwerk
Gemaakt: 11-4-2000 tijd: 16:56

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal


7 april 2000

Hierbij zend ik u mede namens de Staatssecretarissen Verstand en Hoogervorst van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de antwoorden op de vragen van de leden Bussemaker en Middel (beiden PvdA) over de Landelijke Stichting Wisselwerk.

De Minister van Sociale Zaken

en Werkgelegenheid,

(W.A. Vermeend)


4

Kamervragen van Bussemaker en Middel (beiden PvdA)

Nr. 2990008080

Vraag 1

Kent u de activiteiten van de Landelijke Stichting Wisselwerk?

Antwoord 1

De activiteiten van de Landelijke Stichting Wisselwerk zijn mij bekend. De Landelijke Stichting Wisselwerk is begonnen als initiatief van het Landelijk Centrum Opbouwwerk waaraan in de beginfase zowel het ministerie van VWS als van SZW ondersteuning hebben gegeven. Wisselwerk is een platform waarbij zelfstandige uitvoeringsorganisaties zijn aangesloten die eenzelfde doel hebben: de herverdeling van arbeid en de ontwikkeling van maatschappelijk en ander verlof. De Wisselwerkbureaus hebben zich ten doel gesteld verlof en verlofbeleid bij organisaties onder de aandacht te brengen. Zij kunnen een (op verzoek van een werkgever) adviserende en bemiddelende rol spelen bij het vinden en plaatsen van werkzoekenden als vervangers van verlofgangers.

De Landelijke Stichting Wisselwerk is als intermediair betrokken bij het initiatief van de gemeente Amsterdam om lagere ambtenaren in de gelegenheid te stellen voor een deel van hun werktijd maatschappelijke activiteiten of een studie-stage te doen. De verlofgangers krijgen tijdens het verlof hun loon volledig doorbetaald en de vrijgekomen arbeidsplaatsen worden herbezet door werkzoekenden. In Amsterdam werden de plaatsen vooral herbezet door ex- ID- of WIW-werknemers. Het geld om de vervanging van verlofgangers te bekostigen werd vrijgemaakt uit de arbeidsvoorwaardenruimte.

Vraag 2

Deelt u de mening dat deze Stichting belangrijke resultaten boekt om op basis van maatwerk en een intersectorale aanpak scholings- en maatschappelijk verlof mogelijk te maken, ziekteverzuim tegen te gaan, kansen te creëren voor mensen buiten het arbeidsproces en een impuls te geven aan vrijwilligerswerk? Zo is het ziekteverzuim in het Wisselwerk-project bij de gemeente Amsterdam met 10% gedaald. Zie het rapport «Werkt Wisselwerk Amsterdam» van het onderzoeksbureau Regioplan. Zie ook de Netwerk-uitzending over Wisselwerk van 2 maart, waarin ambtenaren vertellen hoe zij dankzij Wisselwerk niet in de WAO terecht zijn gekomen.

Antwoord 2

Het is belangrijk dat er mogelijkheden zijn om betaalde arbeid enige tijd of gedeeltelijk te kunnen onderbreken voor het opnemen van andere verantwoordelijkheden en taken. Dat is van belang voor zowel de werknemer, de organisatie waarin deze werkt, werkzoekenden als de overheid. De Wet Financiering loopbaanonderbreking geeft daarom een financiële (basis)bijdrage aan werknemers die verlof nemen voor zorgtaken of voor studie en heeft mede ten doel om een kader te scheppen voor dergelijke verlofvormen en gebruik te bevorderen. Naast die financiële (basis) bijdrage kunnen in cao's aanvullende afspraken over bijvoorbeeld betaling worden gemaakt. Ook het verlofsparen kan hieraan een bijdrage leveren. De rol die de Landelijke Stichting Wisselwerk tot nu toe heeft gespeeld bij het omzetten van het loopbaanonderbrekingsbeleid in de praktijk, is achter gebleven bij de verwachtingen. Gezien de ervaringen in het verleden met een door SZW- gesubsidieerd experiment loopbaanonderbreking, kan ik niet in uw mening meegaan dat de Stichting


2

belangrijke resultaten heeft geboekt. Ook ten aanzien van het geven van voorlichting en advies zou ik niet bij voorbaat een voortrekkersrol bij Wisselwerk, middels het geven van subsidie, willen neerleggen.

Het experiment van de gemeente Amsterdam, waarbij sociale partners (financiële) mogelijkheden voor verlof en loopbaanonderbreking overeen zijn gekomen past echter uitstekend in de zienswijze van het kabinet op de verantwoordelijkheidsverdeling tussen overheid, sociale partners en de individuele werknemer. In dit soort situaties draagt de overheid daaraan bij doordat gebruik gemaakt kan worden van de Wet Financiering loopbaanonderbreking. Het gebruik maken van de mogelijkheden en maken van aanvullende afspraken om scholings- en maatschappelijk verlof mogelijk te maken binnen organisaties beschouw ik in dit licht dan ook als waardevol.

Op zich levert het Amsterdamse project aan maatschappelijke organisaties extra vrijwilligers. Uit het onderzoek van Regioplan valt echter niet op te maken of het netto-effect positief uitvalt. Immers, van de vervangers is niet bekend of zij voorheen tijd aan vrijwilligerswerk besteedden. Verder is een belangrijk verschil ten opzichte van `traditionele' vrijwilligers dat de gemeenteambtenaren worden doorbetaald in de tijd dat zij vrijwilligerswerk verrichten. Al met al zie ik in Wisselwerk nog niet een middel om een impuls te geven aan het vrijwilligerswerk in het algemeen, dit is ook geen specifiek doel in het beleid met betrekking tot loopbaanonderbreking.

Vraag 3

Deelt u de mening dat de formule van Wisselwerk bij uitstek past in een beleid waarin het tegengaan van ziekte en arbeidsongeschiktheid, het bevorderen van verlenging van het arbeidsleven, erkenning van de behoefte aan loopbaanonderbreking en het investeren in de kwaliteit van de samenleving centraal staat?

Antwoord 3

Experimenten zoals dat in Amsterdam passen uitstekend in een dergelijk beleid.

Loopbaanonderbreking kan één van de instrumenten zijn om ziekte en arbeidsongeschikt-heid tegen te gaan. Loopbaanonderbreking zal echter meestal een tijdelijke oplossing bieden. Een structurele oplossing is het daarmee nog niet. Het instrument loopbaanonderbreking kan echter prima passen in het arbeidsomstandighedenbeleid binnen organisaties. Bij het voorkomen van ziekte en arbeidsongeschiktheid ligt het in de verantwoordelijkheid van de werkgever aandacht te besteden aan arbeidsomstandigheden, verzuimbegeleiding en reïntegratie. Verder zou een instrument als loopbaanonderbreking om een stage-studie te volgen goed kunnen passen binnen het loopbaan- en employabilitybeleid van organisaties.


3

Vraag 4

Is het niet bevreemdend dat, ondanks positieve oordelen over het werk van de Stichting, aanvragen voor ondersteuning via RBA's en de Commissie Dagindeling tot nu toe niets hebben opgeleverd?

Antwoord 4

De totstandkoming van verlofregelingen is maatwerk en voor een belangrijk deel de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. De Stichting kan daarbij, op verzoek van partijen een ondersteunende en faciliterende rol vervullen.

De Stichting is gedurende enkele jaren gesubsidieerd door SZW onder de conditie dat men na verloop van tijd zelfstandig in financiering zou kunnen voorzien, zodat deze subsidie is beëindigd. Vervolgens heeft de Landelijke Stichting Wisselwerk in het kader van de Subsidieregeling Dagindeling een subsidieverzoek ingediend. Daar het aantal aanvragen het subsidieplafond sterk overschreed, zijn alle subsidieaanvragen vergelijkenderwijs getoetst conform de regeling. Geconcludeerd is dat de aanvraag van de Stichting, die met name gericht was op bestaande activiteiten en uitbreiding van de infrastructuur, onvoldoende voldeed aan de doelstellingen van de Subsidieregeling, c.q. dat andere projecten in grotere mate aan die eisen voldeden.

Overigens houd ik als minister geen toezicht op de relatie tussen Arbeidsvoorziening en instituties als de Stichting; Arbeidsvoorziening heeft daarin een eigen bevoegdheid. In het algemeen kan ik erover opmerken dat ondersteuning van een stichting als Wisselwerk door Arbeidsvoorziening of RBA's niet gebruikelijk zal zijn omdat Arbeidsvoorziening geen taak heeft in instituutsfinanciering.

Vraag 5

Op welke wijze bent u bereid nader onderzoek te (laten) verrichten naar de sociale en economische effecten van de Wisselwerk-formule? Bent u tevens bereid de mogelijkheden te onderzoeken om de Stichting tijdelijk te subsidiëren zodat zij de aanjaagfunctie verder kan ontwikkelen?

Antwoord 5

Onlangs is een evaluatieonderzoek uitgevoerd naar de werking van de Wet Financiering loopbaanonderbreking. In het onderzoek stond centraal wat de oorzaken zijn van het lage gebruik. De resultaten daarvan zullen binnenkort ter kennis van de Kamer worden gebracht. Een apart onderzoek naar de sociale en economische effecten van de Wisselwerk-formule ligt nu niet voor de hand. Gezien de ervaringen met de Stichting tot nu toe, acht ik bovendien een onderzoek naar subsidiemogelijkheden voor de Stichting niet zinvol. Uiteraard staat het de Stichting vrij om voor nieuwe initiatieven een subsidieaanvraag in te dienen in het kader van de Subsidieregeling Dagindeling. De aanvraag zal daarbij worden getoetst aan de criteria, mede in samenhang met andere aanvragen.

Copyright Tweede Kamer der Staten Generaal

Deel: ' Antwoord Kamervragen over landelijke stichting Wisselwerk '




Lees ook